{"id":374,"slug":"purna-prasad-upadhyay-illegal-assets-076-cr-0422","public_iri":"https://jawafdehi.org/case/purna-prasad-upadhyay-illegal-assets-076-cr-0422","offence_type":"CORRUPTION","case_type":"CORRUPTION","state":"PUBLISHED","title":"खानेपानी विभाग नेपालगन्जका सिनियर डिभिजन इन्जिनियर पूर्णप्रसाद उपाध्यायसमेतविरुद्ध रु. ३ करोड १० लाख गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन मुद्दा (076-CR-0422)","short_description":"खानेपानी तथा ढल व्यवस्थापन विभागका इन्जिनियर पूर्णप्रसाद उपाध्यायले रु. ३,१०,२७,१५३ स्रोत नखुलेको सम्पत्ति आर्जन गरेको अख्तियारको आरोप; विशेष अदालतले उपाध्याय र श्रीमती दुर्गा खनाल रिमाल उपाध्याय दुवैलाई सफाइ दियो।","authors":[{"slug":"gaurav-karki","display_name":"Gaurav Karki","name_ne":"गौरव कार्की","photo_url":"https://jawafdehi.org/assets/teammembers/gaurav.webp","title":"Caseworker","has_public_page":true}],"case_publish_date":"2026-10-26","public_edit_history":[],"public_notes":"","thumbnail":null,"banner":null,"thumbnail_image_id":null,"banner_image_id":null,"thumbnail_url":"","banner_url":"","case_start_date":"2020-07-07","case_end_date":"2023-07-02","dates":{"stages":[{"end":"2023-07-02","stage":"initial","start":"2020-07-07","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/special/076-cr-0422"},{"stage":"appeal","start":"2024-03-06","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-1586"}]},"status":"ongoing","case_track":null,"status_override":null,"proceedings_started_on":"2020-07-07","proceedings_decided_on":null,"appeal_verdicts":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-1586":null},"appeal_parties":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-1586":["https://jawafdehi.org/entity/person/durga-khanal-rimal-upadhyay","https://jawafdehi.org/entity/person/purna-prasad-upadhyay"]},"entities":[{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/purna-prasad-upadhyay","display_name":"पूर्ण प्रसाद उपाध्याय","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"सिनियर डिभिजन इन्जिनियर, क्षेत्रीय आयोजना व्यवस्थापन कार्यालय नेपालगंज","name":{"en":"पूर्ण प्रसाद उपाध्याय","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/durga-khanal-rimal-upadhyay","display_name":"दुर्गा खनाल रिमाल उपाध्याय","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"निजी विद्यालय शिक्षिका; आरोपितको श्रीमती, जफत प्रयोजनार्थ सह-प्रतिवादी","name":{"en":"दुर्गा खनाल रिमाल उपाध्याय","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/location/district/lalitpur-np0325","display_name":"Lalitpur","entity_type":"AdministrativeArea,jawafdehi:District","type":"location","outcome":null,"notes":"श्रीमतीको नाममा जग्गा खरिद गरी घर निर्माण गरिएको जिल्ला (महालक्ष्मी नगरपालिका-५, टिकाथली)","name":{"en":"Lalitpur","ne":"ललितपुर"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/organization/government/department/water-supply-sewerage","display_name":"Department of Water Supply and Sewerage Management","entity_type":"GovernmentOrganization","type":"related","outcome":null,"notes":"आरोपित कार्यरत रहेको सरकारी निकाय","name":{"en":"Department of Water Supply and Sewerage Management","ne":"खानेपानी तथा ढल व्यवस्थापन विभाग"},"image":null}],"tags":["भ्रष्टाचार","गैरकानुनी सम्पत्ति"],"description":"### क) अभियोगदावीको सार\n\n**मुद्दा:** गैरकानूनी रुपमा सम्पत्ति आर्जन गरी भ्रष्टाचार गरेको। **मुद्दा नं.** ०७६-CR-०४२२। **वादी:** अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, टंगाल, काठमाडौंको तर्फबाट अनुसन्धान अधिकृतहरू गोविन्दराज काफ्ले र राजु अधिकारीको प्रतिवेदनले नेपाल सरकार।\n\nखानेपानी तथा ढल व्यवस्थापन विभाग अन्तर्गत क्षेत्रीय आयोजना व्यवस्थापन कार्यालय, नेपालगंजमा कार्यरत सिनियर डिभिजन इन्जिनियर पूर्णप्रसाद उपाध्यायले गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन गरी हैसियतभन्दा बढी अस्वाभाविक उच्च जीवनयापन गरिरहेको भन्ने बेहोराको उजुरी दर्ता नं. C०२२६६८, मिति २०७६।१०।०८ मा आयोगमा दर्ता हुन आई मिति २०७७।०२।१९ मा अनुसन्धान अधिकृत नियुक्त भई अनुसन्धान भएको। निजले मिति २०७६।११।०१ मा आयोगमा पेस गरेको सम्पत्ति विवरण, आय–व्ययसँग सम्बन्धित कागजात र सरोकारवाला निकायबाट प्राप्त प्रमाणका आधारमा आवधिक रूपमा आय–व्यय प्रवाह (Cash Flow Chart) तयार पारी विश्लेषण गरी अभियोग दाबी लिइएको। आयोगका प्रवक्ता प्रदीपकुमार कोइरालाद्वारा मिति २०७७।०३।२३ मा आरोपपत्र दायर गरिएको प्रेस विज्ञप्ति सार्वजनिक गरिएको।\n\n**अभियोग दाबीका आधारहरू:**\n\n**१.** **जाँच अवधि र समग्र अंक —** निज पूर्णप्रसाद उपाध्यायले भौतिक योजना तथा निर्माण मन्त्रालय अन्तर्गत स्यानिटरी समूहमा प्राविधिक सिभिल इन्जिनियर (रा.प.तृतीय) पदमा मिति २०६३।०९।०५ मा सामुदायिक खानेपानी तथा सरसफाई इकाई कार्यालय, डडेल्धुरामा स्थायी नियुक्ति पाई मिति २०६९।१२।१५ मा सिनियर डिभिजन इन्जिनियर पदमा बढुवा भएको। सार्वजनिक सेवा प्रवेश मिति २०६३।०९।०५ देखि २०७७ जेष्ठ मसान्तसम्मलाई जाँच अवधि कायम गरी ७ वटा पटके अवधिमा विभाजन गर्दा वैध आय रु.१,९१,१६,२९८।– र खर्च तथा लगानी रु.५,०१,४३,४५१।– देखिई रु.३,१०,२७,१५३।– बराबरको सम्पत्तिको स्रोत खुल्न नआएको।\n\n**२.** **जग्गा खरिद रु.४२,१८,५००।– (रजिष्ट्रेशन दस्तुरसहित) —** (क) ललितपुर, महालक्ष्मी न.पा.–५ (टिकाथली–३) **कि.नं. ७४४**, क्षे.फ. १६४.९४ व.मी. जग्गा मिति २०६६।११।२१ मा संजु दाहाल गिरी (निज यस मुद्दाकी प्रतिवादी होइनन्) बाट **र.नं. ४२८६ङ** को राजिनामाबाट प्रतिवादी दुर्गा खनालको नाममा रु.२९,५६,०००।– मा खरिद — यसमध्ये रु.१२,८३,८११।– को मात्र स्रोत खुली ५६.५७% अर्थात् **रु.१६,७२,३६९।–** को स्रोत नखुलेको; (ख) बाँके, चटार–८(क) **कि.नं. २४२३/२४३४**, क्षे.फ. ४२३.२८ व.मी. जग्गा मिति २०७४।०८।१८ (आरोपपत्रमा अन्यत्र मिति २०७४।०४।२५) मा अरेन्ज रियल्टी प्रा.लि.बाट **र.नं. ३६८ग** बाट दुर्गा खनालको नाममा रु.१२,६२,५००।– (अन्यत्र रु.१२,६५,५००।–) मा खरिद — पूरै रकमको स्रोत नखुलेको।\n\n**३.** **घर निर्माण रु.६२,९९,३१५।– —** कि.नं. ७४४ को जग्गामा ३०८२.४६ व.फिटको साढे तीन तले घर; महालक्ष्मी नगरपालिका नगर कार्यपालिकाको **च.नं. ४५०६, मिति २०७५।१०।१७** को नक्सा स्वीकृति; शहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागको आ.व. २०७५/०७६ को स्वीकृत दररेट प्रति व.फिट रु.२,०३५.१४ का दरले फिनिसिङबाहेकको लागत रु.६२,७३,२३८।– र नक्सापास राजस्व रु.२६,०७७।– कायम गरी निर्माण लागतको १२.४०% अर्थात् **रु.७,७८,३६८।–** को स्रोत नखुलेको।\n\n**४.** **मुद्दती निक्षेप रु.३,३५,५४,०००।– —** सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनल, सानिमा बैंक र सेन्चुरी बैंकका खाताहरूमा मिति २०६५।०५।१२ को रु.३,००,०००।– देखि मिति २०७७।०२।०८ को रु.४४,००,०००।– सम्म क्रमिक रूपमा निक्षेप जम्मा गरिएको। शुरु लगानीका बखत सञ्चित वैध आयले खामेको अनुपातमा मात्र स्रोत खुलेको मानी बाँकी अंशलाई स्रोत नखुलेको ठहर्‍याइएको — जस्तै मिति २०७०।१२।३० को रु.५,७०,०००।– मा ५.५६% (रु.३१,७३३।–), मिति २०७१।०६।१३ को रु.१५,५०,०००।– मा ४६.०७% (रु.७,१४,२२३।–), मिति २०७२।११।०२ को रु.३०,००,०००।– मा ६६.८४% (रु.२०,०५,३७४।–), मिति २०७३।११।०२ को रु.३४,५०,०००।– मा ६५.२२% (रु.२२,५०,३४४।–), मिति २०७५।११।२८ को रु.४४,००,०००।– मा ६९.०४% (रु.३०,३८,०८६।–) र मिति २०७७।०२।०८ को रु.४४,००,०००।– पूरै।\n\n**५.** **शेयर तथा डिभेञ्चर खरिद रु.१२,२२,४३०।– —** मिति २०६८।०७।१५ मा भक्तपुर फाइनान्सको ८४ कित्ता रु.८,४००।– बाट सुरु गरी मिति २०७५।०१।२० सम्म पूर्णप्रसाद उपाध्याय, दुर्गा खनाल र छोरा आरोन रिमालका नाममा साङ्ग्रिला, जनता, लक्ष्मी, सिभिल, सेन्ट्रल फाइनान्स, अपर तामाकोशी, रसुवागढी, बुटवल पावर, शिभम सिमेन्ट तथा NIC एशिया डिबेन्चर/म्युचुअल फण्डलगायतमा लगानी; CDS and Clearing Limited को **च.नं. १९२८, मिति २०७६।११।०६** को पत्रका आधारमा यकिन गरिएको।\n\n**६.** **अन्य खर्च तथा लगानी —** जीवन बीमा प्रिमियम रु.१,१९,१२४।– (राष्ट्रिय बीमा संस्थानमा मिति २०६५।०५।०४ मा रु.२,००,०००।– को २० वर्षे जीवन बीमा, वार्षिक रु.९,९२७।–), शैक्षिक खर्च रु.३,४९,२००।–, सुनचाँदी खरिद रु.४,७८,०००।– (१० तोला सुन र २६ तोला चाँदी, २०७४ श्रावण), विद्युतीय उपकरण रु.१,२०,०००।–, विवाह खर्च रु.२५,०००।– (मिति २०६४।०१।३०), व्यक्तिगत सापटी फिर्ता रु.११,२५,०००।–, अन्तिम बैंक मौज्दात रु.२४,०७,८८२।– र साथमा रहेको नगद रु.२,२५,०००।–।\n\n**७.** **आय गणनाको विधि —** अनुसन्धानले प्रतिवादीको सरकारी पारिश्रमिकको ७०% मात्र, श्रीमतीको निजी विद्यालयको तलबको ८५% मात्र बचत आय मानी, पैतृक जग्गाको वार्षिक बहाल रु.३०,०००।– मा ४ अंशियारको भाग लगाई रु.७,५००।– मात्र गणना गरेको। पैतृक जग्गा कि.नं. १५२० मिति २०७३।०६।१६ मा उर्मिला उपाध्याय (निज यस मुद्दाकी प्रतिवादी होइनन्) लाई रु.१२,७२,०००।– मा बिक्री गरेकोमा पनि ४ अंशियारको भाग लगाई रु.३,१८,०००।– मात्र आय गणना गरिएको। नेपाल सरकार विरुद्ध रामाज्ञ चतुर्वेदी को नजिरका आधारमा स्रोत नखुलेको मूलधनबाट प्राप्त आयलाई वैध आय नमानी कोष्ठभित्र राखिएको। प्रतिवादीका बुवा रामप्रसाद उपाध्याय, भाइ महेशकुमार उपाध्याय र बहिनी सोफिया उपाध्याय (निजहरू यस मुद्दाका प्रतिवादी होइनन्) को आय दाबी बैंकिङ कारोबारसहितको प्रमाण पेस हुन नसकेको भनी अस्वीकृत गरिएको।\n\n**८.** **कानूनी आधार र मागदावी —** उपर्युक्त आधारमा निज पूर्णप्रसाद उपाध्यायले भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० को उपदफा (१) बमोजिमको कसुर गरेको पुष्टि हुन आएको भनी बिगो रु.३,१०,२७,१५३।– (अक्षरेपी तीन करोड दश लाख सत्ताइस हजार एक सय त्रिपन्न रुपैयाँ) कायम गरी दफा २० को उपदफा (२) बमोजिम सजाय माग गरिएको; गैरकानूनी रूपमा आर्जन गरेको स्रोत नखुलेको सम्पत्ति भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० को उपदफा (२), दफा ४७ तथा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा २९ख. बमोजिम जफत गर्ने प्रयोजनार्थ निजकी श्रीमती दुर्गा खनाल रिमाल उपाध्यायलाईसमेत प्रतिवादी कायम गरी मिति २०७७।०३।२३ मा विशेष अदालत, काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर गरिएको।\n\n| प्रतिवादी | भूमिका/अभियोग | बिगो | मागदावी |\n|---|---|---|---|\n| पूर्णप्रसाद उपाध्याय | सिनियर डिभिजन इन्जिनियर, क्षेत्रीय आयोजना व्यवस्थापन कार्यालय, नेपालगंज; सार्वजनिक पद धारण गरी स्रोत नखुलेको सम्पत्ति आर्जन गरेको | रु.३,१०,२७,१५३।– | भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) को कसुरमा दफा २०(२) बमोजिम सजाय तथा स्रोत नखुलेको सम्पत्ति जफत |\n| दुर्गा खनाल रिमाल उपाध्याय | प्रतिवादीकी श्रीमती; निजी विद्यालय शिक्षिका। निजको नाममा जग्गा, घर र मुद्दती निक्षेप रहेको | छुट्टै बिगो कायम नगरिएको | दफा ४७ तथा अ.दु.अ.आ. ऐन, २०४८ को दफा २९ख. बमोजिम जफत प्रयोजनार्थ सह-प्रतिवादी |\n\n### ख) प्रतिवादीको बयानको सार\n\n| क्र.सं | प्रतिवादी | भूमिका | बयानको सार |\n|---|---|---|---|\n| १ | पूर्णप्रसाद उपाध्याय | सिनियर डिभिजन इन्जिनियर | आरोपित कसुरमा **इन्कार**। आफूले आर्जन गरेको सम्पत्ति वैध स्रोतबाटै भएको जिकिर लिँदै आय स्रोतका रूपमा आफ्नो र श्रीमतीको तलब–भत्ता, दुर्गम भत्ता, घरजग्गा बहाल, जग्गा बिक्रीबाट प्राप्त आय, कृषि आय, बीमा, कर्मचारी सञ्चय कोष तथा नागरिक लगानी कोष र कर्जा उल्लेख गरेका। बाँके, चटार कि.नं. २४३४ को जग्गा अरेन्ज रियल्टी प्रा.लि.बाट र.नं. ३६८ग बाट रु.१२,६२,५००।– मा खरिद गरेको स्वीकार। बुवा रामप्रसाद उपाध्यायका नाममा रहेको बलिया–८ कि.नं. १५१३ को जग्गा मिति २०६७।०१।०७ मा रु.५०,०००।– मा र टिकापुर–९झ कि.नं. १५२० को जग्गा मिति २०७३।०६।१६ मा रु.१२,७२,०००।– मा उर्मिला उपाध्यायलाई बिक्री गरेको बताएका। कुनै कम्पनी/प्रा.लि.मा लगानी वा सवारीसाधन खरिद नगरेको र कुनै शेयर बिक्री नगरेको; छोरा आरभ र आरोनको अध्ययन खर्च रु.२,३५,८००।– भएको; राष्ट्रिय बीमा संस्थानमा मिति २०६५।०५।०४ मा रु.२,००,०००।– को २० वर्षे जीवन बीमा गरी वार्षिक रु.९,९२७।– का दरले हालसम्म रु.१,१९,१२४।– प्रिमियम बुझाएको; श्रीमतीको सिटिजन्स बैंक, कोटेश्वरको मुद्दती खातामा रु.४४,००,०००।– र बचत खातामा रु.८,६१,१७०।९० रहेको खुलाएका। मुद्दती निक्षेपमा मूलधन मात्र गणना हुनुपर्ने, जीवन निर्वाह खर्च १०% मात्र कट्टा हुनुपर्ने, ट्युसन आय रु.६,००,०००।–, विवाहको टिकाटालो/दानदक्षिणा रु.४,२७,०००।–, बुवाको पूजापाठ/पुरेत्याइँ आय रु.२२,५५,०००।– र अछामतर्फको कृषि आय रु.१२,४१,०००।– समेत गणना हुनुपर्ने जिकिर लिएका। |\n| २ | दुर्गा खनाल रिमाल उपाध्याय | प्रतिवादीकी श्रीमती; जफत प्रयोजनार्थ सह-प्रतिवादी | आरोपित कसुरमा **इन्कार**। मिति २०६४।०१।३० मा पूर्णप्रसाद उपाध्यायसँग विवाह भएको; २०७६ श्रावणदेखि कुपण्डोलस्थित सर्वे नेपालमा समाजशास्त्री (अधिकृत सरह) पदमा कार्यरत रहेको र सोअघि निजी विद्यालयमा शिक्षिका रहेको बताएकी। आफ्नो नाममा ललितपुर कि.नं. ७४४ र बाँके कि.नं. २४२३ को जग्गा रहेको स्वीकार गर्दै उक्त जग्गा खरिद तथा घर निर्माणको स्रोत श्रीमानको आय, ससुराको आय, दाइजो, पैतृक आय र आफ्नो तलब–भत्ता भएको दाबी लिएकी। आफूले कुनै घरजग्गा वा शेयर बिक्री नगरेको जिकिर। निजको नाममा रहेका बैंक खाताहरूको मौज्दात तथा मुद्दती निक्षेप पनि सोही वैध आयबाटै सिर्जित भएको भनी अभियोग दाबी अस्वीकार गरेकी। |\n\n### ग) विशेष अदालतको फैसलाको सार\n\n**अदालत:** विशेष अदालत, काठमाडौँ — **इजलास नं. १**\n**इजलास:** अध्यक्ष माननीय न्यायाधीश श्री श्रीकान्त पौडेल र सदस्य माननीय न्यायाधीश डा. श्री खुशीप्रसाद थारु\n**नि.नं.:** १६०  |  **मुद्दा नं.:** ०७६-CR-०४२२\n**फैसला मिति:** इति सम्वत् २०८० साल असार महिना १७ गते\n\n**ठहर:** प्रतिवादी **पूर्णप्रसाद उपाध्याय** र **दुर्गा खनाल रिमाल उपाध्याय** दुवैले आरोपित कसुरबाट **सफाई पाउने** ठहर भयो। भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० बमोजिमको कसुर गरेको भन्ने वादी दाबी पुग्न नसकी बिगो रु.३,१०,२७,१५३।– अस्वीकृत भई जफत/असुलको मागदावीसमेत पुग्न सकेन।\n\n**अदालतको मुख्य निर्णयाधार:**\n\n**१. जाँच अवधिको एकमुष्ठ गणना —** Source and Application Analysis पद्धतिलाई न्यायिक मान्यता प्राप्त भइसकेको ठहर्‍याउँदै अदालतले सन्दर्भ सामग्रीका रूपमा Krishnanand vs The State of Madhya Pradesh (AIR 1977 SC 796), State of Maharashtra vs Pollonji Darabshaw Daruwalla (1988 AIR 88) र Ernest Percival Max Hunt v the Queen [1974] HKCA 111 उद्धृत गर्‍यो। नगद प्रवाह तालिका अनुसारको प्रमाण वादीबाट स्पष्ट प्रस्तुत हुन नसकेकाले पूरै जाँच अवधिलाई एउटै समयावधि मानी आयको जाँच गर्नुपर्ने भनी वादीले अपनाएको ७ पटके आवधिक विभाजनलाई अस्वीकार गरियो। \"अवैध सम्पत्तिबाट बढेबढाएको आय अवैध हुन्छ\" भन्ने सिद्धान्त लागू हुन पहिले सम्पत्ति अवैध देखिनुपर्ने र सो प्रमाणद्वारा वादीले पुष्ट्याइँ गर्नुपर्ने भन्दै स्रोतले नखामेको हदसम्मको आयलाई मान्यता नदिने वादी दाबी पुग्न नसक्ने ठहर गरियो।\n\n**२. एकासगोलको आय गणना —** आरोपपत्रमै पिता रामप्रसाद उपाध्याय, माता जवादेवी उपाध्याय, प्रतिवादी स्वयम्, श्रीमती दुर्गा खनाल, छोराहरू आरभ रिमाल र आरोन रिमाल, भाइ महेशकुमार उपाध्याय तथा बहिनी सोफिया उपाध्याय एकासगोलमा रहेको उल्लेख भएको। तत्कालीन मुलुकी ऐन, अंशबण्डाको महल र मुलुकी देवानी संहिता, २०७४ को दफा २५४ बमोजिम सगोलको आर्जन सगोलकै सम्पत्ति मानिने; सरकारी सेवामा पदस्थापन भएको ठाउँमा अस्थायी बसोबास गरेकोलाई मानो छुट्टिएको अर्थ गर्न नमिल्ने; अंशबण्डा वा मानो छुट्टिएको अन्यथा प्रमाणित हुन नसकेकाले एकासगोलका सदस्यहरूको आय–व्ययसमेत गणना गर्नुपर्ने ठहर गरी केवल पति–पत्नीको मात्र आय गणना गरिएको वादी दाबीलाई यथार्थ र कानूनविपरीत भनियो।\n\n**३. प्रमाणभार —** कसुर प्रमाणित गर्ने कानूनी भार (legal burden) वादीमै रहने र स्थानान्तरण नहुने (non-transferable), सम्पत्तिको वैधानिक स्रोत देखाउने प्रमाणजन्य भार (evidentiary burden) प्रतिवादीमा सर्ने, र प्रतिवादीले \"शंकारहित तवरले\" होइन प्रमाणको प्रचुरता (preponderance of evidence) का आधारमा स्रोत पुष्टि गरे पुग्ने भनी व्याख्या गरियो; प्रमाणको स्तरीयता विषयवस्तुसँग आनुपातिक हुने भन्दै Bater v Bater (CA 1951) उद्धृत गरियो। अवैध सम्बृद्धि (illicit enrichment) मा predicate offence पुष्टि हुन आवश्यक नरहेको तथा व्याख्याका literal rule, golden rule र mischief rule समेत विवेचना गरियो।\n\n**४. आयतर्फको पुनर्गणना —** पारिश्रमिक रु.२२,८३,६५७।– बाट **रु.२८,५१,०७४।–**, भत्ता रु.७,२९,००२।– बाट **रु.१३,२६,५०५।–**, दुर्गा खनालको पारिश्रमिक रु.११,६०,७३२।– बाट **रु.१६,१३,२२९।–** (मालिका शिशु निकेतन, टिकापुरको मिति २०८०।०२।२१ को पत्रबाट रु.४,०७,२४७।– थप; जीवन निर्वाह १५% नै कट्टा हुने भनी १०% को जिकिर अस्वीकृत) कायम भयो। ट्युसन आय न्यायिक अनुमानमा रु.३,००,०००।– र विवाहको टिकाटालो/दानदक्षिणा रु.२,५०,०००।– कायम गरियो। पिता रामप्रसाद उपाध्याय (शिक्षक नं. २९४०५) को शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाई, अछामको मिति २०८०।०२।२२ को पत्रबाट पुष्टि भएको तलब रु.१०,२०,९०१।–, अवकाश सुविधा र पेन्सन रु.२०,७०,७२६।–, पूजापाठ/पुरेत्याइँबाट न्यायिक अनुमानमा मासिक रु.९,००० का दरले रु.१२,००,०००।– र तालिम भत्ता रु.५०,०००।– गणना भयो। भाइ महेशकुमार उपाध्यायको रु.२०,५९,५५०।– र बहिनी सोफिया उपाध्यायको रु.१०,२१,३६३।– आय कायम भयो। कृषि आय रु.७,२८,०००।–, पशुपालन/दूध बिक्री रु.३,००,०००।– (ढकारी गाउँपालिका–१ को मिति २०७७।०४।२९ को पत्रका आधारमा न्यायिक अनुमान), शेषमणि शर्मा (निज यस मुद्दाका प्रतिवादी होइनन्) बाट लिएको सापटी रु.७,५०,०००।–, शेयर नगद लाभांश रु.३४,४७८।–, पैतृक जग्गा कि.नं. १५२० को बिक्री लिखत मूल्य पूरै रु.१२,७२,०००।– (वादीले रु.३,१८,०००।– मात्र गणना गरेको मिलेन), घरबहाल रु.८,०६,४००।– (सम्झौता, कर चुक्ता प्रमाण र साक्षी देवप्रसाद चौधरीको बकपत्रबाट समर्थित), बैंक ब्याज रु.२३,३९,५७२।–, मुद्दती निक्षेप परिपक्व भई फिर्ता रु.२,९९,४४,०००।–, कर्मचारी सञ्चय कोष घर निर्माण कर्जा रु.३४,५०,०००।– र विदेश भ्रमण भत्ता रु.३१,५००।– समेत जोडी **कुल वैध आय रु.५,३९,२७,९७४।–** कायम भयो।\n\n**५. व्ययतर्फको पुनर्गणना —** जग्गा खरिद रु.४२,१८,५००।– बाट **रु.५३,९९,५००।–** पुर्‍याइयो (मिति २०६६।०९।१९ को टिकापुर–९ कि.नं. १५२० रु.१,४७,५००।–, मिति २०७४।०२।१८ को बलिया–३ कि.नं. १६२६ रु.३,००,०००।– र मिति २०७४।०९।१३ को टिकापुर–९घ कि.नं. १९०७ रु.७,०४,०००।– समेत थप)। घर निर्माण तथा नक्सापास रु.६२,९९,३१५।– बाट **रु.५०,४४,६६७।–** मा झारियो — प्रतिवादी आफैँले निर्माण गरेकाले ओभरहेड १५% र ठेक्का कर ५% घटाइयो। शेयर खरिद रु.१२,२२,४३०।– बाट **रु.१०,७१,६३०।–** (मर्जरका कारण भएको दोहोरो गणना घटाइएको); शैक्षिक खर्च रु.३,४९,२००।– बाट **रु.७,२०,२००।–** र विवाह खर्च रु.२५,०००।– बाट **रु.१,७०,०००।–** पुर्‍याइयो। मुद्दती निक्षेप रु.३,३५,५४,०००।– मा प्रतिवादीको आपत्ति बैंक स्टेटमेन्टबाट दाबीकै अंक पुष्टि भएको भनी अस्वीकृत भई यथावत् कायम रह्यो। **कुल व्यय रु.५,०४,३५,००३।–** कायम भयो।\n\n**६. निष्कर्ष —** जाँच अवधिभित्र प्रतिवादीको समग्र वैधानिक आय रु.५,३९,२७,९७४।– र व्यय रु.५,०४,३५,००३।– देखिई आय अंक व्यय अंकभन्दा बढी भएकाले भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० बमोजिमको कसुर गरेको भन्ने वादी दाबी पुग्न सकेन।\n\n**अन्तिमता:** फैसलामा चित्त नबुझे विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा १७ बमोजिम ३५ दिनभित्र श्री सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्न जानु भनी विशेष सरकारी वकिल कार्यालय, काठमाडौं मार्फत अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगलाई पुनरावेदन म्याद दिने आदेश भएको छ। उपलब्ध स्रोत कागजातबाट हदम्यादभित्र सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन परे/नपरेको यकिन हुन सकेको छैन।\n\n### च) नजिरको सार\n\nफैसलाले आधार लिएका सर्वोच्च अदालतका नजिरहरूका मुख्य सिद्धान्त:\n\n- **नेपाल सरकार वि. वीरेन्द्रकुमार सिंह (ने.का.प. २०७२, अंक ३, नि.नं. ९३६६):** नगद प्रवाह तालिका अनुसारको प्रमाण वादीबाट स्पष्ट प्रस्तुत हुन नसकेको अवस्थामा पूरै जाँच अवधिलाई एउटै समयावधि मानी आयको जाँच गर्नुपर्दछ।\n- **नेपाल सरकार वि. चिरिञ्जिवि वाग्ले (ने.का.प. २०६७, अंक १२, नि.नं. ८५१९):** न्यायोचित अनुमान शून्यताको उपज नभई त्यसलाई कुनै न कुनै तथ्यले समर्थन गरेकै हुनुपर्दछ।\n- **नेपाल सरकार वि. श्रीराम पन्त (मुद्दा नं. ०६४-CR-०८३०, फैसला मिति २०७२।३।१६):** जाँच अवधिको आय–व्ययको हिसाब एकमुष्ठ रूपमा गर्नुपर्दछ।","key_allegations":["खानेपानी तथा ढल व्यवस्थापन विभाग अन्तर्गत क्षेत्रीय आयोजना व्यवस्थापन कार्यालय, नेपालगंजमा कार्यरत सिनियर डिभिजन इन्जिनियर पूर्ण प्रसाद उपाध्यायले मिति २०६३।०९।०५ मा स्थायी नियुक्ति पाएदेखि २०७७ जेठ मसान्तसम्म सार्वजनिक पद धारण गर्दा वैध आय रु. १ करोड ९१ लाखभन्दा केही बढी रहेकोमा जग्गा खरिद, घर निर्माण, शेयर तथा डिभेञ्चर खरिद र विभिन्न बैंकहरूमा मुद्दती निक्षेपसमेत गरी रु. ५ करोडभन्दा बढी खर्च तथा लगानी गरी स्रोत नखुलेको रु. ३ करोड १० लाखभन्दा बढी बराबरको सम्पत्ति गैरकानूनी रूपमा आर्जन गरेको।","पूर्ण प्रसाद उपाध्यायले हैसियतभन्दा बढी अस्वाभाविक उच्च जीवनयापन गर्दै सुनचाँदी खरिद, विद्युतीय उपकरण खरिद, जीवन बीमा प्रिमियम र शैक्षिक खर्चलगायतमा वैध आयस्रोतले नखाम्ने गरी रकम खर्च गरेको।","पूर्ण प्रसाद उपाध्यायले स्रोत नखुलेको सम्पत्तिको अंश आफ्नो मात्र नभई श्रीमती दुर्गा खनाल रिमाल उपाध्यायको नाममा समेत विभिन्न बैंक खाताहरूमा मौज्दात राखी राखेको।","माथि उल्लिखित कुराहरू अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको अभियोग दाबी हुन्; विशेष अदालतले उक्त दाबी पुग्न नसकी प्रतिवादीहरूलाई आरोपित कसुरबाट सफाइ दिने ठहर गरेको छ।"],"timeline":[{"date":"2006-12-20","title":"सार्वजनिक सेवा प्रवेश र अनुसन्धानको जाँच अवधि","date_bs":"2063-09-05","end_date":"2020-06-14","description":"पूर्ण प्रसाद उपाध्यायले सामुदायिक खानेपानी तथा सरसफाई इकाई कार्यालय, डडेल्धुरामा रा.प.तृतीय श्रेणी इन्जिनियर पदमा मिति २०६३।०९।०५ मा स्थायी नियुक्ति पाएका। अख्तियारले यही सेवा प्रवेश मितिदेखि २०७७ जेष्ठ मसान्तसम्मलाई जाँच अवधि कायम गरी ७ वटा पटके अवधिमा विभाजन गरी आय रु.१,९१,१६,२९८।– र व्यय रु.५,०१,४३,४५१।– देखाई रु.३,१०,२७,१५३।– बराबरको सम्पत्तिको स्रोत नखुलेको आरोप लगाएको।","end_date_bs":"2077-02-32"},{"date":"2007-05-13","title":"प्रतिवादी दुर्गा खनाल रिमालसँग विवाह","date_bs":"2064-01-30","description":"पूर्ण प्रसाद उपाध्यायको दुर्गा खनालसँग विवाह भएको; आय-व्यय चार्टमा विवाह खर्च रु.२५,०००।– जनाइएको (अदालतले महेशको खर्चसमेत जोडी रु.१,७०,०००।– कायम गरेको)। दुर्गा खनाल रिमाल उपाध्यायलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्ति जफतको प्रयोजनार्थ सह-प्रतिवादी कायम गरिएको।"},{"date":"2008-08-28","title":"विभिन्न बैंकमा क्रमिक मुद्दती निक्षेप जम्मा गरेको आरोप","date_bs":"2065-05-12","end_date":"2020-05-21","description":"सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनल (F9465212301 देखि ००९०१०००००६८७११३ सम्म), सानिमा र सेन्चुरी बैंकका खाताहरूमा मिति २०६५।०५।१२ को रु.३,००,०००।– देखि २०७७।०२।०८ को रु.४४,००,०००।– सम्म गरी कुल रु.३,३५,५४,०००।– मुद्दती निक्षेप जम्मा गरेको। वादीले शुरु लगानीका बखत सञ्चित वैध आयले खामेको अनुपातमा मात्र स्रोत खुलेको मानी बाँकी अंशलाई स्रोत नखुलेको सम्पत्ति ठहर्‍याएको आरोप।","end_date_bs":"2077-02-08"},{"date":"2010-01-29","title":"शेषमणी शर्मासँग व्यक्तिगत सापटी लिएको","date_bs":"2066-10-15","description":"शेषमणी शर्माबाट रु.७,००,०००।– (आरोपपत्रमा अन्यत्र मिति २०६६।१०।२५ मा रु.७,५०,०००।–) व्यक्तिगत सापटी लिएको; पछि २०७१ मंसिरमा साँवा-ब्याजसहित रु.११,२५,०००।– फिर्ता गरेको भनी व्ययमा गणना गरिएको।"},{"date":"2010-03-05","title":"कि.नं. ७४४ जग्गा खरिद — स्रोत नखुलेको आरोप","date_bs":"2066-11-21","description":"ललितपुर, महालक्ष्मी न.पा.–५ (टिकाथली–३) कि.नं. ७७४/७४४, क्षे.फ. १६४.९४ व.मी. जग्गा संजु दाहाल गिरीबाट र.नं. ४२८६ङ को राजिनामाबाट दुर्गा खनालको नाममा रु.२९,५६,०००।– मा खरिद। वादीको दाबीमा यसमध्ये रु.१२,८३,८११।– को मात्र स्रोत खुली ५६.५७% अर्थात् रु.१६,७२,३६९।– को स्रोत नखुलेको आरोप।"},{"date":"2011-11-01","title":"शेयर तथा डिबेन्चर खरिदमा लगानी गरेको आरोप","date_bs":"2068-07-15","end_date":"2018-05-03","description":"मिति २०६८।०७।१५ मा भक्तपुर फाइनान्सको ८४ कित्ता रु.८,४००।– बाट सुरु गरी २०७५।०१।२० सम्म पूर्णप्रसाद, दुर्गा खनाल र छोरा आरोन रिमालका नाममा साङ्ग्रिला, जनता, लक्ष्मी, सिभिल, सेन्ट्रल फाइनान्स, अपर तामाकोशी, रसुवागढी, बुटवल पावर, शिभम सिमेन्ट, NIC एशिया डिबेन्चर/म्युचुअल फण्ड आदिमा कुल रु.१२,२२,४३०।– लगानी गरेको आरोप। CDS and Clearing Limited को च.नं.१९२८, मिति २०७६।११।०६ को पत्रका आधारमा यकिन गरिएको; अदालतले मर्जरजन्य दोहोरो गणना घटाई रु.१०,७१,६३०।– कायम गरेको।","end_date_bs":"2075-01-20"},{"date":"2013-03-28","title":"सिनियर डिभिजन इन्जिनियर पदमा बढुवा","date_bs":"2069-12-15","description":"पूर्ण प्रसाद उपाध्याय सिनियर डिभिजन इन्जिनियर पदमा बढुवा भई विभिन्न कार्यालय हुँदै क्षेत्रीय आयोजना व्यवस्थापन कार्यालय, नेपालगंज (खानेपानी तथा ढल व्यवस्थापन विभाग) मा कार्यरत रहेको।"},{"date":"2016-10-02","title":"पैतृक जग्गा कि.नं. १५२० बिक्री","date_bs":"2073-06-16","description":"कैलाली, टिकापुर–१ (९झ) कि.नं. १५२०, क्षे.फ. ४१६.१५ व.मी. जग्गा उर्मिला उपाध्यायलाई रु.१२,७२,०००।– मा बिक्री। वादीले ४ अंशियारमा भाग लगाई प्रतिवादीको भागमा रु.३,१८,०००।– मात्र आय गणना गरेकोमा अदालतले लिखत मूल्य रु.१२,७२,०००।– नै वैध आयमा कायम गरेको।"},{"date":"2017-12-04","title":"बाँके चटार कि.नं. २४३४ जग्गा खरिद — आरोप","date_bs":"2074-08-18","description":"बाँके, चटार–८(क) कि.नं. २४२३/२४३४, क्षे.फ. ४२३.२८ व.मी. जग्गा अरेन्ज रियल्टी प्रा.लि.बाट र.नं. ३६८ग बाट दुर्गा खनालको नाममा रु.१२,६२,५००।– मा खरिद (आरोपपत्रमा अन्यत्र मिति २०७४।०४।२५ र रु.१२,६५,५००।– समेत उल्लेख); पूरै रकमको स्रोत नखुलेको आरोप।"},{"date":"2019-01-31","title":"घर नक्सा स्वीकृति र साढे तीन तले घर निर्माण","date_bs":"2075-10-17","description":"महालक्ष्मी न.पा.को च.नं. ४५०६, मिति २०७५।१०।१७ बाट कि.नं. ७७४ को जग्गामा ३०८२.४६ व.फिटको साढे तीन तले घरको नक्सा स्वीकृत। शहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागको आ.व. २०७५/०७६ को दररेट प्रति व.फिट रु.२,०३५.१४ का दरले निर्माण लागत रु.६२,७३,२३८।– र नक्सापास दस्तुर रु.२६,०७७।– व्ययमा कायम गरी रु.७,७८,३६८।– को स्रोत नखुलेको आरोप; अदालतले ओभरहेड र ठेक्का कर कटाई रु.५०,४४,६६७।– कायम गरेको।"},{"date":"2019-04-28","title":"कर्मचारी सञ्चय कोषबाट घर सापटी लिएको","date_bs":"2076-01-15","description":"कर्मचारी सञ्चय कोषबाट घर सापटी बापत रु.३४,५०,०००।– प्राप्त गरेको; यो रकम वादी र अदालत दुवैले वैध आयमा गणना गरेका।"},{"date":"2020-07-07","title":"विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर","date_bs":"2077-03-23","description":"अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले पूर्ण प्रसाद उपाध्यायलाई भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० को उपदफा (१) बमोजिमको कसुरमा बिगो रु.३,१०,२७,१५३।– कायम गरी दफा २० को उपदफा (२) बमोजिम सजाय माग गर्दै, स्रोत नखुलेको सम्पत्ति दफा ४७ र अ.दु.अ.आ. ऐन, २०४८ को दफा २९ख. बमोजिम जफत गर्ने प्रयोजनार्थ श्रीमती दुर्गा खनाल रिमाल उपाध्यायलाई समेत प्रतिवादी कायम गरी विशेष अदालत, काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर गरेको।"},{"date":"2020-07-07","title":"अख्तियारको प्रेस विज्ञप्ति — आरोपपत्र दायर गरिएको","date_bs":"2077-03-23","description":"आयोगका प्रवक्ता प्रदीपकुमार कोइरालाद्वारा जारी प्रेस विज्ञप्तिमा हैसियतभन्दा बढी अस्वाभाविक उच्च जीवनयापन गरेको भन्ने उजुरीउपरको अनुसन्धानपश्चात् जाँच अवधिको वैध आय रु.१,९१,१६,२९८।– र खर्च/लगानी रु.५,०१,४३,४५१।– देखिई रु.३,१०,२७,१५३।– को स्रोत नखुलेको भनी आरोपपत्र दायर गरिएको सार्वजनिक गरिएको।"},{"date":"2020-12-10","title":"धरौटी आदेश — रु. ३,००,००० धरौट दाखिला","date_bs":"2077-08-25","description":"विशेष अदालतको आदेशबमोजिम र.नं. ४०३, मिति २०७७।८।२५ मा रु.३,००,०००।– धरौट दाखिला भएको; मुद्दाको अन्तिम किनारापछि म्यादभित्र दरखास्त दिए फिर्ता हुने। (विशेष अदालतले पछि समग्र जाँच अवधिलाई एउटै अवधि मानी वैध आय रु.५,३९,२७,९७४।– र व्यय रु.५,०४,३५,००३।– कायम गरी दुवै प्रतिवादी पूर्णप्रसाद उपाध्याय र दुर्गा खनाल रिमाल उपाध्यायलाई आरोपित कसूरबाट सफाई दिई बिगो दाबी अस्वीकृत गरेको; फैसलाको मिति उपलब्ध स्रोतमा उल्लेख छैन।)"}],"ai_generated_sections":["description","key_allegations","timeline"],"evidence":[{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/ciaa_press_release/1758","additional_details":"","material":{"display_name":"खानेपानी तथा ढल ब्यवस्थापन विभाग अन्तर्गत क्षेत्रीय आयोजना ब्यवस्थापन कार्यालय, नेपालगंजमा कार्यरत सिनियर डिभिजन इन्जिनियर पूर्ण प्रसाद उपाध्यायउपर बिगो रु. ३,१०,२७,१५३।– कायम गरी गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन गरेको सम्बन्धी आरोप-पत्र दायर।","material_type":"press_release","urls":[{"link":"https://ngm-store.jawafdehi.org/uploads/ciaa/press-releases/files/1758. खानेपानी तथा ढल ब्यवस्थापन विभाग अन्तर्गत क्षेत्रीय आयोजना ब्यवस्थापन कार्यालय, नेपा - 1.pdf","role":"RAW"},{"link":"https://ciaa.gov.np/pressrelease/1758","role":"SOURCE_PAGE"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/2b67efd15107b398aa50fa3763b56640b12e8b99ef9322ea10ef62a10f67ab83.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/court_order/special.076-cr-0422","additional_details":"","material":{"display_name":"076-CR-0422 आदेश","material_type":"court_order","urls":[{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/court-orders/special/076-CR-0422.1.doc","role":"RAW"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/a4a75f4e914c01d75f3339af50334dff3c7536322b416aa13497828600618782.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/news/20200708.168d811c","additional_details":"यो समाचार (नयाँ बुलन्द, प्रकाशित २०७७ असार २४, 8 July 2020) खानेपानी तथा ढल व्यवस्थापन विभाग अन्तर्गत क्षेत्रीय आयोजना व्यवस्थापन कार्यालय, नेपालगंजका सिनियर डिभिजन इन्जिनियर पूर्णप्रसाद उपाध्यायविरुद्ध अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले रु. ३ करोड बढी स्रोत नखुलेको अकूत सम्पत्ति आर्जन गरेको अभियोगमा मुद्दा दायर गरेको जनाउँछ। यो मुद्दा (076-CR-0422) सम्बन्धी आयोगको आधिकारिक प्रेस विज्ञप्ति मिति २०७७।०३।२३ मा जारी भएकोमा यो लेख भोलिपल्टै प्रकाशित भएको देखिन्छ र संस्था, नाम तथा रकम सबै मेल खान्छ। यो प्राथमिक कानूनी अभिलेख नभई सञ्चारमाध्यमको प्रतिवेदन भएकोले आरोपपत्र दायरीको तथ्यलाई समर्थन गर्ने गौण प्रमाणका रूपमा यसको भूमिका रहन्छ।","material":{"display_name":"३ करोड बढी भ्रष्टाचार गरेको अभियोगमा डिभिजन इन्जिनीयर पूर्णप्रसाद उपाध्यायविरुद्ध मुद्दा - Nayabulanda.com","material_type":"news","urls":[{"link":"https://nayabulanda.com/2020/07/08/48202","role":"RAW"}]}}],"notes":"","court_cases":["https://jawafdehi.org/courtcase/special/076-cr-0422","https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-1586"],"missing_details":"क) अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले दायर गरेको अभियोगपत्र\nख) हदम्याद भित्र वादी वा प्रतिवादीले सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गरे नगरेको ब्याहोरा\nग) प्रतिवादीले मिति २०७६।११।०१ मा आयोगमा पेस गरेको सम्पत्ति विवरण\nघ) अनुसन्धान अधिकृतहरूको प्रतिवेदन र आय–व्यय प्रवाह (Cash Flow Chart)\nङ) सिटिजन्स, सानिमा र सेन्चुरी बैंकका मुद्दती खाताका बैंक स्टेटमेन्ट\nच) CDS and Clearing Limited को च.नं. १९२८, मिति २०७६।११।०६ को पत्र","bigo":31027153,"weight":0,"versionInfo":{"action":"published","datetime":"2026-10-26T13:46:46.122722+00:00"},"created_at":"2026-06-10T15:23:04.761942+05:45","updated_at":"2026-10-26T19:31:46.141490+05:45"}