{"id":2421,"slug":"mahendranagar-public-land-fraud-078-cr-0084","public_iri":"https://jawafdehi.org/case/mahendranagar-public-land-fraud-078-cr-0084","offence_type":"CORRUPTION","case_type":"CORRUPTION","state":"PUBLISHED","title":"महेन्द्रनगर नगर विकास समितिको सार्वजनिक जग्गा हिनामिना: पल्टु रानासमेतविरुद्ध रु. १ करोड ९३ लाख बिगोको भ्रष्टाचार मुद्दा (078-CR-0084)","short_description":"महेन्द्रनगर नगर विकास समितिको सार्वजनिक जग्गा कर्मचारीहरूका नाममा गैरकानूनी रूपमा हस्तान्तरण गरी रु.१,९३,११,४०० बिगो हिनामिना गरेको मुद्दामा विशेष अदालतले पल्टु रानासहित चार प्रतिवादीलाई दोषी ठहर गर्दै अन्य प्रतिवादीलाई सफाई दिई जग्गा जफत गर्ने ठहर गरेको।","authors":[{"slug":"gaurav-karki","display_name":"Gaurav Karki","name_ne":"गौरव कार्की","photo_url":"https://jawafdehi.org/assets/teammembers/gaurav.webp","title":"Caseworker","has_public_page":true}],"case_publish_date":"2026-10-26","public_edit_history":[],"public_notes":"","thumbnail":null,"banner":null,"thumbnail_image_id":null,"banner_image_id":null,"thumbnail_url":"","banner_url":"","case_start_date":"2022-04-24","case_end_date":"2024-05-06","dates":{"stages":[{"end":"2024-05-06","stage":"initial","start":"2022-04-24","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/special/078-cr-0084"},{"stage":"appeal","start":"2025-07-18","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/082-cr-0012"}]},"status":"ongoing","case_track":null,"status_override":null,"proceedings_started_on":"2022-04-24","proceedings_decided_on":null,"appeal_verdicts":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/082-cr-0012":null},"appeal_parties":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/082-cr-0012":["https://jawafdehi.org/entity/person/dana-sinha-karki","https://jawafdehi.org/entity/person/dilaraja-panta","https://jawafdehi.org/entity/person/gangadatta-bhatta","https://jawafdehi.org/entity/person/harka-narayana-joshi","https://jawafdehi.org/entity/person/hira-sinha-vishta","https://jawafdehi.org/entity/person/jaya-vahadura-vishta","https://jawafdehi.org/entity/person/lakshmana-datta-joshi","https://jawafdehi.org/entity/person/namaraja-bhatta","https://jawafdehi.org/entity/person/nayana-sinha-ku-vara","https://jawafdehi.org/entity/person/pushparaja-joshi","https://jawafdehi.org/entity/person/shrikreshana-badayaka","https://jawafdehi.org/entity/person/vishana-sinha-thapa"]},"entities":[{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/location/bhimadatta-nagarapalika-cc6ab6","display_name":"Bhimdatta Municipality","entity_type":"Place","type":"location","outcome":null,"notes":"कसुर भएको सार्वजनिक जग्गा रहेको स्थान (साविक महेन्द्रनगर नगर विकास समिति)।","name":{"en":"Bhimdatta Municipality","ne":"भीमदत्त नगरपालिका"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/dhanadevi-vishta","display_name":"धनादेवी विष्ट","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"विवादित जग्गा धारक; जग्गा जफतको सम्बन्धमा मात्र पुनरावेदन म्याद पाएको","name":{"en":"धनादेवी विष्ट","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/ganesha-bahadura-aira","display_name":"गणेश बहादुर ऐर","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"विवादित जग्गा धारक; जग्गा जफतको सम्बन्धमा मात्र पुनरावेदन म्याद पाएको","name":{"en":"गणेश बहादुर ऐर","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/kalavati-devi-joshi","display_name":"कलावती देवी जोशी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"विवादित जग्गा धारक; जग्गा जफतको सम्बन्धमा मात्र पुनरावेदन म्याद पाएको","name":{"en":"कलावती देवी जोशी","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/rita-khatri","display_name":"रिता खत्री","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"विवादित जग्गा धारक; जग्गा जफतको सम्बन्धमा मात्र पुनरावेदन म्याद पाएको","name":{"en":"रिता खत्री","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/asha-khatri","display_name":"आशा खत्री","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"विवादित जग्गा धारक; जग्गा जफतको सम्बन्धमा मात्र पुनरावेदन म्याद पाएको","name":{"en":"आशा खत्री","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/rama-bahadura-sinha-thakuri","display_name":"राम बहादुर सिंह ठकुरी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"विवादित जग्गा धारक; जग्गा जफतको सम्बन्धमा मात्र पुनरावेदन म्याद पाएको","name":{"en":"राम बहादुर सिंह ठकुरी","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/khadga-bahadura-ravala","display_name":"खड्ग बहादुर रावल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"विवादित जग्गा धारक; जग्गा जफतको सम्बन्धमा मात्र पुनरावेदन म्याद पाएको","name":{"en":"खड्ग बहादुर रावल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/devaki-kumari-joshi","display_name":"देवकी कुमारी जोशी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"विवादित जग्गा धारक; जग्गा जफतको सम्बन्धमा मात्र पुनरावेदन म्याद पाएको","name":{"en":"देवकी कुमारी जोशी","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/pushparaja-joshi","display_name":"पुष्पराज जोशी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"पुष्पराज जोशी","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/namaraja-bhatta","display_name":"नमराज भट्ट","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"नमराज भट्ट","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/nayana-sinha-ku-vara","display_name":"नयन सिंह कुँवर","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"नयन सिंह कुँवर","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/jaya-vahadura-vishta","display_name":"जय वहादुर विष्ट","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"जय वहादुर विष्ट","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/dilaraja-panta","display_name":"दिलाराज पन्त","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"दिलाराज पन्त","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/vishana-sinha-thapa","display_name":"विशन सिंह थापा","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"विशन सिंह थापा","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/harka-narayana-joshi","display_name":"हर्क नारायण जोशी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"हर्क नारायण जोशी","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/gangadatta-bhatta","display_name":"गंगादत्त भट्ट","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"गंगादत्त भट्ट","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/dana-sinha-karki","display_name":"दान सिंह कार्की","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"abated","notes":"जग्गा आफ्नो नाममा दर्ता गरेको भ्रष्टाचारको अभियुक्त; मृत्यु भएकोले हकवालाबाट मात्र असुली म","name":{"en":"दान सिंह कार्की","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/lakshmana-datta-joshi","display_name":"लक्ष्मण दत्त जोशी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"लक्ष्मण दत्त जोशी","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/hira-sinha-vishta","display_name":"हिरा सिंह विष्ट","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"हिरा सिंह विष्ट","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/tuladatta-joshi","display_name":"तुलादत्त जोशी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"convicted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"तुलादत्त जोशी","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/mohana-deva-bhatta","display_name":"मोहन देव भट्ट","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"convicted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"मोहन देव भट्ट","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/paltu-rana","display_name":"पल्टु राना","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"convicted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"पल्टु राना","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/location/district/kanchanpur-np0772","display_name":"Kanchanpur","entity_type":"AdministrativeArea,jawafdehi:District","type":"location","outcome":null,"notes":"महेन्द्रनगर नगर विकास समितिको स्वामित्वको जग्गा रहेको र गैरकानुनी हक हस्तान्तरण भएको जिल्ला","name":{"en":"Kanchanpur","ne":"कञ्चनपुर"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/organization/government/body/mahendranagar-town-development-committee","display_name":"Mahendranagar Town Development Committee","entity_type":"GovernmentOrganization","type":"related","outcome":null,"notes":"जसको स्वामित्वको ४८२७.८५ वर्गमिटर जग्गा कर्मचारीहरुको नाममा कायम गरी हानि पुर्‍याइएको निकाय; आरोपितहरु कार्यरत रहेको समिति","name":{"en":"Mahendranagar Town Development Committee","ne":"महेन्द्रनगर नगर विकास समिति"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/organization/government/body/land-reform-and-land-revenue-office-kanchanpur","display_name":"Land Reform and Land Revenue Office, Kanchanpur","entity_type":"GovernmentOrganization","type":"related","outcome":null,"notes":"जग्गा दर्ता तथा दाखिल खारेज गरी कर्मचारीहरुको नाममा स्रेस्ता कायम गर्ने कार्यमा संलग्न कार्यालय","name":{"en":"Land Reform and Land Revenue Office, Kanchanpur","ne":"भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालय, कञ्चनपुर"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/organization/government/field/survey/survey-office-kanchanpur","display_name":"Survey Office, Kanchanpur","entity_type":"GovernmentOrganization","type":"related","outcome":null,"notes":"जग्गाको कित्ताकाट तथा नापी स्रेस्ता कायम गर्ने कार्यमा संलग्न कार्यालय","name":{"en":"Survey Office, Kanchanpur","ne":"नापी कार्यालय, कञ्चनपुर"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/pushparaja-bhatta","display_name":"पुष्पराज भट्ट","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"convicted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"पुष्पराज भट्ट","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/shrikreshana-badayaka","display_name":"श्रीक्रेशन बडायक","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 078-cr-0084","name":{"en":"श्रीक्रेशन बडायक","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/mina-adhikari","display_name":"मिना अधिकारी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"charged","notes":"विवादित जग्गा धारक; जग्गा जफतको सम्बन्धमा मात्र पुनरावेदन म्याद पाएको","name":{"en":"मिना अधिकारी","ne":null},"image":null}],"tags":["भ्रष्टाचार","जग्गा हडप","सार्वजनिक जग्गा","स्थानीय तह"],"description":"### क) अभियोगदावीको सार\n\nअख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले तत्कालीन महेन्द्रनगर नगर विकास समितिको स्वामित्वमा रहेको जग्गा गैरकानूनी तवरले लिज तथा बिक्री गरी सरकारी/सार्वजनिक सम्पत्ति हिनामिना गरेको भन्ने उजुरी निवेदनउपर अनुसन्धान गरी मिति २०७९।०१।११ मा पल्टु रानासमेत २५ जना प्रतिवादीविरुद्ध विशेष अदालत, काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर गरेको हो। सोही दिन आयोगका प्रवक्ता श्याम प्रसाद भण्डारीको नाममा प्रेस विज्ञप्ति जारी भई कुल बिगो **रु.१,९३,११,४००।-** (क्षेत्रफल ४८२७.८५ वर्गमिटर) सहितको मागदाबी सार्वजनिक गरिएको थियो। पृष्ठभूमिमा मिति २०३५।०२।२० को मन्त्रिपरिषद्को निर्णयअनुसार २०३६ मा महेन्द्रनगर नगर विकास योजना (गुरुयोजना) लागू भई समितिले ६३८-०६-०८ बिगाहा जग्गा प्राप्त गरेको अवस्था रहेको थियो।\n\nआयोगको अभियोगदाबीका मुख्य आधारहरू:\n\n**१.** तत्कालीन महेन्द्रनगर नगर विकास समितिका पदाधिकारी तथा कर्मचारीहरूले समितिको स्वामित्वमा रहेको सरकारी प्रकृतिको जग्गा समितिमै कार्यरत कर्मचारीहरूलाई उपलब्ध गराउने प्रयोजनका लागि, कञ्चनपुरका तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी एवं समितिका तत्कालीन अध्यक्षको अध्यक्षतामा बसेको मिति २०४९।०४।१२ को समिति बैठकको निर्णय (निर्णय नं. ६) लाई तोडमरोड र अपव्याख्या गरेको।\n\n**२.** सोही अपव्याख्याका आधारमा मिति २०६९।०५।०४ मा टिप्पणी उठाई मिति २०६९।०५।०६ मा समितिका तत्कालीन अध्यक्ष पल्टु रानाबाट टिप्पणी सदर गरी/गराई समितिमा कार्यरत तत्कालीन नायब सुब्बा पुष्पराज भट्टसमेतका कर्मचारीहरूका नाममा गैरकानुनी रूपमा जग्गाको हक हस्तान्तरण गरेको। यसअघि मिति २०६४।०५।०५ को नि.नं. १ को सि.नं. २९ बमोजिम घडेरीको मूल्य रु.३,२८,०००।- र रु.३,६२,३५०।- कायम गरिएको, मिति २०६४।०७।३० मा निर्णय नं. ८ तथा मिति २०६४।०९।०६ मा सोही आधारमा टिप्पणी आदेश भएको र मिति २०६८।११।२८ मा सदस्य सचिवबाट इन्जिनियर मोहन देव भट्टलाई अख्तियारी पत्र जारी भएको देखिन्छ।\n\n**३.** समितिमै कार्यरत कर्मचारीहरूले आफ्नै कार्यालयको स्वामित्वको सार्वजनिक जग्गा गैरकानुनी निर्णय प्रक्रियाबाट आफ्नै नाममा दर्ता गराई व्यक्तिगत लाभ लिएको।\n\n**४.** मालपोत कार्यालय, कञ्चनपुर र नापी कार्यालय, कञ्चनपुरका तत्कालीन कार्यालय प्रमुख तथा कर्मचारीहरूले उक्त गैरकानुनी हक हस्तान्तरणकै आधारमा जग्गाको दर्ता, दाखिल खारेज, स्रेस्ता कायम र कित्ताकाट गरी कसुरमा सहयोग पुर्‍याएको।\n\n**५.** यसरी हस्तान्तरण भएका कित्ताहरू पछि बकसपत्र तथा बिक्री (मिति २०६९।१०।०७ को बकसपत्र, मिति २०६९।१०।११ को खरिदसमेत) मार्फत तेस्रो व्यक्तिका नाममा कायम भएकाले ती कित्ता जफत गरी नगर विकास समितिकै नाममा कायम गर्ने मागदाबी लिइएको। अनुसन्धानका क्रममा मिति २०७५।०९।१८ मा विवादित कित्ताहरू रोक्का राखिएको थियो।\n\nप्रतिवादीगत बिगो तथा मागदाबी देहायबमोजिम छ:\n\n| प्रतिवादी | भूमिका/अभियोग | बिगो (रु.) | मागदावी |\n| --- | --- | --- | --- |\n| पल्टु राना | तत्कालीन अध्यक्ष, महेन्द्रनगर नगर विकास समिति | १,९३,११,४००।- | भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा ८(१)(ज) को कसुरमा दफा ८(१) बमोजिम सजाय, दफा २४ बमोजिम थप सजाय र बिगो असुलउपर |\n| पुष्पराज भट्ट (ना.सु.), मोहन देव भट्ट (इन्जिनियर), तुलादत्त जोशी (अमिन) | समितिमा कार्यरत कर्मचारी; आफ्नै नाममा जग्गा हस्तान्तरण | जनही १,९३,११,४००।- | दफा ८(१)(ज) मा दफा ८(१) बमोजिम सजाय र जनही बिगो असुलउपर; मोहन देव भट्टको हकमा निजकै स्वामित्वमा रहेको जग्गा दफा ४७ बमोजिम जफत गरी समितिकै नाममा कायम |\n| हिरा सिंह विष्ट | तत्कालीन लेखापाल | २०,३२,०००।- | दफा ८(१)(ज) मा सजाय, बिगो असुलउपर र दफा ४७ बमोजिम जग्गा समितिकै नाममा कायम |\n| दान सिंह कार्की (मृत्यु भइसकेको) | तत्कालीन खरिदार | २२,४४,८००।- | मृत्यु भइसकेकाले कैद/जरिवाना नहुने; दफा ४६ तथा मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४ को दफा १३३(२) र १५८(२) बमोजिम हक खाने अंशियारबाट दफा ८(१) अनुसार बिगो असुलउपर मात्र |\n| लक्ष्मण दत्त जोशी | तत्कालीन खरिदार | २०,३२,०००।- | दफा ८(१)(ज) मा सजाय, बिगो असुलउपर र दफा ४७ बमोजिम जग्गा समितिकै नाममा कायम |\n| गंगादत्त भट्ट | तत्कालीन सुपरभाइजर | २०,३२,०००।- | दफा ८(१)(ज) मा सजाय, बिगो असुलउपर र दफा ४७ बमोजिम जग्गा समितिकै नाममा कायम |\n| हर्क नारायण जोशी | तत्कालीन कार्यालय सहयोगी | २२,४४,८००।- | दफा ८(१)(ज) मा सजाय र बिगो असुलउपर |\n| श्रीक्रेशन बडायक | तत्कालीन कार्यालय सहयोगी | २०,३२,०००।- | दफा ८(१)(ज) मा सजाय, बिगो असुलउपर र निजकै नाममा रहेको जग्गा दफा ४७ बमोजिम समितिकै नाममा कायम |\n| विशन सिंह थापा | तत्कालीन कार्यालय प्रमुख (मालपोत अधिकृत), मालपोत कार्यालय, कञ्चनपुर | १,९३,११,४००।- | दफा ८(१)(ज) मा दफा ८(१) बमोजिम सजाय र बिगो असुलउपर |\n| जय बहादुर विष्ट | तत्कालीन शाखा अधिकृत, मालपोत कार्यालय, कञ्चनपुर | ५४,८५,३००।- | दफा ८(१)(ज) को कसुरको मतियार भई दफा २२ बमोजिम दफा ८(१) को आधा सजाय र बिगो असुलउपर |\n| नयन सिंह कुँवर | तत्कालीन नायब सुब्बा, मालपोत कार्यालय, कञ्चनपुर | ८५,३३,३००।- | दफा २२ बमोजिम मतियारको कसुरमा आधा सजाय र बिगो असुलउपर |\n| दिलाराज पन्त | तत्कालीन शाखा अधिकृत, मालपोत कार्यालय, कञ्चनपुर | ४१,७०,४००।- | दफा २२ बमोजिम मतियारको कसुरमा आधा सजाय र बिगो असुलउपर |\n| नमराज भट्ट | तत्कालीन खरिदार, मालपोत कार्यालय, कञ्चनपुर | ११,२२,४००।- | दफा २२ बमोजिम मतियारको कसुरमा आधा सजाय र बिगो असुलउपर |\n| पुष्पराज जोशी | तत्कालीन नापी अधिकृत/कार्यालय प्रमुख, नापी कार्यालय, कञ्चनपुर | ८३,४०,८००।- | दफा ८(१)(ज) मा दफा ८(१) बमोजिम सजाय र बिगो असुलउपर |\n| मिना अधिकारी, धनादेवी विष्ट, देवकी कुमारी जोशी, खड्क बहादुर रावल, राम बहादुर सिंह ठकुरी, आशा खत्री, रिता खत्री, कलावती देवी जोशी, गणेश बहादुर ऐर | हाल कायम हुन आएका जग्गाधनी | – | भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ बमोजिम कुनै कसुर गरेको नदेखिए तापनि सरकारी प्रकृतिको जग्गा निजहरूका नाउँमा कायम रहेकाले दफा ४७ बमोजिम जफत गरी साबिकको महेन्द्रनगर नगर विकास समिति (हाल भीमदत्त नगर विकास समिति) को नाममा कायम गर्ने |\n\n### ख) प्रतिवादीको बयानको सार\n\nअनुसन्धानका क्रममा मिति २०७८।०६।०५ र मिति २०७८।०७।१७ मा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगसमक्ष प्रतिवादीहरूको बयान तथा सनाखत भएको, र विशेष अदालतसमक्ष मिति २०७९।०३।२० मा गंगादत्त भट्टको तथा मिति २०७९।०३।२७ मा पुष्पराज भट्ट र धनादेवी बिष्टको बयान भएको देखिन्छ। उपलब्ध स्रोत कागजातमा प्रत्येक प्रतिवादीको बयानको पूर्ण ब्यहोरा समावेश नभएकाले तल स्रोतमा उल्लेख भएजतिको सार मात्र राखिएको छ।\n\n| क्र.सं | प्रतिवादी | भूमिका | बयानको सार |\n| --- | --- | --- | --- |\n| १ | जय बहादुर विष्ट | तत्कालीन शाखा अधिकृत, मालपोत कार्यालय, कञ्चनपुर | बयानमा उच्च अदालत, कञ्चनपुरबाट कि.नं. ३३२६–३३३७ का १२ कित्तासम्बन्धी निर्णय बदर भइसकेको ब्यहोरा उल्लेख गरेका। |\n| २ | गणेश बहादुर ऐर | खरिदकर्ता/हाल कायम जग्गाधनी | श्रीकेशन बडायकबाट कि.नं. ३६१८ को जग्गा रु.१०,१६,०००।- मा खरिद गरेको भनी बयान गरेका; बयानमा खरिद मिति २०६९।१०।११ र २०६९।१०।१८ भनी फरक-फरक उल्लेख भएको। |\n| ३ | गंगादत्त भट्ट | तत्कालीन सुपरभाइजर, नगर विकास समिति | मिति २०७९।०३।२० मा विशेष अदालतसमक्ष बयान गरेका। |\n| ४ | पुष्पराज भट्ट | तत्कालीन नायब सुब्बा, नगर विकास समिति | मिति २०७९।०३।२७ मा विशेष अदालतसमक्ष बयान गरेका। |\n| ५ | धनादेवी बिष्ट | हाल कायम जग्गाधनी (पुष्पराज भट्टबाट कि.नं. ३९८६ खरिद) | मिति २०७९।०३।२७ मा विशेष अदालतसमक्ष बयान गरेकी। |\n\n### ग) विशेष अदालतको फैसलाको सार\n\nश्री विशेष अदालत, काठमाडौंको इजलास नं. १ — अध्यक्ष माननीय न्यायाधीश श्री टेक नारायण कुँवर र सदस्य माननीय न्यायाधीश श्री मुरारीबाबु श्रेष्ठ — बाट मिति २०८१।०१।२४ मा फैसला भएको (नि.नं. २६२)। अदालतले कुल बिगो रु.१,९३,११,४००।- लाई जरिबानाको आधार मान्दै स्वीकार गरी सजाय पाउने प्रतिवादीहरूबीच दामासाहीले जरिबाना निर्धारण गर्दै पल्टु राना, मोहन देव भट्ट, पुष्पराज भट्ट र तुलादत्त जोशीलाई दोषी ठहर गर्‍यो। चारै जनालाई भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा ८(१) बमोजिम **जनही १ वर्ष ६ महिना कैद** र बिगो रु.१,९३,११,४००।- को दामासाहीले हुन आउने **जनही रु.४८,२७,८५०।- जरिबाना** हुने ठहर भयो; प्रतिवादी पल्टु रानालाई सोही ऐनको दफा २४ बमोजिम **थप ६ महिना कैद** समेत। बिक्री वितरण गरिएका जग्गा नै दफा ४७ बमोजिम जफत हुने ठहर भएकाले सोही जग्गाबाट बिगो असुल हुने भई छुट्टै बिगो असुलउपर गर्नुनपर्ने ठहर भयो।\n\nसफाई पाउनेहरूको हकमा अदालतले देहायका आधार लियो:\n\n**१.** हिरा सिंह विष्ट, लक्ष्मण दत्त जोशी, गंगादत्त भट्ट, हर्क नारायण जोशी र श्रीक्रेशन बडायकको हकमा — माग गर्नु नै कसुरजन्य कार्य होइन; माग गर्ने र निर्णय गर्नेको दायित्व फरक हुन्छ। दिन नहुने सार्वजनिक सम्पत्ति कसैले दिएमा लिने व्यक्तिको फिर्ता गर्नुपर्ने दायित्वसम्म रहने भन्ने आधारमा आरोपित कसुरबाट सफाई।\n\n**२.** मालपोत कार्यालय, कञ्चनपुरका विशन सिंह थापा, जय बहादुर विष्ट, दिलाराज पन्त, नयन सिंह कुँवर, नमराज भट्ट र नापी कार्यालय, कञ्चनपुरका पुष्पराज जोशीको हकमा — स्वामित्ववाला संस्थाबाट निर्णयसहित पत्राचार भई आएपछि दर्ता स्रेस्ता कायम गर्ने/कित्ताकाट गर्ने पदीय दायित्व निर्वाह गरेको, जग्गा वितरणको निर्णय कानुनबमोजिम भए/नभएको विचार गर्न सक्ने अधिकार निजहरूमा नरहेको र कुनै कानुनको उल्लङ्घन वा बदनियतपूर्वक संलग्नता नदेखिएको आधारमा सफाई।\n\n**३.** खरिदकर्ता प्रतिवादीहरू (मिना अधिकारी, धनादेवी बिष्ट, देवकी कुमारी जोशी, खड्क बहादुर रावल, राम बहादुर सिंह ठकुरी, आशा खत्री, रिता खत्री, कलावती देवी जोशी, गणेश बहादुर ऐर) उपर भ्रष्टाचारको सजाय दाबी नै नलिइएको र निजहरूको हकमा जग्गा जफतको दाबीमात्र रहेको।\n\n**४.** मृतक दान सिंह कार्कीको हकमा हक खाने अंशियारबाट बिगो असुलको दाबी लिइएकोमा ठहर खण्डमा दोषी ठहर भएका चार जनाबाहेक अन्य प्रतिवादीहरूको हकमा सफाई पाउने ठहर भयो। निजको हकमा पनि सोही सफाई लागू हुने र जफत हुने जग्गाबाटै बिगो असुल हुने ठहर भएकाले हक खाने अंशियारबाट छुट्टै बिगो असुलउपर हुने अवस्था रहेन।\n\n**जग्गा जफत:** भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा ४७ बमोजिम कि.नं. ७२२, ५४७, ५५३, ३४२६, ३४५३, ३४३२, ३४३१, ५४९ र ३४४८ तथा सोबाट परिवर्तन/कायम भएका आरोपपत्रमा उल्लिखित कित्ताहरू (कि.नं. ३९८५, ३९८६, ३६१०, ५०६०, ५०६१, ३६१४, ३६१५, ३८४१, ३६१८ समेत) जफत भई नगर विकास समितिको नाउँमा कायम हुने ठहर भयो।\n\n**बिगोका सम्बन्धमा:** छुट्टै बिगो असुल गर्ने दाबी अस्वीकृत गर्दै अदालतले “सार्वजनिक संस्थाको दर्ता गरेको जग्गा जफत भएपछि सोही जफत हुने जग्गा नै बिगो सरह भई फेरि सोही जग्गाको हुने बिगो असुल गर्न मिल्ने अवस्था भएन” भन्ने आधार लियो।\n\n**कानुनी आधार र तर्क:** फैसला नगर विकास ऐन, २०४५ (दफा ४, ११), भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ (दफा ८(१)(ज), २२, २४, ४७), मालपोत ऐन, २०३४, मालपोत नियमावली, २०३६, जग्गा प्रशासन निर्देशिका, २०६१ र नगर विकास समिति निर्देशिका, २०६१ को व्याख्यामा आधारित छ। अदालतले अधिकारविहीन पदाधिकारीको एकल निर्णय गैरकानुनी हुने, कार्यको प्रकृतिबाटै बदनियत अनुमान गर्न सकिने, पुरानो नीतिगत निर्णयलाई दशकौँपछि आफूअनुकूल टेकेर सार्वजनिक सम्पत्ति निजीकरण गर्न नमिल्ने, कानुनद्वारा निर्धारित बाहेकको सुविधा दिने कार्य अवैध हुने, मातहतका कर्मचारीको पदीय दायित्व निर्वाहलाई कसुर नमानिने र जफत तथा बिगो असुल दोहोरो नहुने आधारहरू लियो। प्रस्तुत फैसलामा सर्वोच्च अदालतको कुनै नजिर उद्धृत गरिएको छैन।\n\n**अन्तिमता:** फैसलामा विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा १७ बमोजिम ३५ दिनभित्र श्री सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्न पाउने म्याद दिइएको छ। उपलब्ध स्रोत कागजातबाट उक्त म्यादभित्र पुनरावेदन परे/नपरेको यकिन हुन सकेको छैन।","key_allegations":["तत्कालीन महेन्द्रनगर नगर विकास समितिका तत्कालीन अध्यक्ष पल्टु राना समेतका पदाधिकारी तथा कर्मचारीहरूले समितिको स्वामित्वमा रहेको सरकारी प्रकृतिको जग्गा सम्बन्धमा मिति २०४९।०४।१२ को समिति बैठकको निर्णयलाई तोडमरोड तथा अपव्याख्या गरी मिति २०६९।०५।०६ मा टिप्पणी सदर गराई समितिमै कार्यरत कर्मचारीहरूको नाममा गैरकानूनी रूपमा जग्गाको हक हस्तान्तरण गरी रु. १ करोड ९३ लाखभन्दा बढी बिगो बराबरको सार्वजनिक सम्पत्ति हिनामिना गरेको भन्ने आरोप छ।","तत्कालीन नायब सुब्बा पुष्पराज भट्ट, इन्जिनियर मोहन देव भट्टसमेत समितिमा कार्यरत कर्मचारीहरूले आफ्नै कार्यालयको स्वामित्वको सार्वजनिक जग्गा गैरकानूनी निर्णय प्रक्रियाबाट आफ्नै नाममा दर्ता गराई व्यक्तिगत लाभ लिएको भन्ने आरोप छ।","मालपोत कार्यालय, कञ्चनपुर र नापी कार्यालय, कञ्चनपुरका तत्कालीन कार्यालय प्रमुख विशन सिंह थापा तथा नापी अधिकृत पुष्पराज जोशी समेतका कर्मचारीहरूले गैरकानूनी हक हस्तान्तरणका आधारमा उक्त सार्वजनिक जग्गाको दर्ता तथा स्रेस्ता कायम गरी सो कसुरमा सहयोग पुर्‍याएको भन्ने आरोप छ।"],"timeline":[{"date":"1977-11-01","title":"नगर विकास समितिको निर्णय नं. ३","date_bs":"2034-07-16","description":"तत्कालीन महेन्द्रनगर नगर विकास समितिको बैठकबाट निर्णय नं. ३ पारित भएको। यो निर्णय समितिको जग्गा व्यवस्थापनसम्बन्धी पृष्ठभूमिका रूपमा फैसलामा उल्लेख छ।"},{"date":"1978-06-02","title":"मन्त्रिपरिषद्को निर्णय","date_bs":"2035-02-20","description":"महेन्द्रनगर नगर विकास योजना (गुरुयोजना) सम्बन्धमा मन्त्रिपरिषद्बाट निर्णय भएको; सोहीअनुसार २०३६ मा गुरुयोजना लागू भई समितिले ६३८-०६-०८ बिगाह जग्गा प्राप्त गरेको।"},{"date":"1992-07-27","title":"समितिको निर्णय नं. ६ (कर्मचारी सुविधासम्बन्धी)","date_bs":"2049-04-12","description":"कञ्चनपुरका तत्कालीन प्रमुख जिल्ला अधिकारी एवं समितिका अध्यक्षको अध्यक्षतामा बसेको नगर विकास समितिको बैठकबाट निर्णय नं. ६ भएको। आरोपपत्रअनुसार यही निर्णयलाई पछि तोडमरोड र अपव्याख्या गरी जग्गाको हक हस्तान्तरण गरिएको।"},{"date":"1992-11-16","title":"समितिको निर्णय नं. ३","date_bs":"2049-08-01","description":"नगर विकास समितिको बैठकबाट निर्णय नं. ३ भएको; जग्गासम्बन्धी निर्णय शृङ्खलाको एक कडीका रूपमा फैसलामा उद्धृत।"},{"date":"2007-08-22","title":"जग्गाको मूल्य निर्धारण निर्णय (नि.नं. १, सि.नं. २९)","date_bs":"2064-05-05","description":"समितिको निर्णय नं. १, सिलसिला नं. २९ बमोजिम जग्गाको मूल्य रु.३,२८,०००।- र रु.३,६२,३५०।- कायम गरिएको।"},{"date":"2007-11-16","title":"समितिको निर्णय नं. ८","date_bs":"2064-07-30","description":"नगर विकास समितिबाट निर्णय नं. ८ भएको — कर्मचारीहरूलाई जग्गा उपलब्ध गराउने प्रक्रियासँग सम्बन्धित प्रमुख निर्णयमध्ये एक भनी फैसलामा उल्लेख।"},{"date":"2007-12-21","title":"टिप्पणी सदर","date_bs":"2064-09-06","description":"उपर्युक्त निर्णयका आधारमा तयार भएको टिप्पणी सदर गरिएको।"},{"date":"2012-03-11","title":"अख्तियारी पत्र जारी","date_bs":"2068-11-28","description":"जग्गा हस्तान्तरण प्रक्रियासँग सम्बन्धित अख्तियारी पत्र जारी भएको भनी फैसलामा उल्लेख।"},{"date":"2012-08-20","title":"जग्गा हस्तान्तरणको टिप्पणी उठाइएको","date_bs":"2069-05-04","description":"समितिका कर्मचारीहरूलाई जग्गाको हक हस्तान्तरण गर्ने विषयमा टिप्पणी उठाइएको।"},{"date":"2012-08-22","title":"अध्यक्ष पल्टु रानाबाट टिप्पणी सदर — मुख्य कार्य","date_bs":"2069-05-06","description":"मिति २०४९।०४।१२ को बैठकको निर्णयलाई तोडमरोड र अपव्याख्या गरी समितिका तत्कालीन अध्यक्ष पल्टु रानाबाट टिप्पणी सदर गराई पुष्पराज भट्टसमेतका कर्मचारीहरूलाई गैरकानुनी रूपमा जग्गाको हक हस्तान्तरण गरेको आरोप। यही मिति आरोपित कसुरको मुख्य कार्य मिति हो; कुल बिगो रु.१,९३,११,४००।- (४८२७.८५ व.मि.)।"},{"date":"2013-01-20","title":"बकसपत्रबाट जग्गा हस्तान्तरण","date_bs":"2069-10-07","description":"समितिबाट प्राप्त जग्गा बकसपत्रमार्फत अन्यत्र हस्तान्तरण भएको भनी फैसलामा उल्लेख।"},{"date":"2013-01-24","title":"खरिदकर्तालाई जग्गा बिक्री","date_bs":"2069-10-11","description":"गणेश बहादुर ऐरले सो जग्गा खरिद गरेको; बयानमा खरिद मिति २०६९।१०।११ र २०६९।१०।१८ भनी फरक-फरक उल्लेख भएको। यसरी कायम भएका कित्ताहरू जफत गरी नगर विकास समितिको नाममा कायम गर्ने मागदाबी लिइएको थियो।"},{"date":"2019-01-02","title":"विवादित कित्ताहरू रोक्का","date_bs":"2075-09-18","description":"अनुसन्धानका क्रममा विवादित कित्ताहरू रोक्का राखिएको।"},{"date":"2021-09-21","title":"अख्तियारको अनुसन्धानमा प्रतिवादीहरूको बयान","date_bs":"2078-06-05","description":"नगर विकास समितिको जग्गा गैरकानुनी तवरले लिज तथा बिक्री गरी सार्वजनिक सम्पत्ति हिनामिना गरेको उजुरी निवेदनउपर अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले अनुसन्धान गर्ने क्रममा प्रतिवादीहरूको बयान लिइएको।"},{"date":"2022-04-24","title":"विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर र प्रेस विज्ञप्ति","date_bs":"2079-01-11","description":"अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले पल्टु रानासमेत २५ जनाविरुद्ध भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा ८(१)(ज), दफा २२ (मतियार), दफा २४ (थप सजाय) र दफा ४७ (जफत) बमोजिम मागदाबी लिई विशेष अदालत, काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर गरेको। सोही दिन प्रवक्ता श्याम प्रसाद भण्डारीको नाममा प्रेस विज्ञप्ति जारी भई कुल बिगो रु.१,९३,११,४००।- सहितको मागदाबी सार्वजनिक गरिएको।"},{"date":"2022-06-27","title":"थुनछेक तथा धरौट आदेशहरू","date_bs":"2079-03-13","end_date":"2023-01-13","description":"विशेष अदालतबाट क्रमशः थुनछेकसम्बन्धी आदेशहरू भई पल्टु रानालाई रु.५,००,०००।-, मोहन देव भट्टलाई रु.६,००,०००।-, पुष्पराज भट्टलाई रु.४,००,०००।- र विशन सिंह थापालाई रु.४,००,०००।- धरौट माग भएको।","end_date_bs":"2079-09-29"},{"date":"2024-05-06","title":"विशेष अदालतको फैसला — आंशिक दोषी, अधिकांशलाई सफाई","date_bs":"2081-01-24","description":"विशेष अदालतले कुल बिगो रु.१,९३,११,४००।- स्वीकार गरी सजाय पाउने ४ जना प्रतिवादीबीच दामासाहीले जरिवाना निर्धारण गर्दै दोषी ठहर गर्‍यो; हिरा सिंह विष्ट, लक्ष्मण दत्त जोशी, गंगादत्त भट्ट, हर्क नारायण जोशी र श्रीक्रेशन बडायकले 'माग गर्नु नै कसुरजन्य कार्य होइन' भन्ने आधारमा तथा मालपोत/नापीका ६ जना कर्मचारी (विशन सिंह थापा, जय बहादुर विष्ट, दिलाराज पन्त, नयन सिंह कुँवर, नमराज भट्ट, पुष्पराज जोशी) ले पदीय दायित्वबमोजिम कार्य गरेको भन्ने आधारमा सफाई पाए; मृतक दान सिंह कार्कीसमेत अन्य प्रतिवादीले आरोपित कसुरबाट सफाई पाए। छुट्टै बिगो असुल गर्ने दाबी अस्वीकृत भई दफा ४७ बमोजिम कि.नं. ७२२, ५४७, ५५३, ३४२६, ३४५३, ३४३२, ३४३१, ५४९ र ३४४८ समेतका कित्ता जफत गरी नगर विकास समितिको नाउँमा कायम हुने ठहर।"}],"ai_generated_sections":["description","key_allegations","timeline"],"evidence":[{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/ciaa_press_release/2087","additional_details":"","material":{"display_name":"तत्कालीन महेन्द्रनगर नगर विकास समितिका तत्कालीन अध्यक्ष पल्टु राना, मालपोत कार्यालय कन्चनपुरका तत्कालीन कार्यालय प्रमुख विशन सिंह थापासमेत २५ जना उपर गैरकानूनी लाभ तथा हानी पुर्‍याई भ्रष्टाचार गरेको सम्बन्धी आरोप-पत्र दायर।","material_type":"press_release","urls":[{"link":"https://ngm-store.jawafdehi.org/uploads/ciaa/press-releases/files/2087. तत्कालीन महेन्द्रनगर नगर विकास समितिका तत्कालीन अध्यक्ष पल्टु राना, मालपोत कार्यालय - 1.pdf","role":"RAW"},{"link":"https://ciaa.gov.np/pressrelease/2087","role":"SOURCE_PAGE"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/09ea50b6f7eca1a2f899c548336c685c28e03b0abe671de0af389234e53d2e85.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/court_order/special.078-cr-0084","additional_details":"","material":{"display_name":"078-CR-0084 आदेश","material_type":"court_order","urls":[{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/court-orders/special/078-CR-0084.1.doc","role":"RAW"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/e0dd644efe3a192df3676665524ad6c30b31ea6b8a530ac742ad2426a9708bdb.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/news/20240507.39ada217","additional_details":"यो समाचार लेख मुद्दा (078-CR-0084) मा विशेष अदालत काठमाडौंले सुनाएको फैसलाको प्रत्यक्ष प्रतिवेदन हो। लेखका अनुसार विशेष अदालतले महेन्द्रनगर नगर विकास समितिको ५७२ रोपनी सार्वजनिक जग्गा हिनामिना भएको ठहर गर्दै पल्टु राना, पुष्पराज भट्ट, मोहन देव भट्टसमेतलाई दोषी ठहर गरी कैद, बिगो र जरिवाना तोक्ने तथा जग्गा जफत गर्ने फैसला २०८१ बैशाख २४ गते (सोमबार) सुनाएको उल्लेख छ, जुन मुद्दाको आधिकारिक विवरण (रु. १ करोड ९३ लाख बिगो, चार प्रतिवादी दोषी, अन्य सफाई) सँग मेल खान्छ। यो सञ्चारमाध्यमको प्रतिवेदन भएकोले फैसलाको गौण प्रमाणका रूपमा रहन्छ। (लेख प्रकाशित: २०८१ बैशाख २५, ७ मे २०२४)।","material":{"display_name":"महेन्द्रनगर जग्गा प्रकरण ः भ्रष्टाचार गरेको अभियोगमा पूर्वअध्यक्षसहित केही कर्मचारी दोषी ठहर - Shuklaphanta Khabar","material_type":"news","urls":[{"link":"https://shuklaphantakhabar.com/archives/18018","role":"RAW"}]}}],"notes":"","court_cases":["https://jawafdehi.org/courtcase/special/078-cr-0084","https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/082-cr-0012"],"missing_details":"क) अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले दायर गरेको अभियोगपत्र\nख) हदम्याद भित्र वादी वा प्रतिवादीले सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गरे नगरेको ब्याहोरा\nग) मिति २०६९।०५।०६ मा अध्यक्ष पल्टु रानाबाट सदर भएको टिप्पणी आदेश\nघ) मिति २०४९।०४।१२ को समिति बैठकको निर्णय नं. ६ को प्रतिलिपि\nङ) साक्षी पदमराज जोशी, भोजराज ओझा, चेतनाथ दहाल र प्रेमराज अवस्थीको बकपत्र\nच) मिति २०७८।०६।०५ र २०७८।०७।१७ मा आयोगसमक्ष भएको बयान तथा सनाखत","bigo":19311400,"weight":0,"versionInfo":{"action":"published","datetime":"2026-10-26T13:50:21.800854+00:00"},"created_at":"2026-06-10T15:16:17.981459+05:45","updated_at":"2026-10-26T19:35:21.820946+05:45"}