{"id":253,"slug":"royal-merchant-finance-irregular-loans-077-cr-0094","public_iri":"https://jawafdehi.org/case/royal-merchant-finance-irregular-loans-077-cr-0094","offence_type":"CORRUPTION","case_type":"CORRUPTION","state":"PUBLISHED","title":"रोयल मर्चेन्ट फाइनान्स कर्जा अनियमितता: दरबारमार्ग शाखाबाट रु. ५ करोड ८७ लाख हिनामिना आरोप, अध्यक्ष बसन्त मल्लसमेतविरुद्ध मुद्दामा सफाइ (077-CR-0094)","short_description":"साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्सको दरबारमार्ग शाखाबाट न्यूनतम मापदण्ड नअपनाई कर्जा प्रवाह गरी रु. ५,८७,३२,९१२ हिनामिना गरेको अख्तियारको आरोपमा विशेष अदालतले सबै प्रतिवादीलाई सफाइ दिएको।","authors":[{"slug":"gaurav-karki","display_name":"Gaurav Karki","name_ne":"गौरव कार्की","photo_url":"https://jawafdehi.org/assets/teammembers/gaurav.webp","title":"Caseworker","has_public_page":true}],"case_publish_date":"2026-10-26","public_edit_history":[],"public_notes":"","thumbnail":null,"banner":null,"thumbnail_image_id":null,"banner_image_id":null,"thumbnail_url":"","banner_url":"","case_start_date":"2021-03-09","case_end_date":"2024-02-22","dates":{"stages":[{"end":"2024-02-22","stage":"initial","start":"2021-03-09","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/special/077-cr-0094"},{"stage":"appeal","start":"2025-04-16","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/081-cr-2073"}]},"status":"ongoing","case_track":null,"status_override":null,"proceedings_started_on":"2021-03-09","proceedings_decided_on":null,"appeal_verdicts":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/081-cr-2073":null},"appeal_parties":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/081-cr-2073":["https://jawafdehi.org/entity/person/basant-malla","https://jawafdehi.org/entity/person/bharatakaji-shreshtha","https://jawafdehi.org/entity/person/chaviraman-adhikari","https://jawafdehi.org/entity/person/lokendraman-karmacarya","https://jawafdehi.org/entity/person/madhuralal-sinya","https://jawafdehi.org/entity/person/madhuvan-lal-shreshtha","https://jawafdehi.org/entity/person/pradip-bahadur-karmacarya","https://jawafdehi.org/entity/person/rishisvar-thapaliya","https://jawafdehi.org/entity/person/rita-vade-shreshtha","https://jawafdehi.org/entity/person/surendra-capagai"]},"entities":[{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/surendra-capagai","display_name":"सुरेन्द्र चापागाई","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"संचालक/इन्जिनियर, Structural Design & Research Center Consultancy","name":{"en":"सुरेन्द्र चापागाई","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/rishisvar-thapaliya","display_name":"ऋषिस्वर थपलिया","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"संचालक, बादशाह फुडल्याण्ड प्रा.लि.","name":{"en":"ऋषिस्वर थपलिया","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/basant-malla","display_name":"बसन्त मल्ल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"संचालक अध्यक्ष, साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि.","name":{"en":"बसन्त मल्ल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/madhuvan-lal-shreshtha","display_name":"मधुवन लाल श्रेष्ठ","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रबन्ध संचालक, साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि.","name":{"en":"मधुवन लाल श्रेष्ठ","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/chaviraman-adhikari","display_name":"छविरमण अधिकारी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"नागरिक लगानी कोषका कर्मचारी, प्रतिनिधि संचालक - रोयल मर्चेन्ट फाइनान्स","name":{"en":"छविरमण अधिकारी","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/madhuralal-sinya","display_name":"मधुरलाल सिन्या","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"संचालक, साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि.","name":{"en":"मधुरलाल सिन्या","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/rita-vade-shreshtha","display_name":"रिता वादे श्रेष्ठ","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 077-cr-0094","name":{"en":"रिता वादे श्रेष्ठ","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/lokendraman-karmacarya","display_name":"लोकेन्द्रमान कर्माचार्य","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"संचालक, साविक एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक लि.","name":{"en":"लोकेन्द्रमान कर्माचार्य","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/bharatakaji-shreshtha","display_name":"भरतकाजी श्रेष्ठ","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"शेयरधनी प्रतिनिधि संचालक, साविक रोयल मर्चेन्ट फाइनान्स लि.","name":{"en":"भरतकाजी श्रेष्ठ","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/pradip-bahadur-karmacarya","display_name":"प्रदिप बहादुर कर्माचार्य","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"सहायक महाप्रबन्धक, साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि.","name":{"en":"प्रदिप बहादुर कर्माचार्य","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/location/district/jhapa-np0104","display_name":"Jhapa","entity_type":"AdministrativeArea,jawafdehi:District","type":"location","outcome":null,"notes":"बादशाह फुडल्याण्ड प्रा.लि.को कर्जामा धितो राखिएका दमक नगरपालिका वडा नं. १६ का कि.नं. ३६३, ८७ र ६९ जग्गा रहेको जिल्ला","name":{"en":"Jhapa","ne":"झापा"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/nagarika-lagani-kosa-2501a1","display_name":"Nagrik Lagani Kosh","entity_type":"Person","type":"related","outcome":null,"notes":"लगानी रहेको सार्वजनिक संस्था; आफ्ना नवौं तहका कर्मचारीलाई साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि.को संचालक समितिमा प्रतिनिधि पठाएको निकाय","name":{"en":"Nagrik Lagani Kosh","ne":"नागरिक लगानी कोष"},"image":null}],"tags":["भ्रष्टाचार","दुरुपयोग"],"description":"### क) अभियोगदावीको सार\n\nअख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले मिति २०७७।११।२५ गते अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा १८ र ३५ बमोजिम विशेष अदालत, काठमाडौंमा प्रस्तुत आरोपपत्र दायर गरेको हो (मुद्दा नं. ०७७-CR-००९४, दर्ता मिति २०७७।११।२५; मुद्दाः भ्रष्टाचार — रकम हानी नोक्सानी समेत)। नागरिक लगानी कोषको समेत लगानी रहेको तत्कालीन रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. (सो फाइनान्ससमेत मर्ज भई बनेको तत्कालीन एपेक्स डेभलपमेण्ट बैंक लि., हाल नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि.) को दरबारमार्ग शाखाबाट प्रवाह भएका अधिकांश कर्जाहरूमा कर्जा प्रवाहसम्बन्धी न्यूनतम मापदण्डहरूसमेत नअपनाई अनियमित तबरले कर्जा प्रवाह गरी आफ्नो ओहदाको वा सो सम्बन्धी कर्तव्य पालना गर्दा सार्वजनिक संस्थाको रु. ५,८७,३२,९१२।२६ सम्पत्ति बदनियत तथा लापरवाही गरी हिनामिना तथा हानिनोक्सानी गरेको भन्ने आयोगको मुख्य अभियोग दाबी रहेको छ।\n\nआयोगका दाबीका आधारहरू देहायबमोजिम छन्:\n\n**१.** साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. का संचालकहरू छविरमण अधिकारी, बसन्त मल्ल, मधुवन लाल श्रेष्ठ, मधुरलाल सिन्या, रिता बादे श्रेष्ठ, भरतकाजी श्रेष्ठ र लोकेन्द्रमान कर्माचार्यले दरबारमार्ग शाखाबाट कर्जा प्रवाह गर्दा कर्जासम्बन्धी न्यूनतम मापदण्ड नअपनाई अनियमित तवरले कर्जा प्रवाह गरेको र सो कार्य भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा १७ अनुरूपको कसुर भएको।\n\n**२.** नागरिक लगानी कोषका नवौं तहका कर्मचारी छविरमण अधिकारी कोषको तर्फबाट संचालक पदमा नियुक्त भई बहाल रहँदा बैंकिङ्ग प्रक्रियाविपरीत कर्जा प्रवाहमा संलग्न भई पदीय जिम्मेवारीविपरीत कार्य गरेको — यही विषयको उजुरीबाट अनुसन्धान प्रारम्भ भएको।\n\n**३.** Structural Design & Research Center Consultancy Pvt. Ltd. का संचालक/इन्जिनियर सुरेन्द्र चापागाईले धितोको मूल्यांकन गरी प्रतिवेदन दिँदा बदनियतपूर्वक भए गरेका कुरा लुकाई छिपाई नभएको कुरा देखाई गलत प्रतिवेदन दिएको र सो कार्य ऐ. ऐनको दफा १९ को उपदफा (२) बमोजिमको कसुर भएको।\n\n**४.** साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. का सहायक महाप्रबन्धक प्रदिप बहादुर कर्माचार्यले संचालकहरूको मत सल्लाहमा लागी सार्वजनिक संस्थाको सम्पत्ति हिनामिना तथा हानिनोक्सानी गर्ने कार्यमा संलग्न भई दफा १७ को कसुरको मतियार भएको।\n\n**५.** बादशाह फुडल्याण्ड प्रा.लि.का संचालक ऋषिस्वर थपलियाले सार्वजनिक संस्थाबाट ऋण रकम लिई लाभसमेत लिएको देखिएको।\n\nआयोगले भर परेका आधार प्रमाणमा प्रहरी प्रधान कार्यालय, केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो, महाराजगंजको च.नं. ८२१८, मिति २०७५।०२।२८ को उजुरी पत्र; मिति २०७४।०३।१८ मा बैंक सुपरिवेक्षण विभाग, नेपाल राष्ट्र बैंकमा पेश भएको विशेष निरीक्षण प्रतिवेदन तथा नेपाल राष्ट्र बैंक, बैंक सुपरिवेक्षण विभाग, विशेष निरीक्षण इकाईको मिति २०७४।११।०२ को पत्र सं. बै.सु.वि./वि.नि. ३६६/०७४/७५; नागरिक लगानी कोषको च.नं. ८० मिति २०७५।०४।२९ को पत्र; नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि.को च.नं. ५८, मिति २०७७।०८।२५ को पत्रबाट देखिएको बक्यौता रु. ५,८७,३२,९१२।२६; बादशाह फुडल्याण्ड प्रा.लि.को कर्जा फाइल (मिति २०७०।०३।०९ को संचालक समितिको १९१ औं बैठकबाट रु. २,००,००,०००।– व्यापारिक कर्जा स्वीकृत गर्ने निर्णय), झापाको दमक नगरपालिका वडा नं. १६ का कि.नं. ३६३, ८७ र ६९ का धितो जग्गासम्बन्धी कागजात, कर्जा नीति २०६७ तथा अनुसन्धानका क्रममा भएका बयानहरू रहेका छन्।\n\n| प्रतिवादी | भूमिका/अभियोग | बिगो | मागदावी |\n| --- | --- | --- | --- |\n| बसन्त मल्ल | संचालक अध्यक्ष, साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि. | रु. ५,८७,३२,९१२।२६ (सातै संचालकउपर एउटै बिगो दाबी) | दफा १७ बमोजिम बिगो नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि. लाई भराई, दफा ३(१) बमोजिम जरिवाना र दफा ३(१)(झ) बमोजिम कैद |\n| मधुवन लाल श्रेष्ठ | प्रबन्ध संचालक, साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि. | ऐजन | ऐजन |\n| छविरमण अधिकारी | नागरिक लगानी कोषका नवौं तहका कर्मचारी; कोषका प्रतिनिधि संचालक | ऐजन | ऐजन |\n| मधुरलाल सिन्या | संचालक, साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि. | ऐजन | ऐजन |\n| रिता बादे श्रेष्ठ सेवाचार्य | संचालक (आदेशमा साविक एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंकका संचालक उल्लेख) | ऐजन | ऐजन |\n| भरतकाजी श्रेष्ठ | साधारण शेयरधनी प्रतिनिधि सदस्य संचालक, साविक रोयल मर्चेन्ट | ऐजन | ऐजन |\n| लोकेन्द्रमान कर्माचार्य | संचालक (आदेशमा साविक एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंकका संचालक उल्लेख) | ऐजन | ऐजन |\n| सुरेन्द्र चापागाई | संचालक/इन्जिनियर, Structural Design & Research Center Consultancy Pvt. Ltd. — गलत धितो मूल्यांकन प्रतिवेदन | — | दफा १९(२) बमोजिम सजाय |\n| प्रदिप बहादुर कर्माचार्य | सहायक महाप्रबन्धक, साविक रोयल मर्चेन्ट — मतियार | — | दफा २२ बमोजिम दफा १७ अनुसारको कसुरदारलाई हुने सजायको आधा सजाय |\n| ऋषिस्वर थपलिया | संचालक, बादशाह फुडल्याण्ड प्रा.लि. — ऋण लिई लाभ लिएको | — | दफा २२ को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांशबमोजिम दफा १७ अनुसार कसुर गर्ने प्रतिवादीसरह सजाय |\n\nआयोगको प्रेस विज्ञप्ति मिति २०७७।११।२५ गते प्रवक्ता नारायण प्रसाद रिसालमार्फत जारी भएको थियो।\n\n### ख) प्रतिवादीको बयानको सार\n\nअनुसन्धानको क्रममा अधिकार प्राप्त अधिकारी समक्ष तथा अदालतमा भएका बयानहरूमा प्रतिवादीहरूले आरोप दाबी इन्कार गरेका छन्। प्रतिवादीहरूले सामूहिक रूपमा लिएको जिकिरमा कर्जा प्रवाह संचालक समितिबाट बनेको कर्जा नीति, २०६७ र समितिको निर्णय प्रक्रियाबमोजिम भएको, कर्जा प्रवाहमा आफ्नो बदनियत नरहेको, बक्यौता असुलीका विषयमा ऋण असुली न्यायाधिकरणसमेतबाट कारबाही/फैसला भई असुली प्रक्रिया अघि बढिसकेको र एउटै विषयमा दोहोरो मुद्दा नचल्ने (double jeopardy) भन्ने रहेको छ। बसन्त मल्ल र मधुवनलाल श्रेष्ठको बयान मिति २०७७।११।२६ मा तथा छविरमण अधिकारीको बयान मिति २०७८।१२।०९ मा भएको देखिन्छ।\n\n| क्र.सं | प्रतिवादी | भूमिका | बयानको सार |\n| --- | --- | --- | --- |\n| १ | बसन्त मल्ल | संचालक अध्यक्ष, साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि. | मिति २०७७।११।२६ मा बयान भएको। आरोप दाबी इन्कार गर्दै संचालक अध्यक्षको हैसियतमा गरिएका काम कारबाही संचालक समितिबाट स्वीकृत कर्जा नीति, २०६७ र समितिको सामूहिक निर्णय प्रक्रियाभित्रै रहेको, कर्जा प्रवाहमा व्यक्तिगत बदनियत वा कुनै लाभ नलिएको, बैंक तथा वित्तीय संस्थाको कर्जा कारोबारको बक्यौता असुली सम्बन्धित विशेष कानून र ऋण असुली न्यायाधिकरणको प्रक्रियाबाट हुने र यसै विषयमा अन्य सक्षम अदालतमा मुद्दा विचाराधीन रहेकाले दोहोरो मुद्दा नचल्ने भन्ने प्रतिवादीहरूको साझा जिकिर रहेको। उपलब्ध फैसलाको अंशमा निजको बयानको पूर्ण ब्यहोरा अलग्गै खुलेको छैन। |\n| २ | मधुवन लाल श्रेष्ठ | प्रबन्ध संचालक, साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि. | मिति २०७७।११।२६ मा बयान भएको। आरोप दाबी इन्कार। प्रबन्ध संचालकका हैसियतले सम्पादन गरेका कार्य प्रचलित कर्जा नीति तथा संचालक समितिको निर्णयअनुरूप रहेको, कर्जा स्वीकृति र धितो स्वीकार्ने विषय संस्थाको व्यवस्थापन तथा समितिको सामूहिक निर्णयको विषय भएको, बदनियतपूर्वक कर्जा प्रवाह नगरेको र ऋण असुलीको प्रक्रिया विशेष कानूनबमोजिम चलिरहेको भन्ने प्रतिवादीहरूको साझा जिकिर रहेको। उपलब्ध फैसलाको अंशमा निजको बयानको छुट्टै पूर्ण ब्यहोरा खुलेको छैन। |\n| ३ | छविरमण अधिकारी | नागरिक लगानी कोषका नवौं तहका कर्मचारी; कोषका प्रतिनिधि संचालक | मिति २०७८।१२।०९ मा बयान भएको। आरोप दाबी इन्कार। नागरिक लगानी कोषको च.नं. ८० मिति २०७५।०४।२९ को पत्रबमोजिम कोषले निजलाई साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लिमिटेडको संचालक समितिमा मात्र प्रतिनिधित्व गर्न पठाएको र साविक एपेक्स डेभलपमेण्ट बैंक लि.को संचालक समितिमा प्रतिनिधित्व गर्न कोषबाट कुनै निर्णय नभएको देखिन्छ। प्रतिनिधि संचालकको हैसियतमा गरिएका निर्णय समितिका सामूहिक निर्णय भएको र बदनियत नरहेको भन्ने प्रतिवादीहरूको साझा जिकिर रहेको। निजका तर्फबाट साक्षी माधव ढकाल (प्रतिवादीका साक्षी) को बकपत्र मिति २०८०।०५।३१ मा भएको। |\n| ४ | मधुरलाल सिन्या | संचालक, साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि. | आरोप दाबी इन्कार। संचालकको हैसियतले कर्जा नीति, २०६७ र संचालक समितिको निर्णय प्रक्रियाबमोजिम मात्र काम गरेको, कर्जा प्रवाहबाट कुनै लाभ/प्रतिफल नलिएको र बक्यौता असुलीका सम्बन्धमा विशेष कानून तथा ऋण असुली न्यायाधिकरणको प्रक्रिया आकर्षित हुने भन्ने प्रतिवादीहरूको साझा जिकिर रहेको। उपलब्ध फैसलाको अंशमा निजको बयानको अलग्गै पूर्ण ब्यहोरा खुलेको छैन। |\n| ५ | रिता बादे श्रेष्ठ सेवाचार्य | संचालक (आदेशमा साविक एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंकका संचालक उल्लेख) | आरोप दाबी इन्कार। फैसलाको तथ्य खण्डमा अधिकार प्राप्त अधिकारी समक्ष भएका बयानहरूमा निजको बयान पहिलो क्रममा उल्लेख भएको देखिन्छ, तर उपलब्ध अंश अपूर्ण रहेकाले पूर्ण ब्यहोरा खुल्दैन। संचालकको हैसियतमा भएका निर्णय सामूहिक रहेको, बदनियत नरहेको र ऋण असुलीको विषय विशेष कानूनबमोजिम निरूपण हुने भन्ने प्रतिवादीहरूको साझा जिकिर रहेको। निजका तर्फबाट साक्षी प्रदिप पौडेल (प्रतिवादीका साक्षी) को बकपत्र मिति २०८०।०५।३१ मा भएको। |\n| ६ | भरतकाजी श्रेष्ठ | साधारण शेयरधनी प्रतिनिधि सदस्य संचालक, साविक रोयल मर्चेन्ट | आरोप दाबी इन्कार। साधारण शेयरधनीको प्रतिनिधि सदस्य संचालकको हैसियतमा संचालक समितिमा रहेको, कर्जा प्रवाहसम्बन्धी निर्णय समितिको सामूहिक निर्णय भएको, आफूले कुनै बदनियत राखी लाभ नलिएको र बक्यौता असुलीको उपचार विशेष कानूनबमोजिम रहेको भन्ने प्रतिवादीहरूको साझा जिकिर रहेको। निजका तर्फबाट साक्षी हेमकृष्ण श्रेष्ठ (प्रतिवादीका साक्षी) को बकपत्र मिति २०८०।०५।३१ मा भएको। उपलब्ध अंशमा निजको बयानको पूर्ण ब्यहोरा खुलेको छैन। |\n| ७ | लोकेन्द्रमान कर्माचार्य | संचालक (आदेशमा साविक एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंकका संचालक उल्लेख) | आरोप दाबी इन्कार। संचालकका हैसियतमा भएका काम कारबाही समितिको सामूहिक निर्णयअनुरूप रहेको, कर्जा प्रवाहमा बदनियत नरहेको र ऋण असुलीको प्रक्रिया सम्बन्धित विशेष कानूनबमोजिम चलिरहेको भन्ने प्रतिवादीहरूको साझा जिकिर रहेको। निजका तर्फबाट साक्षी धिरणबहादुर श्रेष्ठ (प्रतिवादीका साक्षी) को बकपत्र मिति २०८०।०५।३१ मा भएको। उपलब्ध फैसलाको अंशमा निजको बयानको अलग्गै पूर्ण ब्यहोरा खुलेको छैन। |\n| ८ | सुरेन्द्र चापागाई | संचालक/इन्जिनियर, Structural Design & Research Center Consultancy Pvt. Ltd. | आरोप दाबी इन्कार। धितो जग्गाको मूल्याङ्कन/फिल्ड निरीक्षण प्रक्रिया मिति २०७३।०३।०३ मा प्रारम्भ भएको भनी बयान गरेको (सोही बयानमा अर्को ठाउँमा मिति २०७०।०३।०३ पनि उल्लेख छ; दुवै मिति बयानमै जस्ताको तस्तै रहेका)। सरकारी दररेट ३०% र बजार दर ७०% को अनुपातमा तथा बैंक नियमानुसार १०% कट्टा गरी Fair Market Value रु. ४,४७,३७,२००।– र Distress Value रु. ४,०२,६३,४८०।– कायम गरेको। मूल्याङ्कन प्रतिवेदनमा भूलवश ऋणीको नाम अनिलरत्न तुलाधर (निज यस मुद्दाका प्रतिवादी होइनन्) लेखिएकोलाई प्राविधिक त्रुटि मात्र भएको जिकिर लिएको। |\n| ९ | प्रदिप बहादुर कर्माचार्य | सहायक महाप्रबन्धक, साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि. | निजको नाममा जारी म्याद मिति २०८०।०२।०८ र मिति २०८०।०२।१५ मा गोरखापत्रमा प्रकाशित भएकोमा निज अदालतमा हाजिर नभई फरार रहेको देखिन्छ। तदनुसार उपलब्ध स्रोत कागजातमा निजको बयानको ब्यहोरा रेकर्डमा आएको देखिँदैन। |\n| १० | ऋषिस्वर थपलिया | संचालक, बादशाह फुडल्याण्ड प्रा.लि. | आरोप दाबी इन्कार। नयाँ बानेश्वरस्थित रेस्टुरेन्ट भवनको मूल गेटमा लुम्बिनी बैंकले लिलामपछि ताला लगाएका कारण करिब १४/१५ महिना व्यवसाय बन्द भई ऋण तिर्न नसकेको भन्ने निजको आफ्नै जिकिर रहेको छ। ऋण असुली न्यायाधिकरणको फैसलाबाट जग्गा लिलाम भई ऋण चुक्ता भइसकेको समेत बयानमा उल्लेख गरेको। निजको हकमा मिति २०८०।०१।२४ मा अदालतको कारबाही अघि बढेको देखिन्छ। |\n\n### ग) विशेष अदालतको फैसलाको सार\n\n- **इजलास नं.:** १\n- **फैसला मितिः** २०८०।१०।१०\n- **निर्णय नं.:** १८६\n- **इजलास:** अध्यक्ष माननीय श्री टेकनारायण कुँवर, सदस्य माननीय श्री राम बहादुर थापा\n- **मुद्दा:** भ्रष्टाचार (रकम हानी नोक्सानी समेत), मुद्दा नं. ०७७-CR-००९४, दर्ता मिति २०७७।११।२५\n\nविशेष अदालत, काठमाडौंले सबै प्रतिवादीले आरोप दाबीबाट सफाइ पाउने ठहर गरेको छ।\n\n| क्र.सं | प्रतिवादी | ठहर |\n| --- | --- | --- |\n| १ | बसन्त मल्ल | आरोप दाबीबाट सफाइ |\n| २ | मधुवन लाल श्रेष्ठ | आरोप दाबीबाट सफाइ |\n| ३ | छविरमण अधिकारी | आरोप दाबीबाट सफाइ |\n| ४ | मधुरलाल सिन्या | आरोप दाबीबाट सफाइ |\n| ५ | रिता बादे श्रेष्ठ सेवाचार्य | आरोप दाबीबाट सफाइ |\n| ६ | लोकेन्द्रमान कर्माचार्य | आरोप दाबीबाट सफाइ |\n| ७ | भरतकाजी श्रेष्ठ | आरोप दाबीबाट सफाइ |\n| ८ | प्रदिप बहादुर कर्माचार्य | आरोप दाबीबाट सफाइ |\n| ९ | सुरेन्द्र चापागाई | आरोप दाबीबाट सफाइ |\n| १० | ऋषिस्वर थपलिया | आरोप दाबीबाट सफाइ |\n\n**अदालतका मुख्य आधार र कारण:**\n\n**१.** प्रतिवादीहरूले बदनियतपूर्वक कर्जा प्रवाह गरेको भन्ने कुरा ठोस र वस्तुनिष्ठ प्रमाणबाट पुष्टि गर्न नसकिएको; आरोप दाबी तथा मिसिल संलग्न प्रमाण कागजातबाट बदनियत पुष्टि हुन नआएको।\n\n**२.** नेपाल राष्ट्र बैंकबाट इजाजत प्राप्त निजी बैंक तथा वित्तीय संस्थाको कर्जा कारोबारको बाँकी बक्यौता असुलीका सम्बन्धमा सोसम्बन्धी विशेष ऐन तथा नियम नै आकर्षित हुने; नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ को दफा ९५ र ९६ बमोजिम कारबाही किनारा हुन सक्ने र सोही ऐनको दफा ९९, १०० र १०१ बमोजिम वित्तीय संस्था तथा सोका संचालक, पदाधिकारी एवं कर्मचारीलाई समेत कारबाही हुन सक्ने व्यवस्था देखिने; निजी क्षेत्रको लगानी रहेका बैंक तथा वित्तीय संस्थाको हकमा विशेष ऐनबमोजिमको कानूनी उपचारको प्रक्रिया पद्धतिबाट न्याय निरूपण हुनु उपयुक्त हुने।\n\n**३.** ऋण प्रवाह गर्ने बैंक तथा वित्तीय संस्थामा नागरिक लगानी कोषको लगानी रहेता पनि सो कोषको के कति रकम हिनामिना भएको वा क्षति पुगेको हो भन्ने स्पष्ट एवं यकिन आरोप दाबी नरहेको।\n\n**४.** ऋण प्रवाहको कैफियत एवं ऋण असुलीका सम्बन्धमा यिनै प्रतिवादीहरूसमेत उपर सक्षम अदालतमा मुद्दाहरू विचाराधीन रहेको र कतिपय मुद्दामा ऋण असुली न्यायाधिकरणबाट फैसलासमेत भई ऋण असुली प्रक्रियामा रहेको देखिएको।\n\n**५.** दफा १९(२) को हकमा — सुरेन्द्र चापागाईले कुनै सरकारी निकाय वा सार्वजनिक संस्थाको कामको सिलसिलामा अध्ययन/जाँचबुझ गरी प्रतिवेदन दिएको नदेखिने, सूचीकृत मूल्याङ्कनकर्ताको हैसियतले निजी क्षेत्रको वित्तीय संस्थामा प्रतिवेदन दिएको मात्र देखिने; मूल्याङ्कन प्रतिवेदनले कर्जा दिनैपर्ने बाध्यता सिर्जना नगर्ने र कर्जा दिने/नदिने, धितोले खाम्ने/नखाम्ने तथा कति स्वीकृत गर्ने भन्ने निर्णय बैंकको व्यवस्थापन र संचालक समितिको विषय हुने; खोला बगेको जग्गालाई खेतीयोग्य भनेको, बाटो नभएकोलाई बाटो भएको भनेको वा अरूको जग्गालाई ऋणीको भनेको जस्तो अवस्था नदेखिएको; समयक्रममा ऋण नउठेको वा जग्गा कारोबारमा मन्दी आएको आधारमा मात्र दफा १९(२) को कसूर स्थापित नहुने र बदनियत पुष्टि हुन लाभ/प्रतिफल लिएको देखिनुपर्नेमा त्यस्तो प्रमाण नआएको। (फैसलाको प्रकरण ५९ मा दफा १९(२) को प्रसंगमा प्रतिवादीको नाम भूलवश राजु पोखरेल लेखिएको भए पनि सम्पूर्ण विवेचना र ठहर सुरेन्द्र चापागाईकै सन्दर्भमा रहेको; राजु पोखरेल यस मुद्दाका प्रतिवादी होइनन्।)\n\n**६.** प्रतिनिधि संचालकका सम्बन्धमा अदालतले सार्वजनिक कोष (नागरिक लगानी कोष, संचयकोष) ले निजी क्षेत्रका वित्तीय संस्थामा लगानी गर्दा लगानी सुरक्षाको प्रत्याभूति, प्रतिफल र जोखिम विश्लेषण, सुरक्षित अवतरण (लगानी फिर्ता) को प्रबन्ध र सक्षम जनशक्तिको प्रतिनिधित्व गराउनुपर्ने तथा प्रतिनिधि संचालकको भूमिका पारिश्रमिक/भत्ता लिनेमा मात्र सीमित नभई निगरानी, वित्तीय सुशासन कायम र अनियमितता देखिए नियामकलाई जानकारी दिने दायित्वसम्म फैलिने भनी टिप्पणी गरेको छ; तथापि यो टिप्पणीलाई दोषी ठहरको आधार बनाइएको छैन।\n\n**७.** मूल्याङ्कनकर्ता कन्सल्टेन्सी र साविक रोयल मर्चेन्टबीचको सम्झौता अनुसन्धानमा फेला नपरेको भनिएकोमा अदालतले आधिकारिक मूल्याङ्कनकर्ताको सम्झौता भएको देखिएको भनी उल्लेख गरेको।\n\n**८.** प्रतिवादीहरूले लिएको एउटै विषयमा दोहोरो मुद्दा नचल्ने (double jeopardy) जिकिरका सम्बन्धमा अदालतले विशेष कानूनको उपचार पद्धतिबाट न्याय निरूपण उपयुक्त हुने भनी उल्लेख गरे पनि सोही आधारमा मात्र खारेज नगरी प्रमाणको अपर्याप्तताकै आधारमा सफाइ दिएको।\n\nयस फैसलामा कुनै पनि सर्वोच्च अदालतको नजिर उद्धृत गरिएको छैन; अदालतले विधायिकी मनसाय (Intention of legislature), निजी वाणिज्य कानूनको विधिशास्त्र (Private corporate jurisprudence) र फौजदारी विधिशास्त्र (Criminal Jurisprudence) का सिद्धान्त तथा प्रचलित कानूनी व्यवस्थाकै आधारमा व्याख्या गरेको छ।\n\n**अन्तिमता:** फैसलामा चित्त नबुझे विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा १७ बमोजिम ३५ दिनभित्र श्री सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्न जान विशेष सरकारी वकील कार्यालय, काठमाडौंमार्फत अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगलाई फैसलाको प्रतिलिपिसहित पुनरावेदनको म्याद दिने आदेश भएको छ। उपलब्ध स्रोत कागजातबाट हदम्यादभित्र सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन परे/नपरेको यकिन हुन सकेको छैन।","key_allegations":["तत्कालीन रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. (पछि मर्ज भई एपेक्स डेभलपमेण्ट बैंक हुँदै हाल नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि.) का सञ्चालकहरू छविरमण अधिकारी, बसन्त मल्ल समेतले दरबारमार्ग शाखाबाट कर्जा प्रवाह गर्दा कर्जासम्बन्धी न्यूनतम मापदण्डसमेत नअपनाई अनियमित तवरले कर्जा प्रवाह गरी बदनियत तथा लापरवाहीपूर्वक सार्वजनिक संस्थाको रु. ५ करोड ८७ लाखभन्दा बढी सम्पत्ति हिनामिना तथा हानिनोक्सानी गरेको।","नागरिक लगानी कोषको नवौं तहका कर्मचारी छविरमण अधिकारीले कोषको तर्फबाट सञ्चालक पदमा नियुक्त भई बहाल रहँदा बैंकिङ्ग प्रक्रियाविपरीत कर्जा प्रवाहमा संलग्न भई पदीय जिम्मेवारी विपरीत कार्य गरेको।","एक परामर्शदाता कम्पनीका सञ्चालक/इन्जिनियरले धितो मूल्यांकन प्रतिवेदन तयार गर्दा बदनियतपूर्वक वास्तविक अवस्था लुकाई गलत प्रतिवेदन दिएको र एक निजी कम्पनीका सञ्चालक तथा फाइनान्सका सहायक महाप्रबन्धकले सञ्चालकहरूको मत सल्लाहमा लागी सार्वजनिक संस्थाको सम्पत्ति हिनामिना गर्ने कार्यमा सहयोग पुर्‍याएको।","माथि उल्लिखित कुराहरू अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको अभियोग दाबी हुन्; विशेष अदालतले उक्त दाबी पुग्न नसकी प्रतिवादीहरूलाई आरोपित कसुरबाट सफाइ दिने ठहर गरेको छ।"],"timeline":[{"date":"2021-03-09","title":"विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर","date_bs":"2077-11-25","description":"अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा १८ र ३५ बमोजिम विशेष अदालत, काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर गर्‍यो। नागरिक लगानी कोषको समेत लगानी रहेको साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. को दरबारमार्ग शाखाबाट न्यूनतम मापदण्ड नअपनाई अनियमित तवरले कर्जा प्रवाह गरी रु. ५,८७,३२,९१२।२६ हिनामिना तथा हानिनोक्सानी गरेको आरोपमा संचालकहरू छविरमण अधिकारी, बसन्त मल्ल, मधुवन लाल श्रेष्ठ, मधुरलाल सिन्या, रिता वादे श्रेष्ठ, भरतकाजी श्रेष्ठ र लोकेन्द्रमान कर्माचार्यउपर भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा १७ अनुसार बिगो, दफा ३(१) बमोजिम जरिवाना तथा दफा ३(१)(झ) बमोजिम कैद माग दाबी लिइएको।"},{"date":"2021-03-09","title":"आयोगको प्रेस विज्ञप्ति — आरोपपत्र दायर गरिएको","date_bs":"2077-11-25","description":"अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, टंगालले प्रवक्ता नारायण प्रसाद रिसालमार्फत प्रेस विज्ञप्ति जारी गरी मुद्दाको सार्वजनिक जानकारी दियो। धितो मूल्याङ्कन प्रतिवेदन गलत दिएको आरोपमा Structural Design & Research Center Consultancy Pvt. Ltd. का संचालक/इन्जिनियर सुरेन्द्र चापागाईलाई दफा १९(२) बमोजिम, र मतियारका रूपमा सहायक महाप्रबन्धक प्रदिप बहादुर कर्माचार्यलाई दफा २२ बमोजिम आधा सजाय तथा ऋण लिई लाभ लिएका बादशाह फुडल्याण्ड प्रा.लि.का संचालक ऋषिस्वर थपलियालाई दफा २२ को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांशबमोजिम मुख्य कसुरदारसरह सजाय माग दाबी लिइएको उल्लेख।"}],"ai_generated_sections":["description","key_allegations","timeline"],"evidence":[{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/ciaa_press_release/1939","additional_details":"","material":{"display_name":"साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. का संचालक छविरमण अधिकारीसमेत १० जना उपर बिगो रु. ५,८७,३२,९१२।२६ कायम गरी सार्वजनिक सम्पत्ति हानिनोक्सानी गरेको सम्बन्धी आरोप-पत्र दायर।","material_type":"press_release","urls":[{"link":"https://ngm-store.jawafdehi.org/uploads/ciaa/press-releases/files/1939. साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. का संचालक छविरमण अधिकारीसमेत १० जना उपर - 1.pdf","role":"RAW"},{"link":"https://ciaa.gov.np/pressrelease/1939","role":"SOURCE_PAGE"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/bad2a4fbbfa8b8e4b1c83f4367da6ca8ee0afeecb84dbb964bc4e1608e751612.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/court_order/special.077-cr-0094","additional_details":"","material":{"display_name":"077-CR-0094 आदेश","material_type":"court_order","urls":[{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/court-orders/special/077-CR-0094.1.doc","role":"RAW"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/7235d477d04e95ea97ae9e6ddca11a95482857b798af67c71d36ca12ff27e37e.md","role":"MARKDOWN"}]}}],"notes":"","court_cases":["https://jawafdehi.org/courtcase/special/077-cr-0094","https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/081-cr-2073"],"missing_details":"क) अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले दायर गरेको अभियोगपत्र\nख) हदम्याद भित्र वादी वा प्रतिवादीले सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गरे नगरेको ब्याहोरा\nग) बादशाह फुडल्याण्ड प्रा.लि.को कर्जा फाइल र मिति २०७०।०३।०९ को १९१ औं संचालक समिति बैठकको निर्णय\nघ) सुरेन्द्र चापागाईले तयार गरेको धितो मूल्याङ्कन प्रतिवेदन (Fair Market Value रु.४,४७,३७,२००।–)\nङ) मिति २०८०।०५।२७ र २०८०।०५।३१ मा भएका वादी तथा प्रतिवादीका साक्षीहरूको बकपत्र","bigo":58732912,"weight":0,"versionInfo":{"action":"published","datetime":"2026-10-26T13:44:35.500739+00:00"},"created_at":"2026-06-10T15:23:28.210298+05:45","updated_at":"2026-10-26T19:29:35.514084+05:45"}