{"id":262,"slug":"royal-merchant-finance-irregular-loans-077-cr-0085","public_iri":"https://jawafdehi.org/case/royal-merchant-finance-irregular-loans-077-cr-0085","offence_type":"CORRUPTION","case_type":"CORRUPTION","state":"PUBLISHED","title":"रोयल मर्चेन्ट फाइनान्स दरबारमार्ग शाखा कर्जा प्रकरण: रु. २ करोड १ लाख हिनामिना अभियोगबाट बसन्त मल्लसमेतलाई सफाइ (077-CR-0085)","short_description":"तत्कालीन रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्सको दरबारमार्ग शाखाबाट मापदण्डविपरीत कर्जा प्रवाह गरी रु. २,०१,९४,५५६।३९ हिनामिना गरेको अभियोगमा विशेष अदालतले सबै प्रतिवादीलाई सफाइ दियो।","authors":[{"slug":"gaurav-karki","display_name":"Gaurav Karki","name_ne":"गौरव कार्की","photo_url":"https://jawafdehi.org/assets/teammembers/gaurav.webp","title":"Caseworker","has_public_page":true}],"case_publish_date":"2026-10-26","public_edit_history":[],"public_notes":"","thumbnail":null,"banner":null,"thumbnail_image_id":null,"banner_image_id":null,"thumbnail_url":"","banner_url":"","case_start_date":"2021-03-09","case_end_date":"2024-02-22","dates":{"stages":[{"end":"2024-02-22","stage":"initial","start":"2021-03-09","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/special/077-cr-0085"},{"stage":"appeal","start":"2025-04-16","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/081-cr-2080"}]},"status":"ongoing","case_track":null,"status_override":null,"proceedings_started_on":"2021-03-09","proceedings_decided_on":null,"appeal_verdicts":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/081-cr-2080":null},"appeal_parties":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/081-cr-2080":["https://jawafdehi.org/entity/person/basant-malla","https://jawafdehi.org/entity/person/bikas-shreshtha","https://jawafdehi.org/entity/person/chaviraman-adhikari","https://jawafdehi.org/entity/person/i-raju-pokharela","https://jawafdehi.org/entity/person/lokendraman-karmacarya","https://jawafdehi.org/entity/person/madhuralal-sinya","https://jawafdehi.org/entity/person/madhuvan-lal-shreshtha","https://jawafdehi.org/entity/person/pradip-bahadur-karmacarya","https://jawafdehi.org/entity/person/rabin-lama","https://jawafdehi.org/entity/person/rita-vade-shreshtha"]},"entities":[{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/rabin-lama","display_name":"रबिन लामा","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"ऋणी, साबिक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि.","name":{"en":"रबिन लामा","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/basant-malla","display_name":"बसन्त मल्ल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"सञ्चालक अध्यक्ष, साबिक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि.","name":{"en":"बसन्त मल्ल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/madhuvan-lal-shreshtha","display_name":"मधुवन लाल श्रेष्ठ","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रबन्ध सञ्चालक, साबिक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि.","name":{"en":"मधुवन लाल श्रेष्ठ","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/bikas-shreshtha","display_name":"बिकास श्रेष्ठ","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"बरिष्ठ प्रबन्धक, साबिक रोयल मर्चेन्ट फाइनान्स लि.","name":{"en":"बिकास श्रेष्ठ","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/chaviraman-adhikari","display_name":"छविरमण अधिकारी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"नागरिक लगानी कोषको प्रतिनिधि सञ्चालक, रोयल मर्चेन्ट फाइनान्स लि.","name":{"en":"छविरमण अधिकारी","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/madhuralal-sinya","display_name":"मधुरलाल सिन्या","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"सञ्चालक, साबिक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाइनान्स लि.","name":{"en":"मधुरलाल सिन्या","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/rita-vade-shreshtha","display_name":"रिता वादे श्रेष्ठ","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 077-cr-0085","name":{"en":"रिता वादे श्रेष्ठ","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/lokendraman-karmacarya","display_name":"लोकेन्द्रमान कर्माचार्य","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"सञ्चालक, साबिक एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक","name":{"en":"लोकेन्द्रमान कर्माचार्य","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/pradip-bahadur-karmacarya","display_name":"प्रदिप बहादुर कर्माचार्य","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"सहायक महाप्रबन्धक, साबिक रोयल मर्चेन्ट फाइनान्स लि.","name":{"en":"प्रदिप बहादुर कर्माचार्य","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/i-raju-pokharela","display_name":"ई. राजु पोखरेल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 077-cr-0085","name":{"en":"ई. राजु पोखरेल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/nagarika-lagani-kosa-2501a1","display_name":"Nagrik Lagani Kosh","entity_type":"Person","type":"related","outcome":null,"notes":"फाइनान्स कम्पनीमा लगानी रहेको सार्वजनिक संस्था; आफ्नो तर्फबाट प्रतिनिधि सञ्चालक नियुक्त गरेको निकाय","name":{"en":"Nagrik Lagani Kosh","ne":"नागरिक लगानी कोष"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/location/district/kathmandu-np0327","display_name":"Kathmandu","entity_type":"AdministrativeArea,jawafdehi:District","type":"location","outcome":null,"notes":"कर्जा प्रवाह भएको रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्सको दरबारमार्ग शाखा रहेको जिल्ला","name":{"en":"Kathmandu","ne":"काठमाडौँ"},"image":null}],"tags":["भ्रष्टाचार","दुरुपयोग"],"description":"### क) अभियोगदावीको सार\n\nअख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले मिति २०७७।११।२५ गते विशेष अदालत, काठमाडौंमा \"भ्रष्टाचार (रकम हानिनोक्सानी समेत)\" मुद्दामा आरोपपत्र दायर गरेको हो (मुद्दा नं. 077-CR-0085, दर्ता मितिः 2077/11/25)। आयोगका अनुसन्धान अधिकृत सन्तोष निरौलाको प्रतिबेदनले नेपाल सरकार वादी रहेको प्रस्तुत मुद्दा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा १८ र ३५ बमोजिम दायर भएको हो। नागरिक लगानी कोषको समेत लगानी रहेको तत्कालीन रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. र सो फाइनान्ससमेत मर्ज भई बनेको तत्कालीन एपेक्स डेभलपमेण्ट बैंक लि. (हाल उक्त बैंक नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि. मा मर्ज भएको) मा नागरिक लगानी कोषको तर्फबाट सञ्चालकमा नियुक्त भई गएका कोषका नवौं तहका कर्मचारी छविरमण अधिकारी सञ्चालक पदमा बहाल रहँदा बैंकिङ्ग प्रक्रियाविपरीत कर्जा प्रवाहमा संलग्न भएकोले निजउपर कारबाही हुन भन्ने उजुरीको अनुसन्धानपश्चात् आयोगले देहायका आधारमा अभियोग दाबी लिएको छः\n\n**१.** साबिक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. का सञ्चालकहरू छविरमण अधिकारी, बसन्त मल्ल, मधुवन लाल श्रेष्ठ, मधुरलाल सिन्या, रिता वादे श्रेष्ठ, भरतकाजी श्रेष्ठ र लोकेन्द्रमान कर्माचार्यले दरबारमार्ग शाखाबाट प्रवाह भएका अधिकांश कर्जाहरूमा कर्जा प्रवाहसम्बन्धी न्यूनतम मापदण्डहरूसमेत नअपनाई अनियमित एवं लापरवाही ढंगबाट ठूलो मात्रामा कर्जा प्रवाह गरी आफ्नो ओहदाको वा सो सम्बन्धी कर्तव्य पालना गर्दा सार्वजनिक संस्थाको रु. २,०१,९४,५५६।३९ सम्पत्ति बदनियत तथा लापरवाही गरी हिनामिना तथा हानिनोक्सानी गरेको — भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा १७ अनुरूपको कसुर।\n\n**२.** Ganapati Consultancy Pvt. Ltd. का इन्जिनियर राजु पोखरेलले धितोको मूल्यांकन गरी प्रतिवेदन दिँदा बदनियतपूर्वक भए गरेका कुरा लुकाई छिपाई नभएको कुरा देखाई गलत प्रतिवेदन दिएको — भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा १९ को उपदफा (२) बमोजिमको कसुर।\n\n**३.** सोही फाइनान्सका प्रबन्धक विकास श्रेष्ठ र सहायक महाप्रबन्धक प्रदिप बहादुर कर्माचार्यले सञ्चालकहरूको मत सल्लाहमा लागी सार्वजनिक संस्थाको सम्पत्ति बदनियत तथा लापरवाही गरी हिनामिना तथा हानिनोक्सानी गर्ने कार्यमा संलग्न भई दफा १७ को कसुरको मतियार भएको — दफा २२ बमोजिम मुख्य कसुरदारलाई हुने सजायको आधा सजाय मागदाबी।\n\n**४.** ऋणी रविन लामाले सार्वजनिक संस्थाबाट ऋण रकम लिई लाभसमेत लिएको देखिएकोले निजलाई दफा २२ को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांशबमोजिम दफा १७ अनुसार कसुर गर्ने प्रतिवादीसरह नै सजाय मागदाबी।\n\n**५.** हिनामिना गरेको सार्वजनिक संस्थाको सम्पत्तिको **बिगो रु. २,०१,९४,५५६।३९ (दुई करोड एक लाख चौरानब्बे हजार पाँच सय छपन्न रुपैयाँ उन्चालीस पैसा)** कायम गरी उक्त बिगो भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा १७ बमोजिम नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि. लाई भराई, सोही दफा १७ मा उल्लेख भएबमोजिम दफा ३ को उपदफा (१) बमोजिम जरिवाना गरी दफा ३ को उपदफा (१) को देहाय खण्ड (झ) बमोजिम कैदसमेत गरी पाउन मागदाबी लिइएको।\n\n| प्रतिवादी | भूमिका/अभियोग | बिगो | मागदावी |\n| --- | --- | --- | --- |\n| छविरमण अधिकारी | नागरिक लगानी कोषको तर्फबाटका प्रतिनिधि सञ्चालक | रु. २,०१,९४,५५६।३९ (सञ्चालकहरूउपर साझा) | भ्र.नि.ऐन, २०५९ को दफा १७ बमोजिम बिगो, दफा ३(१) बमोजिम जरिवाना र दफा ३(१)(झ) बमोजिम कैद |\n| बसन्त मल्ल | सञ्चालक अध्यक्ष | रु. २,०१,९४,५५६।३९ (साझा) | ऐ.ऐ. |\n| मधुवन लाल श्रेष्ठ | प्रबन्ध सञ्चालक | रु. २,०१,९४,५५६।३९ (साझा) | ऐ.ऐ. |\n| मधुरलाल सिन्या | सञ्चालक | रु. २,०१,९४,५५६।३९ (साझा) | ऐ.ऐ. |\n| रिता वादे श्रेष्ठ सेवाचार्य | सञ्चालक (आदेशमा साबिक एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंकका सञ्चालक उल्लिखित) | रु. २,०१,९४,५५६।३९ (साझा) | ऐ.ऐ. |\n| भरतकाजी श्रेष्ठ | साधारण शेयरधनी सदस्य प्रतिनिधि सञ्चालक | रु. २,०१,९४,५५६।३९ (साझा) | ऐ.ऐ. |\n| लोकेन्द्रमान कर्माचार्य | सञ्चालक (आदेशमा साबिक एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंकका सञ्चालक उल्लिखित) | रु. २,०१,९४,५५६।३९ (साझा) | ऐ.ऐ. |\n| ई. राजु पोखरेल | Ganapati Consultancy Pvt. Ltd. का इन्जिनियर; धितो मूल्यांकनकर्ता | — | दफा १९(२) बमोजिम सजाय |\n| विकास श्रेष्ठ | बरिष्ठ प्रबन्धक; मतियार दाबी | — | दफा २२ बमोजिम दफा १७ को कसुरदारलाई हुने सजायको आधा |\n| प्रदिप बहादुर कर्माचार्य | सहायक महाप्रबन्धक; मतियार दाबी | — | दफा २२ बमोजिम दफा १७ को कसुरदारलाई हुने सजायको आधा |\n| रविन लामा | ऋणी | — | दफा २२ को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांशबमोजिम दफा १७ अनुसार कसुर गर्ने प्रतिवादीसरह सजाय |\n\nमुद्दा सार्वजनिक गर्दै आयोगले सोही मिति २०७७।११।२५ गते टंगाल, काठमाडौंबाट प्रवक्ता नारायण प्रसाद रिसालको नाममा \"आरोपपत्र दायर गरिएको\" विषयक प्रेस विज्ञप्ति जारी गरेको थियो।\n\n### ख) प्रतिवादीको बयानको सार\n\nउपलब्ध स्रोत कागजातमा प्रतिवादीहरूको बयानको पूर्ण ब्यहोरा नभई फैसलामा प्रतिबिम्बित जिकिर तथा बयान भएका मितिहरूमात्र खुल्न आएका छन्। समग्रमा प्रतिवादीहरूले आरोपित कसुरमा **इन्कार** रहेको र आफूहरूले बदनियतपूर्वक कार्य नगरेको जिकिर लिएको देखिन्छ। भरतकाजी श्रेष्ठको मिति **2078/08/21**, मधुरलाल सिन्याको मिति **2078/09/25** र छविरमण अधिकारीको मिति **2078/12/09** मा अदालतसमक्ष बयान भएको देखिन्छ। प्रतिवादी प्रदिप बहादुर कर्माचार्य फरार रहेकाले निजको नाममा मिति **2080/02/08** र **2080/02/15** मा गोरखापत्रमा म्याद प्रकाशित भए तापनि निज हाजिर नभएको र निजको बयान हुन नसकेको देखिन्छ।\n\n| क्र.सं | प्रतिवादी | भूमिका | बयानको सार |\n| --- | --- | --- | --- |\n| १ | बसन्त मल्ल | सञ्चालक अध्यक्ष | आरोप दाबीमा इन्कार। कर्जा व्यवस्थापनको सिफारिस तथा ब्रिफिङका आधारमा सञ्चालक समितिको सामूहिक निर्णयबाट स्वीकृत भएको र आफ्नो व्यक्तिगत बदनियत नरहेको जिकिर। |\n| २ | मधुवन लाल श्रेष्ठ | प्रबन्ध सञ्चालक | आरोप दाबीमा इन्कार; सञ्चालक समितिको निर्णय प्रक्रियाबाटै कर्जा स्वीकृत भएको जिकिर। |\n| ३ | छविरमण अधिकारी | नागरिक लगानी कोषका प्रतिनिधि सञ्चालक | मिति 2078/12/09 मा अदालतसमक्ष बयान; आरोपमा इन्कार गरी कोषको प्रतिनिधिका हैसियतमा सञ्चालक समितिको सामूहिक निर्णयमा सहभागी भएको, गैरकानुनी लाभ नलिएको जिकिर। |\n| ४ | मधुरलाल सिन्या | सञ्चालक | मिति 2078/09/25 मा अदालतसमक्ष बयान; आरोपमा इन्कार, बदनियत नरहेको जिकिर। |\n| ५ | रिता वादे श्रेष्ठ सेवाचार्य | सञ्चालक | आरोप दाबीमा इन्कार; सञ्चालक समितिको निर्णयमा मात्र सहभागी रहेको जिकिर। |\n| ६ | भरतकाजी श्रेष्ठ | साधारण शेयरधनी प्रतिनिधि सञ्चालक | मिति 2078/08/21 मा अदालतसमक्ष बयान; आरोपमा इन्कार। |\n| ७ | लोकेन्द्रमान कर्माचार्य | सञ्चालक | आरोप दाबीमा इन्कार; बदनियतपूर्वक कर्जा प्रवाह नगरेको जिकिर। |\n| ८ | विकास श्रेष्ठ | बरिष्ठ प्रबन्धक | मतियारको आरोपमा इन्कार; कर्जा स्वीकृतिको अन्तिम अधिकार सञ्चालक समितिमा रहेको जिकिर। |\n| ९ | प्रदिप बहादुर कर्माचार्य | सहायक महाप्रबन्धक | फरार रहेको; गोरखापत्रमा म्याद प्रकाशित भए तापनि हाजिर नभएकाले बयान हुन सकेको देखिँदैन। |\n| १० | ई. राजु पोखरेल | धितो मूल्यांकनकर्ता इन्जिनियर | आरोपमा इन्कार; सूचीकृत मूल्याङ्कनकर्ताको हैसियतले बैंकसँगको सम्झौता, इन्जिनियरिङ नर्म्स र धितो मूल्याङ्कन मापदण्ड (चलनचल्तीको मूल्य र मालपोत मूल्यको ७०:३० अनुपात, त्यसमा १०% कट्टा गरी Distress value) अनुसार मूल्याङ्कन गरेको तथा प्रतिवेदनले कर्जा दिनैपर्ने बाध्यता सिर्जना नगर्ने जिकिर। |\n| ११ | रविन लामा | ऋणी | आरोपमा इन्कार; आफ्नै नाउँको जग्गा धितो राखी मूल्याङ्कनले खाम्नेसम्मको कर्जा लिएको र मृगौला फेल भई काबुबाहिरको परिस्थितिका कारण भुक्तानी गर्न नसकेको, बदनियतपूर्वक कर्जा नलिएको जिकिर। |\n\n### ग) विशेष अदालतको फैसलाको सार\n\n**अदालत/इजलास:** विशेष अदालत, काठमाडौँ — **इजलास नं. १**\n**इजलास:** अध्यक्ष माननीय श्री टेकनारायण कुँवर, सदस्य माननीय श्री राम बहादुर थापा\n**मुद्दा नं.:** 077-CR-0085 · **दर्ता मितिः** 2077/11/25 · **फैसला मितिः** 2080/11/10 · **निर्णय नं.:** 177\n(फैसलाको अन्त्यमा \"इति सम्वत् २०८० साल फागुन महिना १० गते रोज ५\" उल्लेख छ। इजलास अधिकृतः सागर भण्डारी, कम्प्युटर अपरेटरः कल्पना पराजुली।)\n\n**ठहर: सबै ११ जना प्रतिवादीले आरोप दाबीबाट सफाइ पाउने।**\n\nअदालतले (क) प्रतिवादीहरूले आरोप दाबी बमोजिमको कसुर गरेको देखिन्छ वा देखिँदैन, र (ख) आरोपित कसुरमा सजाय हुने हो वा होइन भन्ने प्रश्न निरूपण गर्दै भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा १७ को कसुर स्थापित हुन देहायका आधारभूत तत्त्व आवश्यक हुने ठहर गर्‍योः (१) हिनामिनाको कार्य राष्ट्रसेवकले गरेको हुनुपर्ने, (२) सरकारी सम्पत्ति वास्तविक सम्पत्ति हुनुपर्ने, (३) सो सम्पत्ति संरक्षण गर्ने ओहदाको कर्तव्य रहेको हुनुपर्ने, (४) हिनामिना/हानिनोक्सानी/दुरुपयोग वा निजी प्रयोग भएको हुनुपर्ने, (५) अनुचित लाभ लिने/दिने बदनियत देखिनुपर्ने, र (६) बदनियत पुष्टि हुन गैरकानुनी लाभ लिएको/दिएको देखिनुपर्ने।\n\nअदालतले बदनियत वस्तुगत तथ्यगत परिस्थिति (Objective factual circumstances) बाट पुष्टि हुनुपर्ने र बदनियत तत्त्वको अभावमा हानिनोक्सानीको आधारमा मात्र भ्रष्टाचार ठहर गर्नु न्यायिक दृष्टिकोणले उपयुक्त नहुने; लापरवाही स्थापित हुन पूर्वाभास (Forseeability) र हानिनोक्सानीको निकटस्थ कारण (Proximity test) राष्ट्रसेवककै कार्य वा कर्तव्यहीनता (Act or omission) हुनुपर्ने व्याख्या गरेको छ। साथै न्याय सम्पादन गर्दा विधायिकी मनसाय (Intention of legislature), निजी/वाणिज्य कानुनको विधिशास्त्र (Private corporate jurisprudence) र फौजदारी विधिशास्त्रको परिधिप्रति हेक्का राख्नुपर्ने र निजी क्षेत्रको लगानी रहेका बैंक तथा वित्तीय संस्थाको कर्जा कारोबार एवं बाँकी बक्यौता असुलीमा नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ (दफा ८४(१), ९५, ९६, ९९, १०० र १०१), बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी ऐन, २०६३/२०७३ को दफा ५७, ऋण असुली ऐन, २०५८ र बैंकिङ कसूर तथा सजाय ऐन, २०६४ जस्ता विशेष कानुन नै आकर्षित हुने ठहर गरेको छ।\n\n**प्रत्येक प्रतिवादीको नतिजाः**\n- **छविरमण अधिकारी** — नागरिक लगानी कोषबाट तलब भत्ता खाने भएकाले दफा २(घ)(१) बमोजिम राष्ट्रसेवकको परिभाषाभित्र पर्ने देखिए तापनि बदनियत वा गैरकानुनी लाभ पुष्टि नभएकाले **सफाइ**।\n- **बसन्त मल्ल, मधुवन लाल श्रेष्ठ, मधुरलाल सिन्या, रिता बादे श्रेष्ठ सेवाचार्य, लोकेन्द्रमान कर्माचार्य, भरतकाजी श्रेष्ठ** — यी प्रतिवादीहरू राष्ट्रसेवकको परिभाषाभित्र पर्ने नदेखिएको तथा व्यवस्थापनको सिफारिस र ब्रिफिङका आधारमा सञ्चालक समितिबाट कर्जा स्वीकृत भएको र बदनियत पुष्टि नभएकाले **सफाइ**।\n- **बिकास श्रेष्ठ र प्रदिप बहादुर कर्माचार्य** (दफा २२ को मतियार दाबी) — मुख्य कसुरै स्थापित नभएकाले मतियारको कसुर पनि कायम नहुने भनी **सफाइ**। प्रदिप बहादुर कर्माचार्य फरार भए तापनि मिसिल संलग्न प्रमाणका आधारमा फैसला गर्न कानुनी बाधा नपर्ने ठहर।\n- **रबिन लामा** — आफ्नै नाउँको जग्गा धितो राखी मूल्याङ्कनले खाम्नेसम्मको कर्जा लिएको, मृगौला फेल भई काबुबाहिरको परिस्थितिले भुक्तानी गर्न नसकेको र बदनियतपूर्वक लिएको नदेखिएकाले **सफाइ**।\n- **ई. राजु पोखरेल** (दफा १९(२)) — निजले कुनै सरकारी निकाय/सार्वजनिक संस्थाको कामको सिलसिलामा अध्ययन वा जाँचबुझ गरी प्रतिवेदन दिएको नदेखिएको; सूचीकृत मूल्याङ्कनकर्ताको हैसियतले बैंकसँगको सम्झौता, इन्जिनियरिङ नर्म्स र धितो मूल्याङ्कन मापदण्ड (चलनचल्तीको मूल्य र मालपोत मूल्यलाई ७०:३० अनुपात, त्यसमा १०% कट्टा गरी Distress value) अनुसार मूल्याङ्कन गरेको; खोला/भिरपहरोको जग्गालाई असल देखाएको, बाटो नभएकोलाई बाटो भएको भनेको वा अर्काको जग्गालाई ऋणीको भनेको अवस्था नदेखिएको; घरजग्गाको मूल्य समयअनुसार घटबढ हुने र पछि ऋण नउठेको आधारमा मात्र दफा १९(२) को कसुर स्थापित हुन नसक्ने; मूल्याङ्कन प्रतिवेदनले कर्जा दिनैपर्ने बाध्यता सिर्जना नगर्ने भनी **सफाइ**।\n\n**बिगोका सम्बन्धमा** — अदालतले दाबीको बिगो **रु. २,०१,९४,५५६।३९** (नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि. को मिति 2077/08/25 को पत्रमा उल्लिखित साँवा, ब्याज र शुल्कसहितको outstanding) लाई बिगो कायम गरेन। कारणहरूः (क) राष्ट्र बैंकबाट इजाजतप्राप्त निजी क्षेत्रको बैंकले कर्जा प्रवाह गर्दा अपनाएको विधि–प्रक्रियालाई भ्रष्टाचारको आवरण दिई बाँकी बक्यौतालाई बिगो कायम गर्न उपयुक्त र न्यायसंगत नहुने; (ख) नागरिक लगानी कोषले लगानीकर्ताको हैसियतले लाभांश/बोनस मात्र प्राप्त गर्ने भएकाले कोषको के कति रकम हानिनोक्सानी भएको हो भन्ने अभियोजन पक्षले स्पष्ट खुलाउन नसकेको; (ग) धितो लिलाम तथा ऋण असुली न्यायाधिकरणलगायतका प्रक्रियाबाट असुली हुन सक्ने अवस्था विद्यमान रहेको र कतिपय मुद्दामा ऋण असुली न्यायाधिकरणबाट फैसला भई असुली प्रक्रियामा रहेको। अदालतले RMB मा कायम रहँदा, एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक हुँदा, नेपाल राष्ट्र बैंकको नियमित/आकस्मिक निरीक्षण हुँदा र तह–तह मर्जरमा Risk evaluation हुँदा यस्ता कैफियत किन नदेखिएको भन्ने प्रश्न मिसिल संलग्न प्रमाणबाट अनुत्तरित रहेको र मर्जरका क्रममा विज्ञहरूबाट पटक–पटक मूल्याङ्कन तथा जोखिम विश्लेषण गरी सो जोखिम स्वीकार गरेरै मर्जर भएको निष्कर्ष निकालेको छ। साथै सार्वजनिक कोष (नागरिक लगानी कोष/सञ्चय कोष) का प्रतिनिधि सञ्चालकहरू निगरानी, वित्तीय सुशासन र अनियमितता रोक्ने दायित्वमा बढी क्रियाशील र जिम्मेवार हुनुपर्ने भनी अदालतले टिप्पणी गरेको छ, तर सो टिप्पणीलाई सजायको आधार बनाइएको छैन।\n\nतसर्थ प्रतिवादीहरूले बदनियतपूर्वक कर्जा प्रवाह गरेको भन्ने ठोस र वस्तुनिष्ठ प्रमाणबाट पुष्टि हुन नआएको, कर्जा असुलीका सम्बन्धमा विशेष ऐन तथा नियम नै आकर्षित हुने र नागरिक लगानी कोषको के कति रकम हानिनोक्सानी भएको भन्ने यकिन दाबी नरहेको भनी अदालतले आरोप दाबी पुग्न नसक्ने ठहर गरेको छ। यसै विषयमा बैंकिङ कसूर तथा सजाय ऐन, २०६४ अन्तर्गत उच्च अदालत पाटनमा मुद्दा नं. ०७४-CB-०३२८ विचाराधीन रहेको तथा यिनै पक्ष रहेका मुद्दा नं. ०७७-CR-००८६ देखि ००९५ सम्म लगाउमा राखिएको फैसलामा उल्लेख छ। यस फैसलामा सर्वोच्च अदालतको कुनै नजिर उद्धृत गरिएको छैन।\n\n**अन्तिमता:** फैसलामा चित्त नबुझे विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा १७ बमोजिम ३५ दिनभित्र श्री सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्न विशेष सरकारी वकील कार्यालय, काठमाडौं मार्फत अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगलाई फैसलाको प्रतिलिपिसहित पुनरावेदन म्याद दिने आदेश भएको छ। उपलब्ध स्रोत कागजातबाट हदम्यादभित्र सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन परे/नपरेको यकिन हुन सकेको छैन।","key_allegations":["तत्कालीन रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. (पछि मर्ज भई एपेक्स डेभलपमेण्ट बैंक हुँदै हाल नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि.) का सञ्चालकहरू छविरमण अधिकारी, बसन्त मल्ल समेतले दरबारमार्ग शाखाबाट कर्जा प्रवाह गर्दा कर्जासम्बन्धी न्यूनतम मापदण्डसमेत नअपनाई अनियमित र लापरवाही ढंगले ठूलो परिमाणमा कर्जा प्रवाह गरी सार्वजनिक संस्थाको रु. २ करोड १ लाखभन्दा बढी सम्पत्ति बदनियतपूर्वक हिनामिना तथा हानिनोक्सानी गरेको।","एक निजी परामर्श कम्पनीका इन्जिनियर राजु पोखरेलले कर्जाको धितो सम्पत्ति मूल्याङ्कन गरी प्रतिवेदन दिँदा बदनियतपूर्वक वास्तविक अवस्था लुकाई गलत मूल्याङ्कन प्रतिवेदन तयार गरेको।","सोही फाइनान्सका प्रबन्धक विकास श्रेष्ठ र सहायक महाप्रबन्धक प्रदिप बहादुर कर्माचार्यले सञ्चालकहरूको मतसल्लाहमा लागी सार्वजनिक सम्पत्ति हिनामिना गर्ने कार्यमा सघाएको र ऋणी रविन लामाले सोही अनियमित कर्जा लिई अनुचित लाभ लिएको।","माथि उल्लिखित कुराहरू अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको अभियोग दाबी हुन्; विशेष अदालतले उक्त दाबी पुग्न नसकी प्रतिवादीहरूलाई आरोपित कसुरबाट सफाइ दिने ठहर गरेको छ।"],"timeline":[{"date":"2021-03-09","title":"विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर","date_bs":"2077-11-25","description":"अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले नागरिक लगानी कोषको समेत लगानी रहेको तत्कालीन रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. (पछि एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक हुँदै नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि. मा मर्ज) को दरबारमार्ग शाखाबाट न्यूनतम मापदण्ड नअपनाई अनियमित तथा लापरवाही ढंगले कर्जा प्रवाह गरी सार्वजनिक संस्थाको रु. २,०१,९४,५५६।३९ हिनामिना तथा हानिनोक्सानी गरेको आरोपमा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा १८ र ३५ बमोजिम विशेष अदालत, काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर गर्‍यो। संचालकहरू छविरमण अधिकारी, बसन्त मल्ल, मधुवन लाल श्रेष्ठ, मधुरलाल सिन्या, रिता वादे श्रेष्ठ, भरतकाजी श्रेष्ठ र लोकेन्द्रमान कर्माचार्यउपर भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा १७ तथा दफा ३(१) र ३(१)(झ) बमोजिम बिगो, जरिवाना र कैदको मागदाबी; मूल्याङ्कनकर्ता इन्जिनियर राजु पोखरेलउपर दफा १९(२) बमोजिम; प्रबन्धक विकास श्रेष्ठ र सहायक महाप्रबन्धक प्रदिप बहादुर कर्माचार्यउपर दफा २२ बमोजिम आधा सजाय तथा ऋणी रविन लामाउपर दफा २२ को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांश बमोजिम मुख्य कसूरदार सरहको सजाय मागदाबी लिइएको।"},{"date":"2021-03-09","title":"अख्तियारको प्रेस विज्ञप्ति — आरोपपत्र दायर सार्वजनिक","date_bs":"2077-11-25","description":"आयोगका प्रवक्ता नारायण प्रसाद रिसालको नाममा टंगाल, काठमाडौंबाट 'आरोपपत्र दायर गरिएको' विषयक प्रेस विज्ञप्ति जारी भई मुद्दा सार्वजनिक गरियो। विज्ञप्तिमा नागरिक लगानी कोषका नवौं तहका कर्मचारी छविरमण अधिकारी कोषको तर्फबाट संचालक पदमा बहाल रहँदा बैंकिङ्ग प्रक्रियाविपरीत कर्जा प्रवाहमा संलग्न भएको भन्ने उजुरीको अनुसन्धानपछि बिगो रु. २,०१,९४,५५६।३९ कायम गरी नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि. लाई भराउन मागदाबी लिइएको उल्लेख छ।"}],"ai_generated_sections":["description","key_allegations","timeline"],"evidence":[{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/ciaa_press_release/1930","additional_details":"","material":{"display_name":"साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लिमिटेडका संचालक छविरमण अधिकारीसमेत ११ जना उपर बिगो रु. २,०१,९४,५५६।३९ कायम गरी सार्वजनिक सम्पत्ति हानिनोक्सानी गरेको सम्बन्धी आरोप-पत्र दायर।","material_type":"press_release","urls":[{"link":"https://ngm-store.jawafdehi.org/uploads/ciaa/press-releases/files/1930. साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लिमिटेडका संचालक छविरमण अधिकारीसमेत ११ जन - 1.pdf","role":"RAW"},{"link":"https://ciaa.gov.np/pressrelease/1930","role":"SOURCE_PAGE"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/3e1e26ef6310f14a8b1c11b9d7551ff1459e0e3fcb2f19a287d2b866020f7f58.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/court_order/special.077-cr-0085","additional_details":"","material":{"display_name":"077-CR-0085 आदेश","material_type":"court_order","urls":[{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/court-orders/special/077-CR-0085.1.doc","role":"RAW"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/313f79216b0c68cdf83b888d11f28f213d23f4c85956bde444ad11182fbae068.md","role":"MARKDOWN"}]}}],"notes":"","court_cases":["https://jawafdehi.org/courtcase/special/077-cr-0085","https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/081-cr-2080"],"missing_details":"क) अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले दायर गरेको अभियोगपत्र\nख) हदम्याद भित्र वादी वा प्रतिवादीले सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गरे नगरेको ब्याहोरा\nग) Ganapati Consultancy Pvt. Ltd. का इन्जिनियर राजु पोखरेलले दिएको धितो मूल्याङ्कन प्रतिवेदन\nघ) प्रतिवादीहरूले अदालतसमक्ष गरेको बयानको ब्यहोरा (2078/08/21, 2078/09/25, 2078/12/09 समेत)\nङ) मिति 2080/05/27 र 2080/05/31 का वादी तथा प्रतिवादीका साक्षीहरूको बकपत्र\nच) नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि. को मिति 2077/08/25 को बक्यौता विवरणसम्बन्धी पत्र","bigo":20194556,"weight":0,"versionInfo":{"action":"published","datetime":"2026-10-26T13:45:37.736391+00:00"},"created_at":"2026-06-10T15:23:26.480769+05:45","updated_at":"2026-10-26T19:30:37.746285+05:45"}