{"id":427,"slug":"tokha-rishiram-aryal-illegal-assets-076-cr-0368","public_iri":"https://jawafdehi.org/case/tokha-rishiram-aryal-illegal-assets-076-cr-0368","offence_type":"CORRUPTION","case_type":"CORRUPTION","state":"PUBLISHED","title":"टोखा नगरपालिकाका तत्कालीन कार्यकारी अधिकृत ऋषिराम अर्यालसमेतविरुद्ध रु. १७ करोड ८३ लाखको गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन मुद्दा (076-CR-0368)","short_description":"गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जनको आरोपमा टोखा नगरपालिकाका तत्कालीन कार्यकारी अधिकृत ऋषिराम अर्याललाई विशेष अदालतले रु. ५,५५,०४,७७७ को स्रोत पुष्टि गर्न नसकेको ठहर गर्दै १ वर्ष कैद र सोही बिगोबमोजिम जरिवाना गरेको; श्रीमती र छोराहरूका नाममा रहेको शेयरसमेत जफत हुने।","authors":[{"slug":"gaurav-karki","display_name":"Gaurav Karki","name_ne":"गौरव कार्की","photo_url":"https://jawafdehi.org/assets/teammembers/gaurav.webp","title":"Caseworker","has_public_page":true}],"case_publish_date":"2026-10-26","public_edit_history":[],"public_notes":"","thumbnail":null,"banner":null,"thumbnail_image_id":null,"banner_image_id":null,"thumbnail_url":"","banner_url":"","case_start_date":"2020-05-20","case_end_date":"2023-09-19","dates":{"stages":[{"end":"2023-09-19","stage":"initial","start":"2020-05-20","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/special/076-cr-0368"},{"stage":"appeal","start":"2024-06-24","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-2241"}]},"status":"ongoing","case_track":null,"status_override":null,"proceedings_started_on":"2020-05-20","proceedings_decided_on":null,"appeal_verdicts":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-2241":null},"appeal_parties":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-2241":["https://jawafdehi.org/entity/person/lakmidevi-upadhyay-aryal","https://jawafdehi.org/entity/person/rishiram-aryal","https://jawafdehi.org/entity/person/sunil-aryal","https://jawafdehi.org/entity/person/sushil-aryal"]},"entities":[{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/rishiram-aryal","display_name":"ऋषिराम अर्याल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"convicted","notes":"टोखा नगरपालिकाको तत्कालीन कार्यकारी अधिकृत; रु.५,५५,०४,७७७ को स्रोत पुष्टि गर्न नसकेको","name":{"en":"ऋषिराम अर्याल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/lakmidevi-upadhyay-aryal","display_name":"लक्मीदेवी उपाध्याय अर्याल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"ऋषिरामको श्रीमती, एल.डि. इन्टरप्राइजेजको एकल मालिक; जफत प्रयोजनार्थ प्रतिवादी","name":{"en":"लक्मीदेवी उपाध्याय अर्याल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/sushil-aryal","display_name":"सुशिल अर्याल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"छोरा, नेपाल विद्युत प्राधिकरणको सहायक प्रबन्धक; नाममा शेयर रहेकोले जफत प्रयोजनार्थ","name":{"en":"सुशिल अर्याल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/sunil-aryal","display_name":"सुनिल अर्याल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"छोरा, अष्ट्रेलियामा रहेको, म्याद गुजारी बसेको; नाममा शेयर रहेकोले जफत प्रयोजनार्थ","name":{"en":"सुनिल अर्याल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/location/district/kathmandu-np0327","display_name":"Kathmandu","entity_type":"AdministrativeArea,jawafdehi:District","type":"location","outcome":null,"notes":"आरोपित कार्यकारी अधिकृत रहेको टोखा नगरपालिका तथा साविक धापासी गा.वि.स. अवस्थित जिल्ला","name":{"en":"Kathmandu","ne":"काठमाडौँ"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/location/district/morang-np0105","display_name":"Morang","entity_type":"AdministrativeArea,jawafdehi:District","type":"location","outcome":null,"notes":"सिसुवनीका कि.नं. ३५७–३६० को जग्गामा आरोपितको अंश कायम भएको जिल्ला","name":{"en":"Morang","ne":"मोरङ"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/organization/government/localunit/tokha-municipality-30605","display_name":"Mayor's Office, Tokha Municipality","entity_type":"GovernmentOrganization","type":"related","outcome":null,"notes":"आरोपित तत्कालीन कार्यकारी अधिकृत रहेको टोखा नगरपालिका","name":{"en":"Mayor's Office, Tokha Municipality","ne":"नगर कार्यपालिकाको कार्यालय, टोखा नगरपालिका"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/organization/government/body/ciaa","display_name":"Commission for the Investigation of Abuse of Authority","entity_type":"GovernmentOrganization","type":"related","outcome":null,"notes":"अनुसन्धान गरी विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर गर्ने निकाय","name":{"en":"Commission for the Investigation of Abuse of Authority","ne":"अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग"},"image":null}],"tags":["भ्रष्टाचार","गैरकानुनी सम्पत्ति"],"description":"### क) अभियोगदावीको सार\n\nअख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, टंगाल काठमाडौंको तर्फबाट अनुसन्धान अधिकृत राजु अधिकारीको प्रतिवेदनले नेपाल सरकार वादी भई प्रतिवादी ऋषिराम अर्याल समेत ४ जनाविरुद्ध \"गैरकानूनी रुपमा सम्पत्ति आर्जन गरी भ्रष्टाचार गरेको\" मुद्दामा मिति २०७७।०२।०७ गते विशेष अदालत, काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर भएको (मुद्दा नं. 076-CR-०368, दर्ता मिति २०७७।०२।०७)। आयोगले कायम गरेको बिगो रु. १७,८३,४१,५७९।– हो।\n\n**१. उजुरी र अनुसन्धानको आधार:** टोखा नगरपालिकाका तत्कालीन कार्यकारी अधिकृत ऋषिराम अर्यालले विभिन्न तवरले अकूत सम्पत्ति कमाएको, ठाउँठाउँमा घरजग्गा जोडी आफ्नो कार्यकालका कर्मचारीलाई समेत दवावमा पारी नगरपालिकालाई भ्रष्टाचारको अखडा बनाई श्रीमती छोराछोरीको नाममा लुकाई विभिन्न कलेज, फाइनान्स र बैंकमा शेयर लगानी एवं जग्गामा लगानी गरेको भन्ने उजुरी दर्ता नं. १६३३, मिति २०७१।०५।११ गतेको उजुरी (उ.द.नं. १६४९ मिति २०७०।०५।१० र उ.द.नं. २१११ मिति २०७०।०८।०७ समेत) उपर आयोगको मिति २०७५।०७।२६ को निर्णयबमोजिम अनुसन्धान अधिकृत नियुक्त भई विस्तृत अनुसन्धान गरिएको।\n\n**२. पदीय पृष्ठभूमि र जाँच अवधि:** प्रेस विज्ञप्तिअनुसार निज मिति २०३९।०४।०१ मा जिल्ला विकास समितिको कार्यालय स्याङ्जाबाट गा.वि.स. सचिव/रा.प.अनं.द्वितीय श्रेणी पदमा स्थायी नियुक्ति प्राप्त गरी निजामती सेवामा प्रवेश गरी ना.सु. पदमा बढुवा हुँदै काठमाडौं जिल्लाका साविक धापासी गा.वि.स., टोखा सरस्वती गा.वि.स. र भिमढुंगा गा.वि.स.मा गा.वि.स. सचिव तथा टोखा नगरपालिकामा निमित्त कार्यकारी अधिकृत समेत भई कार्यरत रही शाखा अधिकृतको पदबाट अनिवार्य अवकाश प्राप्त गरेका। आयोगले सार्वजनिक सेवाको पदमा प्रवेश मिति २०३५।०६।०३ देखि आ.व. २०७५।०७६ (२०७६ आषाढ मसान्त) सम्मको अवधिलाई जाँच अवधि लिएको।\n\n**३. जाँच अवधिको खर्च तथा लगानी — रु. २६,६०,६९,०६२।–:** घर तथा जग्गा खरिदमा रु. ५,४४,८५,८५४।–, घर निर्माणमा रु. ४१,१०,४२५।–, पुँजीगत लाभ तथा आयकर रु. ४,९६,१२६।–, विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्था एवं कम्पनीहरूका साधारण तथा संस्थापक शेयर खरिदमा रु. ९,१३,७८,१२१।–, बचत तथा सहकारी संस्थाहरूमा रु. २,५०,०००।–, छोराछोरीको अध्ययनमा रु. २०,३२,३६६।–, छोराछोरीको विवाहमा रु. २८,००,०००।–, जीवन बीमा प्रिमियममा रु. ४,१०,१५९।–, कर्जा चुक्तामा रु. १,७६,४६,२६३।–, न्यू लिंक कापी उद्योग र एल.डि. इन्टरप्राइजेज फर्मसमेतमा लगानी रु. ४,४२,५०,०००।–, सवारी साधन (एक हुण्डाई कार) खरिदमा रु. १२,००,०००।–, सुन खरिदमा रु. ४,००,०००।–, दान र सरसापटी व्यवहारमा रु. ४,५०,३३,०००।– र बैंक खाताहरूको अन्तिम मौज्दात रु. १५,७६,७४८।–।\n\n**४. जाँच अवधिको वैध आय — रु. ८,७७,२७,४८३।–:** ऋषिराम अर्याल र छोरा सुशिल अर्यालसमेतको तलब पारिश्रमिक बचत रु. ५८,७५,५८७।–, अवकाशपछि प्राप्त सुविधा रु. १९,३०,७२४।–, बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट लिएको कर्जा तथा सापटी रु. ३,९०,६३,५८१।–, स्रोत खुलेको जग्गा बिक्रीबाट रु. ६८,५३,४९१।–, निवृत्तिभरण रु. ६,७९,३५३।–, विप्रेषण रु. १७,९१,५०८।–, एल.डि. इन्टरप्राइजेज फर्मबाट रु. २५,६२,८३९।–, बीमाबाट रु. १,०७,५९६।–, स्रोत खुलेका शेयर बिक्री र नगद लाभांशबाट रु. ४१,४५,५३४।– र सरसापटी फिर्ता रु. २,४७,१७,०००।–।\n\n**५. अभियोग दाबीको निष्कर्ष:** वैध आय रु. ८,७७,२७,४८३।– को तुलनामा रु. २६,६०,६९,०६२।– खर्च तथा लगानी गरेको देखिएकाले रु. १७,८३,४१,५७९।– बराबरको सम्पत्तिको स्रोत खुल्न नआएको र सो सम्पत्ति गैरकानूनी रूपमा आर्जन गरेको पुष्टि हुन आएको।\n\n**६. कार्यक्षेत्रभित्रकै सम्पत्ति सिर्जना:** निजले अधिकांश घरजग्गा आफू कार्यरत रहेका साविक धापासी, टोखा सरस्वती र भिमढुंगा गा.वि.स. तथा टोखा नगरपालिका अन्तर्गतका कार्यक्षेत्रभित्रका स्थानहरूमै आफ्नो र परिवारका सदस्यहरूको नाममा दर्ता कायम हुने गरी सिर्जना गरेको। श्रीमतीको एकल स्वामित्वमा रहेको फर्मसमेत निजी उद्योग तथा फर्महरूमा रु. ४,४२,५०,०००।– र बैंक तथा वित्तीय संस्था एवं कम्पनीहरूका संस्थापक तथा साधारण शेयर खरिदमा रु. ९,१३,७८,१२१।– लगानी गर्दा त्यसको वैधानिक स्रोत अनुसन्धानको क्रममा बयान गर्दासमेत वस्तुनिष्ठ आधार प्रमाणसहित पुष्टि गर्न नसकेको।\n\n**७. आयोगले अपनाएको विश्लेषण पद्धति:** (क) तलबबाट कर्मचारी सञ्चयकोष कट्टापछिको भुक्तानीको ७०% मात्र पारिश्रमिक बचत आय कायम गर्ने; (ख) स्रोत नखुलेको सम्पत्तिबाट प्राप्त बिक्री आय र लाभांशलाई वैध आयमा गणना नगरी कोष्ठ (ब्राकेट) भित्र राख्ने; (ग) मूल लगानीको आंशिक स्रोत मात्र खुलेमा समानुपातिक विभाजन गर्ने — जस्तै धापासी–३ कि.नं. ५०/५८ मा ७.७३%, मोरङ सिसुवनीका कि.नं. ३५७–३६० मा ८.२७%, माछापुच्छ्रे बैंकको शेयरमा १२.७७%, कपन–३ कि.नं. ६६४ मा १२.६४% र धापासी कि.नं. १३७६ मा २८.६६% मात्र वैध मान्ने; (घ) \"हालैको बकसपत्र\" लिखतलाई निःशुल्क प्राप्ति नमानी सट्टापट्टा सरह मानी लिखत थैली व्ययमा गणना गर्ने। आयोगले लिएको मूल सिद्धान्त — \"सम्पत्ति बिक्रीबाट आय दाबी गर्नेले मूलधन अर्थात् शुरु लगानीको स्रोत पुष्टि गर्नुपर्ने, अन्यथा प्राप्त आय वैध हुन सक्ने अवस्था नरहने।\"\n\n**८. आयोगले आधार लिएका प्रमाण:** मालपोत कार्यालयका लिखत तथा र.नं., बैंक तथा वित्तीय संस्थाका खाता विवरण र चेक भुक्तानी विवरण, धितोपत्र दलाल कम्पनीहरूका पत्र (इम्पेरियल सेक्युरिटिज प्रा.लि. ब्रोकर नं. ४५, प्रिमो सेक्युरिटिज ब्रोकर नं. १६ को मिति २०७५।११।२८ को पत्र, भिजन सेक्युरिटिज प्रा.लि.), निजामती किताबखानाको MIS Report, टोखा नगरपालिका ३ नं. वडा कार्यालय टोखा सरस्वतीको च.नं. ३६७०, मिति २०७६।११।२९ र च.नं. ७००३, मिति २०७६।११।२८ का पत्रहरू, आयोगको प्राविधिक टोलीको स्थलगत नापजाँच मूल्याङ्कन, प्रतिवादीको सम्पत्ति विवरण फाराम एवं मौकाको बयान (स.ज.नं. सहित)।\n\n**९. मागदावी:** निज ऋषिराम अर्याललाई बिगो रु. १७,८३,४१,५७९।– कायम गरी साविक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ र दफा ३ एवं प्रचलित भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० को उपदफा (२) बमोजिम सजाय हुन, तथा जाँच अवधिमा आर्जन गरेको स्रोत नखुलेको सम्पत्ति साविक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १६ग. र दफा २९, प्रचलित भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा ४७ तथा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा २९ख. बमोजिम जफत गरी नपुग बिगो कानूनबमोजिम असुल गरी पाउन माग दाबी लिइएको।\n\n| प्रतिवादी | भूमिका/अभियोग | बिगो | मागदावी |\n|---|---|---|---|\n| ऋषिराम अर्याल | टोखा नगरपालिकाका तत्कालीन निमित्त कार्यकारी अधिकृत तथा साविक धापासी, टोखा सरस्वती र भिमढुंगा गा.वि.स.का सचिव; मुख्य अभियुक्त | रु. १७,८३,४१,५७९।– | साविक भ्र.नि.ऐन, २०१७ को दफा १५ र ३ एवं भ्र.नि.ऐन, २०५९ को दफा २०(२) बमोजिम सजाय; स्रोत नखुलेको सम्पत्ति जफत |\n| लक्ष्मीदेवी उपाध्याय अर्याल | ऋषिराम अर्यालकी श्रीमती; एल.डि. इन्टरप्राइजेजकी एकल मालिक, नाममा घरजग्गा दर्ता | छुट्टै बिगो कायम नगरिएको | सम्पत्ति जफत प्रयोजनार्थ मात्र प्रतिवादी कायम |\n| सुशिल अर्याल | छोरा; नाममा शेयर दर्ता | छुट्टै बिगो कायम नगरिएको | सम्पत्ति जफत प्रयोजनार्थ मात्र प्रतिवादी कायम |\n| सुनिल अर्याल | छोरा; नाममा शेयर दर्ता | छुट्टै बिगो कायम नगरिएको | सम्पत्ति जफत प्रयोजनार्थ मात्र प्रतिवादी कायम |\n\n### ख) प्रतिवादीको बयानको सार\n\n| क्र.सं | प्रतिवादी | भूमिका | बयानको सार |\n|---|---|---|---|\n| १ | ऋषिराम अर्याल | मुख्य प्रतिवादी; टोखा नगरपालिकाका तत्कालीन निमित्त कार्यकारी अधिकृत (प्रतिवादी नामावलीमा \"फरार\" जनिएको) | अभियोग दाबी इन्कार। बयानमा आफू २०३५ भाद्रमा प्रा.वि. शिक्षक, २०३९ जेठमा गा.वि.स. सचिव, २०५५ मा ना.सु. र २०७१ मंसिरमा शाखा अधिकृत भई टोखा नगरपालिकामा निमित्त कार्यकारी अधिकृत रहेको र २०७२ चैत २६ मा उमेर हदले अवकाश भएको जनाएका। आय स्रोतका रूपमा अन्नबाली/तरकारी/कृषि, खुद्रा किराना पसल, व्यापार, तलब–भत्ता, दान–उपहार तथा शेयर र घरजग्गा खरिद–बिक्रीलाई देखाएका। छोरा सुनिलको विवाह २०६७ मंसिर (खर्च ९/१० लाख), सुशिलको २०७३ फागुन (रु. १० लाख) र छोरी सुनिता अर्यालको (निज यस मुद्दाकी प्रतिवादी होइनन्) २०७० मंसिर (७/८ लाख) मा भएको, छोराछोरीको अध्ययनमा रु. २० लाख लागेको खुलाएका। सुनिललाई अष्ट्रेलिया र सुनितालाई २०६३ मा अमेरिका पठाउन रु. १३,००,०००।– लागेको र माछापुच्छ्रे बैंकबाट रु. १०,००,०००।– कर्जा लिई २०६४ मा रु. ११,००,०००।– तिरी चुक्ता गरेको जिकिर। २०७४ मा ग्लोबल आईएमई बैंकबाट रु. ३,००,००,०००।– कर्जा लिई रु. १,००,००,०००।– न्यू लिंक कापी इण्डष्ट्रिजलाई दिएको र करिब ९ करोड कर्जा तिर्न बाँकी रहेको भनेका। एल.डि. इन्टरप्राइजेज श्रीमतीको नाममा दर्ता भए पनि श्रीमतीको नामको बैंक खाता र कारोबार आफैँले सञ्चालन गर्ने कुरा स्वीकार गरेका। \"हालैको बकसपत्र\" लिखतबाट प्राप्त जग्गा निःशुल्क नभई लिखत मूल्य बराबरमै लिएको, लिखत परिपक्व/सुरक्षित हुने भएकाले बकसपत्र लेखिएको भनी सफाइ दिएका। भाइ चुडामणि अर्यालसँगको लेनदेन, भिमढुङ्गा ८ख को ७७–३–०–० जग्गा पर्शुराम बुढाथोकी/विकाशराज रेग्मीसँग खरिद र मिति २०६२।०६।१२ को छोडपत्र लिखतबाट प्राप्ति, तथा धापासीका कि.नं. ५० र ५८ मा ठुलीमाया श्रेष्ठसँगको सङ्गोलनामा कारोबारसमेत खुलाएका। |\n| २ | लक्ष्मीदेवी उपाध्याय अर्याल | ऋषिराम अर्यालकी श्रीमती; एल.डि. इन्टरप्राइजेजकी एकल मालिक — जफत प्रयोजनार्थ प्रतिवादी | बयानमा २०३५ सालमा विवाह भएको उल्लेख गर्दै एल.डि. इन्टरप्राइजेज फर्म, बैंक खाता, शेयर तथा घरजग्गाको कारोबार सबै श्रीमान् ऋषिराम अर्यालले नै सञ्चालन गर्ने र ती सबैमा आफ्नो नाम मात्र रहेको, आफूलाई विस्तृत जानकारी नभएको भनी जिकिर लिएकी। रु. १२,००,०००।– मा खरिद भएको एक हुण्डाई कार श्रीमान्को कमाइबाट किनिएको भनेकी। निजको नाममा साविक धापासी गा.वि.स.–४ को कि.नं. १४२ (हाल कि.नं. ३१) मा आ.व. २०५९।०६० मा बनेको ४६००.७२ व.मी. को साढे तीन तले घर, धापासी ४ को कि.नं. ६५२ (मिति २०७२।०९।०६, रु. ४१,२०,०००।–) र धापासी ८ बाट कायम कि.नं. २२४१ (मिति २०६६।७।११, रु. ३,५७,०००।–) समेत दर्ता रहेको तथा एल.डि. इन्टरप्राइजेजका नाममा मिति २०७४।०४।२७ मा ग्लोबल आईएमई बैंकबाट रु. ३,००,००,०००।– कर्जा लिइएको देखिन्छ। समग्रमा निजले सम्पत्तिको कारोबारमा आफ्नो सक्रिय संलग्नता नरहेको भन्दै अभियोग दाबी स्वीकार गरेकी छैनन्। |\n| ३ | सुशिल अर्याल | छोरा; नेपाल विद्युत प्राधिकरणको तामाकोशी आयोजनामा सहायक प्रबन्धक — जफत प्रयोजनार्थ प्रतिवादी | बयानमा आफू नेपाल विद्युत प्राधिकरणको तामाकोशी आयोजनामा सहायक प्रबन्धक रहेको जनाउँदै आफ्नो नाममा रहेको हाथवे इन्भेष्टमेन्ट नेपाल लि.को लगानी बुबा ऋषिराम अर्यालको हो भनी स्पष्ट स्वीकार गरेका। आफ्नो नाममा कुनै जग्गा खरिद नगरेको र आफ्नो नाममा अपर तामाकोशी हाइड्रोपावरका ४२३ कित्ता, रसुवागढी हाईड्रोपावरका २२० कित्ता र सान्जेन हाइड्रोपावरका ६० कित्ता शेयर मात्र रहेको भनेका। मिति २०६७।०२।१३ मा निजको नाममा हाथवे इन्भेष्टमेन्ट नेपाल लि.का ५०,००० कित्ता संस्थापक शेयर प्रति कित्ता रु. ५०।– का दरले रु. २५,००,०००।– मा खरिद भएको र निजको हाथवेमा लगानी २०७१।०३।०५ देखि रहेको खुलेको। निजको पारिश्रमिक बचतलाई आयोगले आय स्तम्भमा रु. ३८,३६,२९९।– गणना गरेकोमा अदालतले जाँच अवधि छोटिएका कारण रु. १४,३४,३०६।– मात्र कायम गरेको। |\n| ४ | सुनिल अर्याल | छोरा; अष्ट्रेलियामा रहेका — जफत प्रयोजनार्थ प्रतिवादी (प्रतिवादी नामावलीमा \"फरार\" जनिएको) | उपलब्ध स्रोत कागजातमा निजको आफ्नै बयानको ब्यहोरा खुल्न आएको छैन; अदालतको प्रतिवादी नामावलीमा निजलाई \"फरार\" जनाइएको छ। निजको नाममा मिति २०६८।०६।१५ मा एस.आर. हाईड्रो एण्ड ईन्भेष्टमेन्ट प्रा.लि.का ८७,००० कित्ता संस्थापक शेयर रु. ८७,००,०००।– मा खरिद भएको र ग्लोवल आईएमई बैंक लि.का २८,८५३ कित्ता शेयर (खरिद रकम रु. २८,८५,३००।–) कायम रहेको देखिन्छ। निजले अष्ट्रेलियाबाट एभरेष्ट बैंक मार्फत मिति २०६६।०६।२८ मा ने.रु. ९,७७,७३०।– विप्रेषण पठाएको आयोगको आय विवरण तथा बुबा ऋषिराम अर्यालको बयानबाट खुलेको। निजका नाममा रहेका शेयरसमेत बिगो असुलीका लागि जफत हुने ठहर भएको। |\n\n### ग) विशेष अदालतको फैसलाको सार\n\n**अदालत:** विशेष अदालत, काठमाडौँ — **इजलास नं. १**\n**फैसला मिति:** २०८०।०६।०२ (इति सम्वत् २०८० साल असोज महिना २ गते)\n**नि.नं.:** ३१ | **मुद्दा नं.:** 076-CR-०368 | **दर्ता मिति:** २०७७।०२।०७\n**इजलास:** अध्यक्ष माननीय न्यायाधीश श्री श्रीकान्त पौडेल, सदस्य माननीय न्यायाधीश श्री शालिग्राम कोइराला, सदस्य माननीय न्यायाधीश श्री बलभद्र बाँस्तोला\n\n**ठहर खण्डका प्रमुख प्रश्न र निष्कर्ष:**\n\n**१. तामेली भएको विषयमा पुनः उजुरी:** अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा १९(१२) र सोको प्रतिबन्धात्मक वाक्यांशले नयाँ प्रमाण फेला परेमा पुनः अनुसन्धान/तहकिकात गर्न सक्ने अधिकार दिएकोले मिति २०६३।०७।३० को तामेलीका कारण मुद्दा चल्न नसक्ने भन्ने प्रतिवादीको जिकिरसँग अदालत सहमत भएन।\n\n**२. हदम्याद:** उजुरी मिति २०७१।०५।११ र आरोपपत्र मिति २०७७।०२।०७ मा दर्ता भएकोमा, दफा १३(२) को ५ वर्षे हदम्यादबाहेक दफा १३ को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांश (सार्वजनिक सम्पत्ति हिनामिनामा हदम्याद नलाग्ने), दफा २९ र भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा ४५ समेतका आधारमा आरोपपत्र दर्ता गर्न हदम्याद रहेकै ठहर।\n\n**३. जाँच अवधि (प्रतिवादीको पक्षमा):** भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) \"सार्वजनिक पद धारण गरेको राष्ट्रसेवक\"लाई मात्र आकर्षित हुने र अवकाशपछि सार्वजनिक जवाफदेहिता एवं पदीय हैसियत समाप्त हुने हुँदा जाँच अवधि **मिति २०३५।०६।०३ देखि २०७२।१२।२६ (अनिवार्य अवकाश) सम्म मात्र** कायम गरी आ.व. २०७५।०७६ सम्मको गणना अस्वीकृत। फलस्वरूप निवृत्तिभरण आय रु. ६,७९,३५३।– र अवकाशपछिका खर्च/लगानी (मिति २०७५।०६।१६ को आई.एम.ई. जनरल इन्स्योरेन्सको संस्थापक शेयर खरिदसमेत) गणनाबाट हटाइए।\n\n**४. गणना पद्धति:** आयोगले जाँच अवधिलाई कहीँ १० वर्ष, कहीँ ५ वर्ष र कहीँ १ वर्षको गरी २१ खण्डमा बाँडेको कुनै वैज्ञानिक वा सैद्धान्तिक आधार नदेखिएको; Cash Flow Chart का आधारमा बीचैमा स्रोत नपुगेको भनी जग्गा/शेयर बिक्री र नगद लाभांशलाई आयमा गणना नगर्नु न्यायिक मान्यताविपरीत भई समग्र जाँच अवधिको आय–व्यय एकमुष्ठ हिसाब गर्नुपर्ने ठहर।\n\n**आयको पुनर्गणना — आयोग रु. ८,७६,१९,८८७।– → अदालत रु. १२,८३,११,२०६।–:** ऋषिराम अर्यालको पारिश्रमिक बचत रु. १८,४७,२८८।–, डन बोस्को कलेजबाट रु. १,९२,०००।–, नागरिक लगानी कोष/औषधि उपचार/सञ्चयकोष रु. १९,३०,७२४।–, एल.डि. इन्टरप्राइजेजको नाफा रु. २५,६२,८३९।– र बीमाङ्क रु. १,०७,५९६।– यथावत् राखिए। सुशिल अर्यालको पारिश्रमिक रु. ३८,३६,२९९।– बाट रु. १४,३४,३०६।– मा घटाइयो; कर्जा रु. ३,९०,६३,८५१।– बाट रु. ३,९३,२०,६१४।– पुर्‍याइयो; जग्गा बिक्री आय रु. ६८,५३,४९१।– बाट रु. ३,०१,४६,४५०।– पुर्‍याइयो; विप्रेषण रु. १७,९१,५०८।– बाट रु. २४,०७,४१४।–; नगद लाभांश रु. १४,४७,४६२।– बाट रु. २९,६९,४१४।–; शेयर बिक्री रु. २६,९८,०७२।– बाट रु. २,३३,५०,२२८।– (डन बोस्को उ.मा.वि.का ५,००० कित्ता मिति २०५४।११।१२ मा रु. ५,००,०००।– मा लगानी गरी मिति २०६१।०६।२३ मा रु. ४०,००,०००।– मा बिक्री भएकोसमेत)। अदालतले दानदक्षिणा रु. १,२५,०००।–, कृषि आय रु. २,१०,०००।–, पसलको आय रु. ७,९२,०००।–, पसल बिक्री रु. ५,५०,०००।–, घरबहाल रु. २,७०,०००।–, गाडी भाडा रु. ३,४५,६००।– तथा विष्णु अर्यालको पारिश्रमिक रु. ५,०८,३७४।–, दिवाकर अर्यालको रु. ६,१०,९०८।– र चुडामणि अर्यालको रु. ६,२१,०४७।– (यी तीनै जना यस मुद्दाका प्रतिवादी होइनन्) समेत नयाँ शीर्षकमा आयमा थपे। न्यू लिंकबाट एल.डि. इन्टरप्राइजेजमा आ.व. २०७१।०७२ मा भएको रु. ४,३४,६५,७२१।– ट्रान्सफर भने आयमा गणना नहुने ठहर।\n\n**व्ययको पुनर्गणना — आयोग रु. २६,१९,५१,३८८।– → अदालत रु. १८,३८,१५,९८३।–:** घर निर्माण रु. ४१,१०,४२५।– बाट रु. ३२,८८,३४०।– (ओभरहेड १५% र ठेक्का कर ५% कट्टा गरी); जग्गा खरिद रु. ५,४४,८५,८५४।– बाट रु. २,२४,४२,२००।– (लिखत थैलीभन्दा बढी अंकित रकमहरू सच्याई); शेयर खरिद रु. ९,१३,७८,१२१।– बाट रु. ४,६३,०८,४५५।– (जाँच अवधि मिति २०७२।१२।२६ सम्म मात्र कायम भएकाले); वस्तुनिष्ठ प्रमाण नभएकाले सापटीको रु. २,००,०००।– हटाइयो। उद्योगमा लगानी रु. ४,४२,५०,०००।– (न्यू लिंक कापी इण्डष्ट्रिजको शेयरधनी दर्ता किताबले रु. १,३५,००,०००।– पुष्टि गरेकाले प्रतिवादीको रु. ३०,००,०००।– को जिकिर अस्वीकृत), आयकर रु. २,२३,६११।–, कर्जाको साँवा–ब्याज रु. १,७६,४६,२६३।–, हरिहर मन्दिरलाई दान रु. ६,३५,०००।– (२०७३ बैशाख), बीमा प्रिमियम रु. ४,१०,१५९।–, पुँजीगत लाभकर रु. २,७२,५१५।–, विवाह खर्च रु. २८,००,०००।–, शैक्षिक खर्च रु. २०,३२,३६६।–, सवारी साधन रु. १२,००,०००।– (एक हुण्डाई कार, मिति २०७१।०८।२३), सहकारी लगानी रु. २,५०,०००।–, सुन खरिद रु. ४,००,०००।–, चेकमार्फत सापटी रु. ४,४१,९८,०००।– र अन्तिम बैंक मौज्दात रु. १५,७६,७४८।– यथावत् राखिए।\n\n**सापटी लेनदेनसम्बन्धी प्रमाण:** अम्बिकाप्रसाद पौडेल (निज यस मुद्दाका प्रतिवादी होइनन्) को मिति २०७७।१०।१२ को वकपत्रमा मिति २०६४।०३।२७ देखि २०७५।०५।२८ सम्म रु. ७,९३,२६,७९६।– को सापटी कारोबार भएको, रु. ४,४१,९८,०००।– फिर्ता भएको र बाँकी रु. ३,५१,२८,७९६।– संयुक्त लगानीमा रहेको तथा आयोगमा दबाबमा पारी कारोबार छैन भनी सहीछाप गराइएको भन्ने ब्यहोरा उल्लेख छ; यो निजको आफ्नै जिकिर हो र फैसलामा यस जिकिरको परीक्षण भएको देखिँदैन। अदालतले प्रतिवादीको रु. ७,९०,३४,००९।– फिर्ता प्राप्त भएको दाबी मिति, बैंक र रकम नखुलाएको भनी अस्वीकृत गरी रु. २,४७,१७,०००।– मात्र आयमा कायम गरेको।\n\n**अन्तिम ठहर र सजाय:** कुल वैध आय रु. १२,८३,११,२०६।– भन्दा कुल व्यय रु. १८,३८,१५,९८३।– बढी भई **रु. ५,५५,०४,७७७।– (पाँच करोड पचपन्न लाख चार हजार सात सय सतहत्तर रुपैयाँ)** को स्रोत पुष्टि गर्न नसकेकाले प्रतिवादी **ऋषिराम अर्याल**ले भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को **दफा २०(१)** बमोजिमको कसूर गरेको ठहर; ऐ. **दफा २०(२)** बमोजिम कसूरको मात्रा अनुसार **१ वर्ष कैद** र **बिगो रु. ५,५५,०४,७७७।– बमोजिम जरिवाना**। गैरकानूनी आर्जन बराबरको रकम आरोपपत्रको पृष्ठ २१५ को शेयर तालिकामा उल्लिखित जम्मा ६,८३,९१६ कित्ता शेयर (खरिद रकम रु. ५,८६,८९,६००।–) मध्येबाट ऐ. **दफा ४७** बमोजिम जफत गर्ने र शेयरको मूल्यमा गिरावट आई असुल गर्नुपर्ने बिगो अपुग भएमा प्रतिवादीको अन्य सम्पत्ति समेत जफत गरी असुल उपर गर्ने।\n\n| शेयर धनी | कम्पनी | कायम कित्ता | खरिद रकम |\n|---|---|---|---|\n| ऋषिराम अर्याल | सिटिजन्स बैंक ईन्टरनेशनल लि. | २,८८,१२१ | रु. २,८८,१२,१००।– |\n| ऋषिराम अर्याल | माउन्टेन हाइड्रो इनर्जी क.लि. | १,२३,००० | रु. १,२३,००,०००।– |\n| ऋषिराम अर्याल | आइएमई लाइफ इन्स्योरेन्स कं.लि. | ५०,००० | रु. ५०,००,०००।– |\n| ऋषिराम अर्याल | ग्लोवल आईएमई बैंक लि. | १५५ | रु. १५,५००।– |\n| ऋषिराम अर्याल | रसुवागढी हाईड्रोपावर लि. | ७० | रु. ७,०००।– |\n| ऋषिराम अर्याल | जल विद्युत् विकास कम्पनी लि. | १४ | रु. १,४००।– |\n| सुशिल अर्याल | हाथवे इन्भेष्टमेन्ट नेपाल लि. | १,९३,००० | रु. ९६,५०,०००।– |\n| सुशिल अर्याल | अपर तामाकोशी हाइड्रोपावर लि. | ४२३ | रु. ४२,३००।– |\n| सुशिल अर्याल | रसुवागढी हाईड्रोपावर लि. | २२० | रु. २२,०००।– |\n| सुशिल अर्याल | सान्जेन हाइड्रोपावर लि. | ६० | रु. ६,०००।– |\n| सुनिल अर्याल | ग्लोवल आईएमई बैंक लि. | २८,८५३ | रु. २८,८५,३००।– |\n| **जम्मा** | | **६,८३,९१६** | **रु. ५,८६,८९,६००।–** |\n\n**अन्य प्रतिवादीहरूको हकमा:** लक्ष्मीदेवी उपाध्याय अर्याल, सुशिल अर्याल र सुनिल अर्यालउपर जफत प्रयोजनार्थ मात्र दाबी लिइएकाले फैसलाको ठहर र तपसिल खण्डमा निजहरूलाई छुट्टै कैद वा जरिवाना गरिएको छैन; निजहरूका नाममा रहेका शेयरसमेत बिगो असुलीका लागि जफत हुने भनिएको छ। निजहरूलाई स्पष्ट रूपमा \"सफाई\" दिएको ब्यहोरा उपलब्ध स्रोत कागजातमा देखिँदैन।\n\n**अन्तिमता:** यस फैसलाले विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा १७ बमोजिम ३५ दिनभित्र श्री सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्न जाने म्याद प्रतिवादी ऋषिराम अर्याललाई दिएको छ। उपलब्ध स्रोत कागजातबाट हदम्यादभित्र सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन परे/नपरेको यकिन हुन सकेको छैन।\n\n### च) नजिरको सार\n\nविशेष अदालतले आय–व्ययको पुनर्गणनामा सर्वोच्च अदालतबाट प्रतिपादित देहायका सिद्धान्तहरू प्रयोग गरेको:\n\n**१.** नेपाल सरकार वि. वीरेन्द्रकुमार सिंह, **ने.का.प. २०७२, अंक ३, नि.नं. ९३६६** — पूरै जाँच अवधिलाई एउटै समयावधि मानी आय गणना गर्नुपर्ने; अवधिलाई खण्ड–खण्डमा विभाजन गरी बीचैमा स्रोत नपुगेको भनी आय अस्वीकार गर्न नमिल्ने।\n\n**२.** नेपाल सरकार वि. उमेशकुमार रेग्मी समेत, **ने.का.प. २०७२, अंक १२, नि.नं. ९५०५** — समग्र आय–सम्पत्तिको विश्लेषणपछि मात्र वैध/अवैध यकिन हुने; घरबहाल आय अस्वीकार गर्न नमिल्ने।\n\n**३.** नेपाल सरकार वि. रामज्ञ चतुर्वेदी, **ने.का.प. २०६८, अंक ६, नि.नं. ८६३०** र नेपाल सरकार वि. हरिकृष्ण भगत, **ने.का.प. २०७३, अंक ७, नि.नं. ९४३३** — दानदक्षिणा तथा टीकाटालो वापत प्राप्त रकम आयमा गणना हुने।\n\n**४.** नेपाल सरकार वि. जयप्रकाश प्रसाद गुप्ता, **ने.का.प. २०६८, अंक ११, नि.नं. ८७२२** — जग्गाधनी पुर्जामा उल्लिखित जग्गाको किसिमअनुसार कृषि आय गणना हुने।\n\n**५.** नेपाल सरकार वि. श्रीराम पन्त, मुद्दा नं. 064-CR-0830, फैसला मिति २०७२।०३।१६ — जाँच अवधिको आय–व्यय एकमुष्ठ रूपमा हिसाब गर्नुपर्ने।","key_allegations":["टोखा नगरपालिकाका तत्कालीन निमित्त कार्यकारी अधिकृत तथा विभिन्न गा.वि.स.का सचिव ऋषिराम अर्यालले मिति २०३९।०४।०१ मा सार्वजनिक सेवामा प्रवेश गरेदेखि २०७६ असार मसान्त (आ.व. २०७५।०७६) सम्मको जाँच अवधिमा वैध आय रु. ८ करोड ७७ लाखभन्दा केही बढी मात्र रहेको अवस्थामा आफू तथा श्रीमती र छोराहरूको नाममा घरजग्गा खरिद, घर निर्माण, शेयर खरिद एवं उद्योग, फर्म र सहकारीमा लगानीसमेत गरी रु. २६ करोड ६० लाखभन्दा बढी खर्च तथा लगानी गरी स्रोत नखुलेको रु. १७ करोड ८३ लाखभन्दा बढी बराबरको सम्पत्ति गैरकानूनी रूपमा आर्जन गरेको।","ऋषिराम अर्यालले आफू कार्यरत रहेका काठमाडौं जिल्लाका साविक धापासी, टोखा सरस्वती र भिमढुंगा गा.वि.स. तथा टोखा नगरपालिका अन्तर्गतका कार्यक्षेत्रभित्रका स्थानहरूमै अधिकांश घरजग्गा आफ्नो र परिवारका सदस्यहरूको नाममा दर्ता कायम हुने गरी सिर्जना गरेको।","निजले श्रीमतीको एकल स्वामित्वमा रहेको फर्मसमेत निजी उद्योग तथा फर्महरूमा रु. ४ करोड ४२ लाखभन्दा बढी र बैंक तथा वित्तीय संस्था एवं कम्पनीहरूका संस्थापक तथा साधारण शेयर खरिदमा रु. ९ करोड १३ लाखभन्दा बढी लगानी गर्दा त्यसको वैधानिक स्रोत अनुसन्धानको क्रममा बयान गर्दासमेत वस्तुनिष्ठ आधार प्रमाणसहित पुष्टि गर्न नसकेको।"],"timeline":[{"date":"1982-07-16","title":"निजामती सेवामा स्थायी नियुक्ति","date_bs":"2039-04-01","description":"ऋषिराम अर्यालले जिल्ला विकास समितिको कार्यालय स्याङ्जाबाट गा.वि.स. सचिव/रा.प.अनं.द्वितीय श्रेणी पदमा स्थायी नियुक्ति पाई निजामती सेवामा प्रवेश गरेको।"},{"date":"1988-07-18","title":"धापासी कि.नं. १४२ श्रीमतीको नाममा प्राप्त","date_bs":"2045-04-03","description":"लक्ष्मीदेवी उपाध्याय अर्यालको नाममा धापासी ४(घ) कि.नं. १४२ (हाल कि.नं. ३१) हालैको बकसपत्रबाट परल रु. १०,२००।– मा प्राप्त; यही कित्तामा पछि साढे तीन तलाको घर निर्माण भएको।"},{"date":"1993-03-28","title":"मोरङ सिसुवनीका कि.नं. ३५७–३६० खरिद","date_bs":"2049-12-15","description":"खड्गकुमार सुवेदीबाट मोरङ सिसुवनी ७ का कि.नं. ३५७, ३५८, ३५९, ३६० (जम्मा १-१०-० बिघा) रजिष्ट्रेशन दस्तुरसहित रु. ६९,०००।– मा खरिद; प्रारम्भिक लगानीको ९१.७३% स्रोत नखुलेको ठहर।"},{"date":"1998-02-24","title":"डन बोस्को उ.मा.वि.को संस्थापक शेयर लगानी","date_bs":"2054-11-12","description":"डन बोस्को उच्च माध्यमिक विद्यालयको ५,००० कित्ता संस्थापक शेयरमा रु. ५,००,०००।– लगानी; स्रोत नखुलेको सम्पत्ति तालिकामा समावेश।"},{"date":"2000-08-22","title":"भाइबाट कि.नं. १३२५/१३२८/१३२९ बकसपत्र","date_bs":"2057-05-06","description":"भाइ चुडामणि अर्यालबाट हालैको बकसपत्रबाट कि.नं. १३२५, १३२८ र १३२९ प्राप्त (लिखत रु. २,६०,००० + दस्तुर रु. ५,००० = रु. २,६५,०००।–); भिमढुङ्गाका कि.नं. ३२ र २० सोधभर्ना दिएको भनी खुलाएकाले निःशुल्क बकस नभई सट्टापट्टा सरह मानी व्यय गणना।"},{"date":"2004-10-04","title":"धापासी–३ कि.नं. ५०/५८ खरिद","date_bs":"2061-06-18","description":"भगवानदास मानन्धरबाट धापासी–३ का कि.नं. ५० र ५८ खरिद; प्रारम्भिक लगानीको ७.७३% मात्र स्रोत खुलेको ठहरी सोही अनुपातमा मात्र पछिका बिक्री आय वैध मानिएको।"},{"date":"2008-07-10","title":"प्रभु बैंक कर्जा र अम्बिका पौडेललाई सापटी","date_bs":"2065-03-26","description":"प्रभु बैंकबाट रु. ८०,५०,०००।– कर्जा लिई सोही दिन अम्बिकाप्रसाद पौडेललाई चेकबाट रु. ७९,००,०००।– सापटी दिएको; कुल सापटी रु. ४,४१,९८,०००।– मध्ये रु. २,४७,१७,०००।– मात्र फिर्ता प्राप्त।"},{"date":"2009-03-27","title":"हाथवे इन्भेष्टमेन्टको संस्थापक शेयर खरिद","date_bs":"2065-12-14","description":"ऋषिराम अर्यालले हाथवे इन्भेष्टमेन्ट नेपाल लि.को ५०,००० कित्ता संस्थापक शेयर प्रति कित्ता रु. ५०।– का दरले रु. २५,००,०००।– मा खरिद।"},{"date":"2010-05-27","title":"सुशिलको नाममा हाथवे संस्थापक शेयर","date_bs":"2067-02-13","description":"छोरा सुशिल अर्यालको नाममा हाथवे इन्भेष्टमेन्ट नेपाल लि.का ५०,००० कित्ता संस्थापक शेयर रु. ५०।– दरले रु. २५,००,०००।– मा खरिद; यसबाट दाबी गरिएको लाभांश रु. १,२५,०००।– मूलधनको स्रोत नखुलेको भनी अस्वीकृत।"},{"date":"2011-10-02","title":"एस.आर. हाईड्रोको ८७,००० कित्ता संस्थापक शेयर","date_bs":"2068-06-15","description":"छोरा सुनिल अर्यालको नाममा एस.आर. हाईड्रो एण्ड ईन्भेष्टमेन्ट प्रा.लि.को ८७,००० कित्ता संस्थापक शेयर रु. ८७,००,०००।– मा खरिद।"},{"date":"2013-03-21","title":"न्यू लिंक कापी इण्डष्ट्रिजमा लगानी","date_bs":"2069-12-08","description":"न्यू लिंक कापी इण्डष्ट्रिजमा रु. ३०,००,०००।– लगानी; उद्योग लगानी शीर्षकमा कुल रु. ४,४२,५०,०००।– खर्च देखिएको।"},{"date":"2013-05-02","title":"धापासी–३ कि.नं. १३/१४/१५ खरिद","date_bs":"2070-01-19","description":"लक्ष्मी पौडेल समेतबाट धापासी–३ का कि.नं. १३, १४ र १५ रु. ७३,१८,०००।– मा खरिद; खरिदको स्रोत नखुलेकाले सोबाट कायम भएका कित्ताको बिक्री रकम पूरै कोष्ठभित्र राखिएको।"},{"date":"2013-12-29","title":"एल.डि. इन्टरप्राइजेज दर्ता र रु. १ करोड लगानी","date_bs":"2070-09-14","description":"श्रीमती लक्ष्मीदेवी उपाध्याय अर्यालको एकल स्वामित्वमा एल.डि. इन्टरप्राइजेज फर्म दर्ता गरी रु. १,००,००,०००।– लगानी।"},{"date":"2014-12-09","title":"हुण्डाई कार खरिद","date_bs":"2071-08-23","description":"बा.६च ६६६२ नम्बरको हुण्डाई कार रु. १२,००,०००।– मा खरिद; अदालतले यो व्यय कायमै राखेको।"},{"date":"2016-03-31","title":"सिटिजन्स बैंकको शेयरमा ठूलो लगानी","date_bs":"2072-12-18","description":"सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनलको शेयरमा रु. १,४५,०२,९८५।– लगानी; शेयर खरिद शीर्षकमा आयोगले कुल रु. ९,१३,७८,१२१।– व्यय देखाएको।"},{"date":"2016-04-08","title":"अनिवार्य अवकाश — जाँच अवधिको अन्त्य","date_bs":"2072-12-26","description":"शाखा अधिकृतको पदबाट अनिवार्य अवकाश प्राप्त; विशेष अदालतले पदीय हैसियत रहेको अवधि मात्र गणनायोग्य भनी जाँच अवधि २०३५।०६।०३ देखि यही मितिसम्म मात्र कायम गरी आ.व. २०७५।०७६ सम्मको गणना अमान्य ठहर्‍याएको।"},{"date":"2016-04-18","title":"माछापुच्छ्रे बैंकको १५२१९ कित्ता शेयर खरिद","date_bs":"2073-01-06","description":"माछापुच्छ्रे बैंकका १५,२१९ कित्ता शेयर रु. ८०,६२,४५६।– मा खरिद; यसमध्ये रु. ७०,३३,२६७ (८७.२३%) को स्रोत नखुलेको, १२.७७% मात्र वैध ठहर।"},{"date":"2016-07-27","title":"सिटिजन्स बैंकको संस्थापक हकप्रद शेयर खरिद","date_bs":"2073-04-12","description":"सिटिजन्स बैंकको १,५१,८४३ कित्ता संस्थापक हकप्रद शेयर वापत रु. १,५१,८४,३००।– दाखिला; ३८.८२% मात्र स्रोत खुलेको ठहरी ६१.१८% लाभांश अस्वीकृत।"},{"date":"2016-08-24","title":"बारा निजगढका कि.नं. १२६/१७३ खरिद","date_bs":"2073-05-08","description":"कान्ता बराल खरेलबाट बारा निजगढ ७ का कि.नं. १२६ र १७३ रजिष्ट्रेशन दस्तुरसहित रु. १,७१,००,०००।– मा खरिद; यसमध्ये रु. ८०,००,०००।– अम्बिका पौडेलबाट प्राप्त बैंक चेकबाट भुक्तानी।"},{"date":"2017-08-11","title":"ग्लोबल आईएमईबाट रु. ३ करोड कर्जा","date_bs":"2074-04-27","description":"एल.डि. इन्टरप्राइजेजका नाममा लक्ष्मीदेवीले ग्लोबल आईएमई बैंकबाट रु. ३,००,००,०००।– कर्जा लिई रु. १ करोड न्यू लिंक कापी इण्डष्ट्रिजलाई र रु. २ करोड फर्म सञ्चालनमा प्रयोग गरेको।"},{"date":"2017-11-12","title":"नगर–१६ कि.नं. १३४/५९ खरिद","date_bs":"2074-07-26","description":"शोभा भट्टराईबाट नगर–१६ का कि.नं. १३४ (४६.८० व.मी.) र कि.नं. ५९ (६५.८० व.मी.) रु. ९८,१९,०००।– मा खरिद।"},{"date":"2018-10-02","title":"आई.एम.ई. जनरल इन्स्योरेन्सको संस्थापक शेयर खरिद","date_bs":"2075-06-16","description":"आई.एम.ई. जनरल इन्स्योरेन्सका ५०,००० कित्ता संस्थापक शेयर रु. ५०,००,०००।– मा खरिद; अदालतले भने यो मिति जाँच अवधिबाहिर परेकाले गणनाबाट हटाएको।"},{"date":"2020-05-20","title":"विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर तथा मुद्दा दर्ता","date_bs":"2077-02-07","description":"अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले ऋषिराम अर्याललाई बिगो रु. १७,८३,४१,५७९।– कायम गरी साविक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ र ३ एवं भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(२) बमोजिम सजायको माग दाबीसहित विशेष अदालत काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर; श्रीमती लक्ष्मीदेवी उपाध्याय अर्याल र छोरा सुशिल तथा सुनिल अर्याललाई सम्पत्ति जफत प्रयोजनार्थ मात्र प्रतिवादी कायम।"},{"date":"2020-05-20","title":"आयोगको प्रेस विज्ञप्ति — आरोपपत्र दायर गरिएको","date_bs":"2077-02-07","description":"प्रवक्ता प्रदीपकुमार कोइरालाद्वारा जारी विज्ञप्तिमा टोखा नगरपालिकाका तत्कालीन कार्यकारी अधिकृत ऋषिराम अर्यालले जाँच अवधिमा वैध आय रु. ८,७७,२७,४८३।– विरुद्ध रु. २६,६०,६९,०६२।– खर्च/लगानी गरी रु. १७,८३,४१,५७९।– को स्रोत नखुलेको सम्पत्ति आर्जन गरेको उल्लेख।"},{"date":"2020-11-09","title":"धरौटी बापत रु. २० लाखको बैंक ग्यारेन्टी","date_bs":"2077-07-24","description":"प्रतिवादी ऋषिराम अर्यालले धरौटी बापत रु. २०,००,०००।– को बैंक ग्यारेन्टी दाखिल गरेको; फैसलाले मुद्दा अन्तिम भएपछि सो रकम सदरस्याहा गरी बाँकी जरिवाना असुल गर्ने आदेश दिएको।"}],"ai_generated_sections":["description","key_allegations","timeline"],"evidence":[{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/ciaa_press_release/1692","additional_details":"","material":{"display_name":"गा.वि.स. सचिवमा सेवा प्रवेश गरी शाखा अधिकृतको पदबाट अवकाश प्राप्त ऋषिराम अर्यालले रु. १७,८३,४१,५७९।-बराबरको गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन गरेको सम्बन्धी आरोप-पत्र दायर।","material_type":"press_release","urls":[{"link":"https://ngm-store.jawafdehi.org/uploads/ciaa/press-releases/files/1692. गा.वि.स. सचिवमा सेवा प्रवेश गरी शाखा अधिकृतको पदबाट अवकाश प्राप्त ऋषिराम अर्यालले रु. १७ - 1.pdf","role":"RAW"},{"link":"https://ciaa.gov.np/pressrelease/1692","role":"SOURCE_PAGE"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/dc260f9d2485c292c62d12a32a6c20791d4865c90a89e3ff12a25dcbb1e2f598.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/court_order/special.076-cr-0368","additional_details":"","material":{"display_name":"076-CR-0368 आदेश","material_type":"court_order","urls":[{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/court-orders/special/076-CR-0368.1.doc","role":"RAW"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/35e7446a9addbb257982a0bab0850f37ccefe777eba0f28f3802500b2acc9f57.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/news/20200520.0e009fa4","additional_details":"यो समाचार लेख (देश सञ्चार, २०७७ जेठ ७ / 20 May 2020) मुद्दा नं. ०७६-CR-०३६८ मा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले टोखा नगरपालिकाका तत्कालीन कार्यकारी अधिकृत ऋषिराम अर्यालविरुद्ध विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर गरेको तथ्यलाई प्रत्यक्ष रूपमा पुष्टि गर्दछ। लेखमा उल्लेख भएअनुसार अर्यालले रु. १७ करोड ८३ लाख ४१ हजार अवैध आम्दानी गरेको दाबी, स्याङ्जाबाट नासु पदमा सेवा प्रवेश, ३६ वर्षे सेवा अवधिमा रु. २६ करोड ६० लाख ६९ हजार ६३ खर्च तथा लगानी गरेको विवरण छ, जुन मुद्दाका आधिकारिक आरोपसँग हुबहु मेल खान्छ। यो अख्तियारका प्रवक्ता प्रदीपकुमार कोइरालाको जानकारीमा आधारित प्राथमिक स्तरको आरोपपत्र दायरीको सञ्चारमाध्यम प्रतिवेदन हो।","material":{"display_name":"गाविस सचिव अर्यालविरुद्ध १८ करोड भ्रष्टाचार गरेको अभियोगमा मुद्दा","material_type":"news","urls":[{"link":"https://deshsanchar.com/2020/05/20/358723/","role":"RAW"}]}}],"notes":"","court_cases":["https://jawafdehi.org/courtcase/special/076-cr-0368","https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-2241"],"missing_details":"क) अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले दायर गरेको अभियोगपत्र\nख) हदम्याद भित्र वादी वा प्रतिवादीले सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गरे नगरेको ब्याहोरा\nग) आयोगको प्राविधिक टोलीको घर मूल्याङ्कन प्रतिवेदन, मिति २०७६।११।२७ र २०७६।१२।०३\nघ) अम्बिकाप्रसाद पौडेल (२०७७।१०।१२) र चुडामणि अर्याल (२०८०।०१।२७) समेतका साक्षीहरूको वकपत्र\nङ) प्रतिवादीहरूले आयोगमा गरेको मौकाको बयानको ब्यहोरा\nच) उजुरी दर्ता नं. १६३३, मिति २०७१।०५।११ को उजुरी","bigo":178341579,"weight":0,"versionInfo":{"action":"published","datetime":"2026-10-26T13:47:31.951289+00:00"},"created_at":"2026-06-10T15:22:54.447812+05:45","updated_at":"2026-10-26T19:32:31.972718+05:45"}