{"id":2450,"slug":"ram-kumar-shrestha-illegal-assets-078-cr-0055","public_iri":"https://jawafdehi.org/case/ram-kumar-shrestha-illegal-assets-078-cr-0055","offence_type":"CORRUPTION","case_type":"CORRUPTION","state":"PUBLISHED","title":"पूर्व सचिव एवम् पूर्व मन्त्री राम कुमार श्रेष्ठसमेतविरुद्ध गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन मुद्दा: कैद र जरिवाना (078-CR-0055)","short_description":"पूर्व सचिव एवम् पूर्व मन्त्री राम कुमार श्रेष्ठले स्रोत नखुलेको सम्पत्ति आर्जन गरेको ठहर गर्दै विशेष अदालतले निजलाई रु.९८,२९,५३७.५८ जरिवाना र ६ महिना कैद सजाय सुनायो।","authors":[{"slug":"gaurav-karki","display_name":"Gaurav Karki","name_ne":"गौरव कार्की","photo_url":"https://jawafdehi.org/assets/teammembers/gaurav.webp","title":"Caseworker","has_public_page":true}],"case_publish_date":"2026-10-26","public_edit_history":[],"public_notes":"","thumbnail":null,"banner":null,"thumbnail_image_id":null,"banner_image_id":null,"thumbnail_url":"","banner_url":"","case_start_date":"2022-02-27","case_end_date":"2023-09-25","dates":{"stages":[{"end":"2023-09-25","stage":"initial","start":"2022-02-27","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/special/078-cr-0055"},{"stage":"appeal","start":"2024-06-18","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-2210"}]},"status":"ongoing","case_track":null,"status_override":null,"proceedings_started_on":"2022-02-27","proceedings_decided_on":null,"appeal_verdicts":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-2210":null},"appeal_parties":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-2210":["https://jawafdehi.org/entity/person/rama-kumara-shreshtha","https://jawafdehi.org/entity/person/sarasvati-shreshtha","https://jawafdehi.org/entity/person/saroja-shreshtha"]},"entities":[{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/location/district/dhading-np0330","display_name":"Dhading","entity_type":"AdministrativeArea,jawafdehi:District","type":"location","outcome":null,"notes":"आय स्रोतका रूपमा दाबी गरिएको पैतृक कृषि जग्गा रहेको स्थान।","name":{"en":"Dhading","ne":"धादिङ"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/saroja-shreshtha","display_name":"सरोज श्रेष्ठ","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"रामकुमार श्रेष्ठका छोरा; निजको नाममा रहेको बैंक मौज्दात रकम सम्पत्ति विवरणमा समावेश","name":{"en":"सरोज श्रेष्ठ","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/sarasvati-shreshtha","display_name":"सरस्वती श्रेष्ठ","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"रामकुमार श्रेष्ठकी श्रीमती/छोरी रश्मीकी आमा; बकसपत्र दिने र बैंक खाताबाट सापटी लेनदेन गरेक","name":{"en":"सरस्वती श्रेष्ठ","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/rama-kumara-shreshtha","display_name":"राम कुमार श्रेष्ठ","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"convicted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0055","name":{"en":"राम कुमार श्रेष्ठ","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/location/district/kathmandu-np0327","display_name":"Kathmandu","entity_type":"AdministrativeArea,jawafdehi:District","type":"location","outcome":null,"notes":"आरोपित तथा परिवारका नाममा रहेको घर, जग्गा एवं बैंक मौज्दात रहेको तथा रोक्का/जफत माग गरिएको जिल्ला","name":{"en":"Kathmandu","ne":"काठमाडौँ"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/organization/samskrti-paryatana-tatha-nagarika-uddaya-3683e0","display_name":"Ministry of Culture, Tourism and Civil Aviation","entity_type":"Organization","type":"related","outcome":null,"notes":"आरोपित मन्त्री पदमा बहाल रहेको सरकारी निकाय","name":{"en":"Ministry of Culture, Tourism and Civil Aviation","ne":"संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/organization/government/body/ministry-of-local-development","display_name":"Ministry of Local Development","entity_type":"GovernmentOrganization","type":"related","outcome":null,"notes":"आरोपित सचिव पदमा बहाल रही अवकाश भएको सरकारी निकाय","name":{"en":"Ministry of Local Development","ne":"स्थानीय विकास मन्त्रालय"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/organization/government/body/ministry-of-peace-and-reconstruction","display_name":"Ministry of Peace and Reconstruction","entity_type":"GovernmentOrganization","type":"related","outcome":null,"notes":"आरोपित मन्त्री पदमा बहाल रहेको सरकारी निकाय","name":{"en":"Ministry of Peace and Reconstruction","ne":"शान्ति तथा पुनर्निर्माण मन्त्रालय"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/organization/government/body/ministry-of-youth-and-sports","display_name":"Ministry of Youth and Sports","entity_type":"GovernmentOrganization","type":"related","outcome":null,"notes":"आरोपित मन्त्री पदमा बहाल रहेको सरकारी निकाय","name":{"en":"Ministry of Youth and Sports","ne":"युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/birendra-bahadur-shahi","display_name":"Birendra Bahadur Shahi","entity_type":"Person","type":"witness","outcome":null,"notes":"अनुसन्धान अधिकृत, अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग; निजको प्रतिवेदनबाट मुद्दा दायर","name":{"en":"Birendra Bahadur Shahi","ne":"बिरेन्द्रबहादुर शाही"},"image":null}],"tags":["भ्रष्टाचार","गैरकानुनी सम्पत्ति"],"description":"### क) अभियोगदावीको सार\n\nअख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले पूर्व सचिव एवम् पूर्व मन्त्री राम कुमार श्रेष्ठले पदमा बहाल रहँदा स्रोत नखुलेको सम्पत्ति आर्जन गरी भ्रष्टाचार गरेको भन्ने उ.द.नं. ३५२७, मिति २०७२।०८।१६ को उजुरीमा — आयोगले मिति २०७२।१२।१५ मा विस्तृत अनुसन्धान गर्ने निर्णय गरेपछि — अनुसन्धान गरी मिति २०७८।११।१५ मा विशेष अदालत, काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर गरेको। आयोगका मुख्य निष्कर्ष देहायबमोजिम छन्:\n\n**१.** प्रतिवादी राम कुमार श्रेष्ठ शिक्षक पदबाट मिति २०२६/१२/१८ गतेदेखि सार्वजनिक सेवामा प्रवेश गरी मिति २०३६/०७/२६ गते शाखा अधिकृत पदमा नियुक्त भई उपसचिव, सहसचिव हुँदै सचिव (विशिष्ट श्रेणी) पदमा बढुवा भई मिति २०६४/१०/८ देखि अनिवार्य अवकाश पाएको र मिति २०६९/१२/६ देखि मिति २०७०/१०/२९ सम्म संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन, शान्ति तथा पुनर्निर्माण र युवा तथा खेलकुद मन्त्रालयको मन्त्रीसमेत रहेको।\n\n**२.** मिति २०२६/१२/१८ गतेदेखि मिति २०७२/०९/०८ गतेसम्मको अवधिलाई सम्पत्ति जाँच अवधि कायम गरी आय–व्ययको विश्लेषण गरिएको।\n\n**३.** सो अवधिको कुल आय आर्जन रु.६,९०,१६,६२७.४० मा कुल खर्च (व्यय) रु.११,३५,४४,२९४.३८ घटाउँदा रु.**४,४५,२७,६६६.९८** बराबरको खर्च तथा लगानी (सम्पत्ति) को स्रोत खुल्न नआएको।\n\n**४.** आयतर्फ पेन्सन, कर्मचारी सञ्चय कोष, नागरिक लगानी कोष, अवकाश भुक्तानी, तलब भत्ता, जग्गा बिक्री रु.२,३४,८९,५५०, रेमिट्यान्स रु.१,६२,०७,७५०, शेयर लाभांश रु.१७,८७,५१७.०४, बैंक ब्याज रु.२८,३०,१७७ र सापटी फिर्ता रु.१,८३,३९,७२९ समेत; व्ययतर्फ जग्गा खरिद, घर निर्माण रु.१७,९४,२७६.०५, शेयर खरिद रु.५४,२०,५८८, छोरी/ज्वाइँलाई सापटी रु.२,४२,३३,६२५, अन्य व्यक्तिलाई सापटी रु.१,७९,८०,०००, व्यवसायमा लगानी रु.५५,६०,०००, बीमा प्रिमियम रु.३७,४५,३३१.४०, डलर सटही खर्च रु.१२,७०,७५७ र बैंक खाताहरूको मौज्दात रु.१,०१,०४,३७६ समेत गणना गरिएको।\n\n**५.** निजले पदीय हैसियतको दुरुपयोग गरी गैरकानूनी रूपमा सम्पत्ति आर्जन गरी अमिल्दो तथा अस्वाभाविक उच्च जीवनस्तर यापन गरेको र सो सम्पत्ति श्रीमती सरस्वती श्रेष्ठ र छोरा सरोज श्रेष्ठको नाममा राखेको पुष्टि हुन आएको।\n\nसाबिक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ र सो कसुरलाई निरन्तरता दिएको प्रचलित भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) बमोजिमको कसुर कायम गरी लिइएको मागदाबी:\n\n| प्रतिवादी | भूमिका/अभियोग | बिगो | मागदावी |\n|---|---|---|---|\n| राम कुमार श्रेष्ठ | पूर्व सचिव (विशिष्ट श्रेणी) एवम् पूर्व मन्त्री; पदीय हैसियत दुरुपयोग गरी स्रोत नखुलेको सम्पत्ति आर्जन | रु.४,४५,२७,६६६.९८ | साबिक ऐन, २०१७ को दफा १५ मा उल्लेख भएबमोजिम सोही ऐनको दफा ३ तथा दफा २९(२) र ऐन, २०५९ को दफा २०(२) बमोजिम सजाय; सार्वजनिक पदको जिम्मेवारीमा रहेकाले दफा २४ बमोजिम थप सजाय |\n| सरस्वती श्रेष्ठ (श्रीमती) | गैरकानूनी आर्जन निजको नाममा घरजग्गा तथा बैंक खातामार्फत राखिएको | — | साबिक ऐन, २०१७ को दफा १६ग, दफा २९(१), ऐन, २०५९ को दफा ४७ र अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा २९ख बमोजिम घर, जग्गा तथा बैंक खाता रोक्का राखी जफत; स्रोत खुलेको सम्पत्तिबाट नपुग बिगो भरिभराउ |\n| सरोज श्रेष्ठ (छोरा) | स्रोत नखुलेको सम्पत्ति निजको नाममा राखिएको | — | सोही दफाहरूबमोजिम घर, जग्गा तथा बैंक खाता रोक्का राखी जफत |\n\nसाथै गैरकानूनी आर्जन तथा सोबाट बढेबढाएको चल–अचल सम्पत्ति घरतर्फ, जग्गातर्फ एवं बैंक मौज्दातसमेत गरी रु.**६८,५०,९५३.९४** रोक्का राखी जफत हुन र अपुग बिगो रु.**३,७६,७६,७१३.०४** तथा कानुनबमोजिम हुन आउने ब्याजसमेत असुलउपर हुन मागदाबी लिइएको। मुद्दा अनुसन्धान अधिकृत विरेन्द्रबहादुर शाहीको प्रतिवेदनबाट दायर भएको र आयोगका प्रवक्ता श्याम प्रसाद भण्डारीबाट सोही मितिमा प्रेस विज्ञप्ति जारी गरिएको।\n\n### ख) प्रतिवादीको बयानको सार\n\n| क्र.सं | प्रतिवादी | भूमिका | बयान/जिकिरको सार |\n|---|---|---|---|\n| १ | राम कुमार श्रेष्ठ | मुख्य प्रतिवादी; पूर्व सचिव एवम् पूर्व मन्त्री | अभियोगदाबी इन्कार गर्दै आयोगले वैध आयस्रोत अपूर्ण रूपमा गणना गरेको जिकिर लिएको। ग्रेड वृद्धिबापतको तलब पारिश्रमिकभन्दा अलग्गै गणना हुनुपर्ने, बैंक ब्याजतर्फ रु.४१,५७,६२७ कायम हुनुपर्ने, पिता टेकबहादुर श्रेष्ठको नाउँको सल्यानटार, धादिङ ९क कि.नं.१ र कि.नं.२१ समेत ३५ रोपनी जग्गाबाट कृषि आय भएको, पिताले वि.सं. १९९५ देखि सञ्चालन गरेको पसलबाट रु.५९,४३,७२० आय भएको, घर बहाल र ट्युसनबाट समेत आय भएको तथा विभिन्न व्यक्तिबाट सापटी नगदै फिर्ता प्राप्त भएको जिकिर लिएको। २८ वटा विदेशी कार्यक्रममा सहभागिता स्वीकार गरेको। घर निर्माणतर्फ भूइँतला आ.व. २०४२/०४३, पहिलो तला २०४४/०४५ र दोस्रो तला २०४६/०४७ मा बनेको जिकिर लिएको। काठमाडौं म.न.पा. कि.नं. ७४ मा मिति २०४६।०६।०८ को रु.५०,४०० को हकछाडी अनुसन्धानको बयान (स.ज. २५३) मा स्वीकार गरेको। |\n| २ | सरस्वती श्रेष्ठ | प्रतिवादीकी श्रीमती; निजको नाममा घरजग्गा तथा बैंक खाता रहेको | उपलब्ध फैसलामा निजको छुट्टै बयानको व्यहोरा खुल्दैन; निजको नाममा भएका कारोबारमा विष्णु-५क कि.नं. १४२ को मिति २०६५।११।२५ को राजिनामा, कपिल भण्डारीबाट धितोबापत कि.नं. २१७ को मिति २०६८।०६।१३ को राजिनामा र मिति २०६९।७।२ मा रु.९५,००,००० मा फिर्ता, मिति २०६७।०६।१३ मा दृष्टिबन्धकी लिखतबाट अनिता अमात्यलाई रु.७५,००,००० लगानी, रामप्रसाद तिमिल्सिनाबाट मिति २०७१।११।१० मा साँवा–ब्याजसमेत रु.१,०३,५०,००० इन्टरनेशनल डेभलपमेण्ट बैंक खातामा प्राप्ति र मिति २०७०।१२।९ मा छोरी रश्मी श्रेष्ठलाई कि.नं. २५३३ को बकसपत्र समेत रहेका। |\n| ३ | सरोज श्रेष्ठ | प्रतिवादीको छोरा; निजको नाममा सम्पत्ति रहेको | अमेरिकामा रहेका कारण मौकामा निजको अलग बयान भएको नदेखिने र निजतर्फका सबै सवालको जवाफ प्रतिवादी राम कुमार श्रेष्ठले दिएको। निजले मेकाग इन्जिनियरिङ सर्भिसेज एण्ड वर्क्स प्रा.लि.बाट रु.३,३०,००० आय आर्जन गरेको जिकिर लिइएकोमा कम्पनीका प्रकाशरत्न तुलाधरले कम्पनी २०५५ सालदेखि सञ्चालनमा नरहेको, निजले करारनामा/नियुक्ति/सम्झौताबिना स्वयंसेवकको रूपमा मात्र काम सिकेको र कुनै तलब भत्ता सुविधा नदिएको तथा १५ अगष्ट १९९९ को \"TO WHOM IT MAY CONCERN\" पत्र विदेश अध्ययनमा मद्दतका लागि मात्र लेखिदिएको भनी लेखी दिएको। |\n\n### ग) विशेष अदालतको फैसलाको सार\n\nश्री विशेष अदालत, काठमाडौंको इजलास नं. २ ले मुद्दा नं. ०७८-CR-००५५ मा मिति २०८०।०६।०८ मा फैसला गरेको (नि.नं. २५)। इजलासमा माननीय न्यायाधीश श्री यमुना भट्टराई र माननीय न्यायाधीश डा. श्री खुशी प्रसाद थारु रहनुभएको। अदालतले आय र व्यय दुवैतर्फको गणनामा पुनरावलोकन गरी ठहर गरेको।\n\n**आयतर्फ:** पेन्सन, कर्मचारी संचय कोष, नागरिक लगानी कोष, अवकाश भुक्तानी र मन्त्री हुँदाको तलब भत्तालगायत विवाद नभएका शीर्षक दाबीबमोजिम कायम भए। पारिश्रमिक रु.१३,७५,४३८.४० कायम गर्दै ग्रेड वृद्धि तलब Pay roll मै समावेश हुने हुँदा अलग गणनाको जिकिर विश्वसनीय नदेखिएको ठहर भयो। जग्गा बिक्री आय दाबी रु.२,३४,८९,५५० बाट बढाई रु.४,८६,१३,८५० कायम गरियो — स्रोत नपुगेको हदसम्म बिक्री आय घटाउने आयोगको गणना \"प्रतिवादीको आय समग्रमा गणना गरिनुपर्ने\" भन्ने सर्वोच्च अदालतबाट प्रतिपादित सिद्धान्तविपरीत ठहर भयो। विदेश भ्रमण भत्तातर्फ आर्थिक प्रशासन नियमावली, २०५६ को नियम १७९ को अनुसूची २० र २१ को प्रयोगमा एकरूपता नराखिएको ठहर गरी भ्रमण खर्च नियमावली, २०६४ को नियम १४(५)/अनुसूची-५ र नियमावली, २०५६ को नियम १७९(३) का आधारमा न्यायोचित अनुमानबाट रु.७,४०,३६० कायम भयो। रेमिट्यान्स रु.१,६२,०७,७५० दाबीबमोजिम कायम गर्दै मिति २०५७।०९।०४ देखि २०६८।०३।२७ सम्म अमेरिकाबाट साथै ल्याएको भनिएको रु.३५,८३,१९० डलर स्वघोषणा र सटही प्रमाण नभएकाले पुष्टि नहुने ठहर भयो। शेयर लाभांश रु.१७,८७,५१७.०४ कायम गरी थप दाबी रु.४९,००,००० प्रमाण नपुगेकाले अस्वीकृत भयो। बीमा फिर्ता रु.११,१६,९१५, बैंक ब्याज रु.३१,२५,६९७, सवारी बिक्री रु.४,२०,००० र छोरी–ज्वाइँबाट सापटी फिर्ता रु.२,०७,६८,९७९ कायम भयो। अदालतले थप रूपमा कृषि आय रु.१९,७१,०००, घर बहाल रु.२,३४,०००, ट्युसन रु.१४,००० र दान–दक्षिणा रु.१,००,००० आयमा गणना गर्‍यो। पिताको पसलबाटको रु.५९,४३,७२० को दाबी वैधानिक अस्तित्वको ग्रहणयोग्य प्रमाण नभएको र पसल २०६० मै बिक्री भइसकेको आधारमा, तथा विमला श्रेष्ठ, दुर्गाबहादुर महर्जन, प्रकाशबहादुर भट्टराई, शंकरमान श्रेष्ठ, हिरादेवी श्रेष्ठ र निरजकुमार श्रेष्ठबाट नगदै फिर्ता भएको भनिएको रकम प्रमाण र सम्पत्ति विवरण फाराममा उल्लेख नभएकाले अस्वीकृत भयो। यसरी कुल आय रु.**९,९८,३०,०१०.७५** कायम भयो।\n\n**व्ययतर्फ:** रजिष्ट्रेशन दस्तुर, पुँजीगत लाभकर, शिक्षा खर्च, सवारी खरिद, बीमा प्रिमियम, सार्थक कंक्रिटलाई जग्गा बिक्री सम्झौताबमोजिमको पर्खाल/पुलपुलेसा रु.१६,२९,७२९ लगायत विवाद नभएका शीर्षक यथावत् रहे। जग्गा खरिद रु.३,३०,७४,४०० कायम भयो। घर निर्माण खर्च संरचनातर्फ ठेक्का/ओभरहेड २०% कट्टा गरी रु.१६,७७,५३० कायम गरियो। छोरी/ज्वाइँलाई सापटी रु.२,४२,३३,६२५ बाट दोहोरो गणना रु.२४,१०,००० घटाई रु.२,१८,२३,६२५, अन्य व्यक्तिलाई सापटी रु.१,७९,८०,००० बाट रु.१०,५०,००० दोहोरो घटाई रु.१,६९,३०,००० र सुन–चाँदी बिल भरपाईविना गणना गरिएको रु.३,०८,००० घटाई रु.८,२६,००० कायम भयो। शेयर खरिद रु.५४,२०,५८८, व्यवसाय लगानी रु.५५,६०,०००, विवाह खर्च रु.६,३४,०००, डलर सटही खर्च रु.१२,७०,७५७ र सटही शुल्क रु.२,२६,७०० तथा बैंक मौज्दात रु.१,०१,०४,३७६ कायम भयो। यसरी कुल व्यय रु.**१०,९६,५९,५४८.३३** कायम भयो।\n\n**ठहर:** व्यय रु.१०,९६,५९,५४८.३३ आय रु.९,९८,३०,०१०.७५ भन्दा बढी भई रु.**९८,२९,५३७.५८** बराबरको सम्पत्तिको वैध स्रोत नखुलेको ठहर भयो।\n\n- **राम कुमार श्रेष्ठ — दोषी:** साबिक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ र भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) बमोजिम गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जनको कसूर ठहर। दफा २०(२) बमोजिम बिगो बराबर जरिवाना रु.**९८,२९,५३७.५८** र कसूरको मात्राअनुसार **६ महिना कैद**; बिगो बमोजिमको सम्पत्ति दफा ४७ बमोजिम आरोपपत्रमा उल्लिखित प्रतिवादीहरूको सम्पत्तिमध्येबाट जफत हुने।\n- **सरस्वती श्रेष्ठ र सरोज श्रेष्ठ:** निजहरूउपर छुट्टै दोषी वा सफाईको ठहर उल्लेख नभई निजहरूका नाउँको सम्पत्ति असुली/जफतको प्रयोजनमा मात्र समावेश गरिएको।\n\nअदालतले प्रमाणको प्रचुरता (Preponderance of evidence) को सिद्धान्तअनुसार आफ्नो जिकिर पुष्टि गर्ने भार प्रतिवादीमै रहने ठहर गर्दै UNCAC धारा २० (illicit enrichment), AUCPCC धारा १, IACAC धारा IX, Basel Institute on Governance (२०२१) को Source and Application Analysis, State of Maharashtra vs. Pollonji Darabshaw Daruwalla, 1988 AIR 88 र Bater v. Bater (CA 1951) समेतलाई सन्दर्भका रूपमा उद्धृत गरेको।\n\n**अन्तिमता:** उपलब्ध स्रोत कागजातबाट हदम्यादभित्र सर्वोच्च अदालतमा कुनै पक्षले पुनरावेदन गरे/नगरेको यकिन हुन सकेको छैन।\n\n### च) नजिरको सार\n\nफैसलामा उद्धृत सर्वोच्च अदालतबाट प्रतिपादित सिद्धान्तहरू:\n\n- गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जनको मुद्दामा प्रतिवादीको आय–व्यय **समग्रतामा गणना** गरिनुपर्ने; स्रोत नपुगेको हदसम्म आय शीर्षक आंशिक रूपमा घटाउन नमिल्ने।\n- कृषि आय गणनाको मापदण्ड सम्बन्धमा **ने.का.प. २०६८, अङ्क ६, नि.नं. ८६३०, पृष्ठ ९१७**; साथै **ने.का.प. २०७२, अंक ३, नि.नं. ९३६६** उद्धृत।","key_allegations":["पूर्व सचिव एवम् पूर्व मन्त्री राम कुमार श्रेष्ठले मिति २०२६/१२/१८ मा शिक्षक पदबाट सार्वजनिक सेवामा प्रवेश गरी शाखा अधिकृत, उपसचिव, सहसचिव, सचिव हुँदै मन्त्रीसम्मको पदमा बहाल रहेको मिति २०७२/०९/०८ सम्मको जाँच अवधिमा पदीय हैसियतको दुरुपयोग गरी वैध आयस्रोतभन्दा रु. ४ करोड ४५ लाखभन्दा बढी बराबरको स्रोत नखुलेको खर्च तथा लगानी गरी गैरकानूनी रूपमा सम्पत्ति आर्जन गरेको भन्ने आरोप छ। विशेष अदालतले भने जाँच अवधिको आय–व्यय पुनर्गणना गरी स्रोत नखुलेको रकम रु. ९८,२९,५३७.५८ मात्र कायम गरेको छ।","राम कुमार श्रेष्ठले जाँच अवधिभरको कुल आय रु. ६ करोड ९० लाखभन्दा केही बढी मात्र रहेको अवस्थामा रु. ११ करोड ३५ लाखभन्दा बढी खर्च तथा लगानी गरी आयस्रोतसँग अमिल्दो अस्वाभाविक उच्च जीवनस्तर यापन गरेको भन्ने आरोप छ।","राम कुमार श्रेष्ठले गैरकानूनी रूपमा आर्जन गरेको स्रोत नखुलेको सम्पत्ति आफ्नी श्रीमती सरस्वती श्रेष्ठ र छोरा सरोज श्रेष्ठको नाममा घरजग्गा तथा बैंक खातामार्फत राखी लुकाएको भन्ने आरोप छ।"],"timeline":[{"date":"1970-03-31","title":"सार्वजनिक सेवा प्रवेशदेखि कायम गरिएको जाँच अवधि","date_bs":"2026-12-18","end_date":"2015-12-23","description":"राम कुमार श्रेष्ठ मिति २०२६/१२/१८ मा शिक्षक पदबाट सार्वजनिक सेवामा प्रवेश गरेको मितिदेखि मिति २०७२/०९/०८ सम्मको अवधिलाई आयोगले सम्पत्ति जाँच अवधि कायम गरेको। सो अवधिको आय रु.६,९०,१६,६२७.४० र व्यय रु.११,३५,४४,२९४.३८ विश्लेषण गर्दा रु.४,४५,२७,६६६.९८ को स्रोत नखुलेको देखिएको।","end_date_bs":"2072-09-08"},{"date":"1979-11-12","title":"शाखा अधिकृत पदमा नियुक्ति","date_bs":"2036-07-26","description":"राम कुमार श्रेष्ठ मिति २०३६/०७/२६ मा शाखा अधिकृत पदमा नियुक्त भई विभिन्न मितिमा उपसचिव, सहसचिव हुँदै सचिव (विशिष्ट श्रेणी) पदसम्म बढुवा भएको।"},{"date":"1989-09-24","title":"कि.नं. ७४ को हकछाडी रु.५०,४०० मा प्राप्त","date_bs":"2046-06-08","description":"काठमाडौं म.न.पा. कि.नं. ७४ मा मिति २०४६।०६।०८ मा रु.५०,४०० को हकछाडी लिइएको। यो कारोबार अनुसन्धानको बयान (स.ज. २५३) मा प्रतिवादीले स्वीकार गरेकाले अदालतले व्यय शीर्षकमा कायम गरेको।"},{"date":"1999-08-09","title":"धापासी कि.नं. ५८६ को जग्गा खरिद","date_bs":"2056-04-24","description":"भाइ राजेन्द्रकुमार श्रेष्ठबाट धापासी-८(ख) कि.नं. ५८६ (०-४-०-०) रु.१,१२,५०० मा राम कुमार श्रेष्ठले खरिद गरेको।"},{"date":"2003-12-17","title":"टिकाथली कि.नं. ७५ छोरीलाई बकसपत्र","date_bs":"2060-09-02","description":"राम कुमार श्रेष्ठले टिकाथली-१ख कि.नं. ७५ (०-१४-०-०), मूल्य रु.८७,५०० उल्लेख गरी, छोरी रश्मी श्रेष्ठको नाममा बकसपत्र गरिदिएको।"},{"date":"2008-01-22","title":"सचिव पदबाट अनिवार्य अवकाश","date_bs":"2064-10-08","description":"राम कुमार श्रेष्ठ सचिव (विशिष्ट श्रेणी) पदबाट मिति २०६४/१०/८ देखि अनिवार्य अवकाश पाएको।"},{"date":"2009-03-06","title":"विष्णु-५क कि.नं. १४२ को बैना रु.२५,००,००० भुक्तानी","date_bs":"2065-11-23","description":"काठमाडौँ विष्णु-५क कि.नं. १४२ (१-२-३-०) प्रति आना रु.२,५०,००० का दरले रु.४२,५०,००० मूल्य निर्धारण गरी बैना बापत रु.२५,००,००० चेकबाट राजाराम बुढाथोकीलाई दिइएको।"},{"date":"2009-03-08","title":"कि.नं. १४२ सरस्वती श्रेष्ठको नाममा राजिनामा पास","date_bs":"2065-11-25","description":"बाँकी रु.१७,५०,००० मालपोत कार्यालय चाबहिलमा नगदै बुझाई धावली गुरुङको नामको विष्णु-५क कि.नं. १४२ को जग्गा रु.४२,५०,००० मा सरस्वती श्रेष्ठको नाममा राजिनामा पास भएको।"},{"date":"2010-09-29","title":"अनिता अमात्यलाई रु.७५,००,००० दृष्टिबन्धकी लगानी","date_bs":"2067-06-13","description":"सरस्वती श्रेष्ठले दृष्टिबन्धकी लिखत पारित गरी अनिता अमात्यलाई रु.७५,००,००० दिएको। भोलिपल्ट मिति २०६७/६/१४ मा किशोरेन्द्र अमात्यले राम कुमार श्रेष्ठबाट स्ट्याण्डर्ड चार्टर्डका दुई चेकबाट लिएको रु.८,००,००० सोही रकमभित्रकै भएको ठहर गरी अदालतले दोहोरो गणना घटाएको।"},{"date":"2011-09-30","title":"कपिल भण्डारीको कि.नं. २१७ धितो राजिनामा रु.९९,२०,०००","date_bs":"2068-06-13","description":"कपिल भण्डारीले विष्णु-३ख कि.नं. २१७ (०-१२-०-०) र घरसमेत धितोबापत सरस्वती श्रेष्ठको नाममा राजिनामा पास गरी रु.९९,२०,००० ऋण लिएको।"},{"date":"2012-10-18","title":"कि.नं. २१७ रु.९५,००,००० मूल्यमा फिर्ता","date_bs":"2069-07-02","description":"साँवा-ब्याज चुक्ता भएपछि उक्त विष्णु-३ख कि.नं. २१७ को जग्गा र घर रु.९५,००,००० मूल्य उल्लेख गरी मालपोत कार्यालय चाबहिलबाट कपिल भण्डारीले फिर्ता पाएको।"},{"date":"2013-03-19","title":"पर्यटन, शान्ति तथा खेलकुद मन्त्री रहेको अवधि","date_bs":"2069-12-06","end_date":"2014-02-12","description":"राम कुमार श्रेष्ठ मिति २०६९/१२/६ देखि मिति २०७०/१०/२९ सम्म पर्यटन, शान्ति तथा खेलकुद (संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन, शान्ति तथा पुनर्निर्माण र युवा तथा खेलकुद) मन्त्रालयको मन्त्री रहेको।","end_date_bs":"2070-10-29"},{"date":"2014-03-23","title":"विष्णु-५क कि.नं. २५३३ छोरीलाई बकसपत्र","date_bs":"2070-12-09","description":"सरस्वती श्रेष्ठले विष्णु-५क साबिक कि.नं. २५३३ (०-८-१-०) — हाल कि.नं. २५३८ र २५३९ — कुनै मूल्य नलिई छोरी रश्मी श्रेष्ठलाई बकसपत्र गरिदिएको।"},{"date":"2014-05-12","title":"रामप्रसाद तिमिल्सिनालाई रु.९०,००,००० ऋण लगानी","date_bs":"2071-01-29","description":"रामप्रसाद तिमिल्सिनाले राम कुमार श्रेष्ठबाट रु.९०,००,००० ऋण लिई धर्मस्थली-७ख कि.नं. १०२ (१-१०-०-०) को मूल्य रु.४१,६०,००० उल्लेख गरी राजिनामा पास गरिदिएको; लिखतमा भने रु.१,५०,००,००० मूल्य लेखिएको।"},{"date":"2015-02-22","title":"साँवा-ब्याज रु.१,०३,५०,००० सरस्वतीको खातामा जम्मा","date_bs":"2071-11-10","description":"सम्झौताबमोजिम साँवा-ब्याज जम्मा रु.१,०३,५०,००० (चेक नं. २२५१५९ रु.५,५०,०००, २२५१६० रु.४९,००,००० र २२५१६१ रु.४९,००,०००) इन्टरनेशनल डेभलपमेण्ट बैंकमा सरस्वती श्रेष्ठको खातामा जम्मा गरी धर्मस्थलीको जग्गा लक्ष्मी र गीता तिमिल्सिनाको नाममा फिर्ता भएको।"},{"date":"2015-10-02","title":"कविलासको जग्गा निर्माण खर्च रु.३२,५९,४५९ भुक्तानी","date_bs":"2072-06-15","description":"चितवन कविलास-२ग कि.नं. १५२ समेत ५ कित्ता सार्थक कंक्रिट प्रा.लि.लाई बिक्री गर्दा बिक्रेतापक्षले गर्नुपर्ने पर्खाल, माटो भर्ने र कल्भर्ट निर्माणबापत राम कुमार श्रेष्ठको प्राइम बैंकको खाताबाट आशिष सुवेदीलाई रु.३२,५९,४५९ भुक्तानी भएको।"},{"date":"2022-02-27","title":"विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर","date_bs":"2078-11-15","description":"अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले राम कुमार श्रेष्ठ, श्रीमती सरस्वती श्रेष्ठ र छोरा सरोज श्रेष्ठलाई प्रतिवादी कायम गरी विशेष अदालत, काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर गरेको। साबिक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ र भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) बमोजिम बिगो रु.४,४५,२७,६६६.९८ कायम गरी दफा २०(२), दफा २४ बमोजिम सजाय र दफा ४७ बमोजिम रु.६८,५०,९५३.९४ समेतको सम्पत्ति जफत हुन मागदाबी लिइएको।"},{"date":"2022-02-27","title":"अख्तियारको प्रेस विज्ञप्ति प्रकाशन","date_bs":"2078-11-15","description":"आयोगले 'आरोपपत्र दायर गरिएको' विषयमा प्रवक्ता श्याम प्रसाद भण्डारीबाट प्रेस विज्ञप्ति जारी गरी पूर्व सचिव एवम् पूर्व मन्त्री राम कुमार श्रेष्ठले पदीय हैसियतको दुरुपयोग गरी अमिल्दो तथा अस्वाभाविक उच्च जीवनस्तर यापन गरेको र अपुग बिगो रु.३,७६,७६,७१३.०४ असुलउपर हुन मागदाबी लिइएको सार्वजनिक गरेको।"}],"ai_generated_sections":["description","key_allegations","timeline"],"evidence":[{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/ciaa_press_release/2050","additional_details":"","material":{"display_name":"संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन, शान्ति तथा पुनर्निर्माण एवम् युवा तथा खेलकुद मन्त्रालयका पूर्व मन्त्री तथा नेपाल सरकारका पूर्व सचिवसमेत रहेका राम कुमार श्रेष्ठउपर बिगो रु.४,४५,२७,६६६.९८ कायम गरी गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन गरी भ्रष्टाचार गरेको सम्बन्धी आरोप-पत्र दायर ।","material_type":"press_release","urls":[{"link":"https://ngm-store.jawafdehi.org/uploads/ciaa/press-releases/files/2050. संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन, शान्ति तथा पुनर्निर्माण एवम् युवा तथा खेलकुद मन्त् - 1.pdf","role":"RAW"},{"link":"https://ciaa.gov.np/pressrelease/2050","role":"SOURCE_PAGE"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/ee47661b68c8c9f2caf85e60cba0819286a22cac7f0e853d1c457ab40a1e2192.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/court_order/special.078-cr-0055","additional_details":"","material":{"display_name":"078-CR-0055 आदेश","material_type":"court_order","urls":[{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/court-orders/special/078-CR-0055.1.doc","role":"RAW"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/788b3edffeb7f27500fc8512e04f97893f9fac2ef12e6114efbc99655b320899.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/news/20220302.05224078","additional_details":"यो समाचार लेख यस मुद्दा (078-CR-0055) मा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले पूर्व सचिव एवम् पूर्व मन्त्री राम कुमार श्रेष्ठविरुद्ध विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर गरेको तथ्यलाई पुष्टि गर्दछ। लेखमा निजले रु. ४ करोडभन्दा बढी बराबरको अवैध सम्पत्ति आर्जन गरेको आरोप उल्लेख छ, जो आयोगको दाबी रु. ४,४५,२७,६६६.९८ सँग मेल खान्छ। लेखअनुसार निज सन् २०१३ मार्च १८ देखि सन् २०१४ फेब्रुअरी ११ सम्म मन्त्रिपरिषद् सदस्य रहेका थिए, जो प्रेस विज्ञप्तिको मन्त्री-अवधिसँग मिल्दछ। यो लेख २०७८ फागुन १८ (2 March 2022) मा प्रकाशित भई आयोगले आरोपपत्र दायर गरेको मिति २०७८।११।१५ पछि आएको हो। यो प्राथमिक कानूनी अभिलेख नभई सञ्चारमाध्यमको प्रतिवेदन भएकोले आरोपपत्र दायर भएको तथ्यलाई समर्थन गर्ने गौण प्रमाणका रूपमा यसको भूमिका रहन्छ।","material":{"display_name":"Corruption case filed against former minister Shrestha - Peoples' Review","material_type":"news","urls":[{"link":"https://peoplesreview.com.np/2022/03/02/corruption-case-filed-against-former-minister-shrestha-2","role":"RAW"}]}}],"notes":"","court_cases":["https://jawafdehi.org/courtcase/special/078-cr-0055","https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-2210"],"missing_details":"क) अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले दायर गरेको अभियोगपत्र\nख) हदम्याद भित्र वादी वा प्रतिवादीले सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गरे नगरेको ब्याहोरा\nग) प्रतिवादी रामकुमार श्रेष्ठले अनुसन्धानमा गरेको बयान (स.ज. २५३)\nघ) घर निर्माण खर्चसम्बन्धी मूल्याङ्कन प्रतिवेदन\nङ) नेपाल राष्ट्र बैंकको मिति २०७३।०४।०५ को डलर सटही सम्बन्धी पत्र\nच) मेकाग इन्जिनियरिङ सर्भिसेज एण्ड वर्क्स प्रा.लि.को पत्र र Audit Report","bigo":44527666,"weight":0,"versionInfo":{"action":"published","datetime":"2026-10-26T13:52:47.928684+00:00"},"created_at":"2026-06-10T15:16:12.416977+05:45","updated_at":"2026-10-26T19:37:47.949678+05:45"}