{"id":254,"slug":"chabiraman-adhikari-irregular-loans-077-cr-0093","public_iri":"https://jawafdehi.org/case/chabiraman-adhikari-irregular-loans-077-cr-0093","offence_type":"CORRUPTION","case_type":"CORRUPTION","state":"PUBLISHED","title":"एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक अनियमित कर्जा प्रकरण: छविरमण अधिकारीसमेतविरुद्ध रु. १ करोड ४५ लाख हिनामिनाको आरोप, विशेष अदालतबाट सफाइ (077-CR-0093)","short_description":"मापदण्डविपरीत कर्जा प्रवाह गरी नागरिक लगानी कोषको लगानी रहेको वित्तीय संस्थाको रु. १,४५,०१,०८३ हिनामिना गरेको आरोपमा छविरमण अधिकारीसमेत प्रतिवादीहरूलाई विशेष अदालतले सफाइ दिएको।","authors":[{"slug":"gaurav-karki","display_name":"Gaurav Karki","name_ne":"गौरव कार्की","photo_url":"https://jawafdehi.org/assets/teammembers/gaurav.webp","title":"Caseworker","has_public_page":true}],"case_publish_date":"2026-10-26","public_edit_history":[],"public_notes":"","thumbnail":null,"banner":null,"thumbnail_image_id":null,"banner_image_id":null,"thumbnail_url":"","banner_url":"","case_start_date":"2021-03-09","case_end_date":"2024-02-22","dates":{"stages":[{"end":"2024-02-22","stage":"initial","start":"2021-03-09","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/special/077-cr-0093"},{"stage":"appeal","start":"2025-04-16","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/081-cr-2079"}]},"status":"ongoing","case_track":null,"status_override":null,"proceedings_started_on":"2021-03-09","proceedings_decided_on":null,"appeal_verdicts":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/081-cr-2079":null},"appeal_parties":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/081-cr-2079":["https://jawafdehi.org/entity/person/bikas-shreshtha","https://jawafdehi.org/entity/person/bishnu-prasada-dhitala","https://jawafdehi.org/entity/person/chaviraman-adhikari","https://jawafdehi.org/entity/person/durgadatt-joshi","https://jawafdehi.org/entity/person/i-naresha-svara","https://jawafdehi.org/entity/person/iccha-bahadura-guruna","https://jawafdehi.org/entity/person/lokendraman-karmacarya","https://jawafdehi.org/entity/person/manjil-bhetaval","https://jawafdehi.org/entity/person/ramacandra-basaula","https://jawafdehi.org/entity/person/rishiraj-bhatt","https://jawafdehi.org/entity/person/rita-vade-shreshtha","https://jawafdehi.org/entity/person/sagara-nyaupane","https://jawafdehi.org/entity/person/santosha-dhitala","https://jawafdehi.org/entity/person/subarna-raja-bhandari"]},"entities":[{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/manjil-bhetaval","display_name":"मंजिल भेटवाल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"सञ्चालक, गुरु गोरखनाथ प्रा.लि. (ऋणी कम्पनी)","name":{"en":"मंजिल भेटवाल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/bikas-shreshtha","display_name":"बिकास श्रेष्ठ","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"बरिष्ठ प्रबन्धक, एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक लि.","name":{"en":"बिकास श्रेष्ठ","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/chaviraman-adhikari","display_name":"छविरमण अधिकारी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"नागरिक लगानी कोषको प्रतिनिधि सञ्चालक, रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ एण्ड फाईनान्स लि.","name":{"en":"छविरमण अधिकारी","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/rita-vade-shreshtha","display_name":"रिता वादे श्रेष्ठ","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 077-cr-0093","name":{"en":"रिता वादे श्रेष्ठ","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/lokendraman-karmacarya","display_name":"लोकेन्द्रमान कर्माचार्य","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"तत्कालीन सञ्चालक, एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक लि.","name":{"en":"लोकेन्द्रमान कर्माचार्य","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/durgadatt-joshi","display_name":"दुर्गादत्त जोशी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"बरिष्ठ प्रबन्धक, एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक लि.","name":{"en":"दुर्गादत्त जोशी","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/ramacandra-basaula","display_name":"रामचन्द्र बसौला","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"सहायक महाप्रबन्धक तथा कम्पनी सचिव, एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक लि.","name":{"en":"रामचन्द्र बसौला","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/rishiraj-bhatt","display_name":"ऋषिराज भट्ट","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"निमित्त प्रमुख कार्यकारी अधिकृत, एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक लि.","name":{"en":"ऋषिराज भट्ट","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/i-naresha-svara","display_name":"ई.नरेश स्वार","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"प्रतिवादी — विशेष अदालत मुद्दा 077-cr-0093","name":{"en":"ई.नरेश स्वार","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/iccha-bahadura-guruna","display_name":"ईच्छा बहादुर गुरुङ","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"तत्कालीन सञ्चालक, एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक लि.","name":{"en":"ईच्छा बहादुर गुरुङ","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/bishnu-prasada-dhitala","display_name":"बिष्णु प्रसाद धिताल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"तत्कालीन अध्यक्ष, एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक लि.","name":{"en":"बिष्णु प्रसाद धिताल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/santosha-dhitala","display_name":"सन्तोष धिताल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"सहायक अधिकृत, एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक लि.","name":{"en":"सन्तोष धिताल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/sagara-nyaupane","display_name":"सागर न्यौपाने","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"अधिकृत कर्मचारी/शाखा प्रबन्धक, एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक लि.","name":{"en":"सागर न्यौपाने","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/subarna-raja-bhandari","display_name":"सुबर्ण राज भण्डारी","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"तत्कालीन सञ्चालक, एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक लि.","name":{"en":"सुबर्ण राज भण्डारी","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/location/district/bhaktapur-np0326","display_name":"Bhaktapur","entity_type":"AdministrativeArea,jawafdehi:District","type":"location","outcome":null,"notes":"कर्जाको धितो सुरक्षण राखिएको साविक ताथली गा.वि.स.का कित्ता जग्गाहरू रहेको जिल्ला","name":{"en":"Bhaktapur","ne":"भक्तपुर"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/nagarika-lagani-kosa-2501a1","display_name":"Nagrik Lagani Kosh","entity_type":"Person","type":"related","outcome":null,"notes":"लगानी रहेको सार्वजनिक संस्था; आरोपित छविरमण अधिकारी कार्यरत रहेको निकाय र प्रतिनिधि सञ्चालक नियुक्त गर्ने संस्था","name":{"en":"Nagrik Lagani Kosh","ne":"नागरिक लगानी कोष"},"image":null}],"tags":["भ्रष्टाचार","दुरुपयोग"],"description":"### क) अभियोगदावीको सार\n\nनागरिक लगानी कोषको समेत लगानी रहेको तत्कालीन रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. र सो फाइनान्ससमेत मर्ज भई बनेको तत्कालीन एपेक्स डेभलपमेण्ट बैंक लि. (हाल उक्त बैंक नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि. मा मर्ज भएको) मा नागरिक लगानी कोषको तर्फबाट सञ्चालकमा नियुक्त भई गएका कोषका नवौं तहका कर्मचारी छविरमण अधिकारी सञ्चालक पदमा बहाल रहँदा बैंकिङ्ग प्रक्रियाविपरीत कर्जा प्रवाहमा संलग्न भएकाले निजउपर कारबाही हुन भन्ने उजुरीका सम्बन्धमा अनुसन्धान भएको हो। अनुसन्धानपछि अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका अनुसन्धान अधिकृत सन्तोष निरौलाको प्रतिबेदनले नेपाल सरकार वादी भई मिति २०७७।११।२५ मा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा १८ र ३५ बमोजिम विशेष अदालत, काठमाडौंमा \"भ्रष्टाचार (रकम हानी नोक्सानी समेत)\" मुद्दाको आरोपपत्र दायर गरिएको (मुद्दा नं. ०७७-CR-००९३, दर्ता मितिः २०७७।११।२५)।\n\nआयोगको अभियोग दाबीका आधारहरू देहायबमोजिम रहेका छन्:\n\n**१.** साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. का सञ्चालकहरू छविरमण अधिकारी, रिता वादे श्रेष्ठ (फैसलामा रिता बादे श्रेष्ठ सेवाचार्य), लोकेन्द्रमान कर्माचार्य, सुबर्ण राजभण्डारी, बिष्णु प्रसाद धिताल र इच्छा बहादुर गुरुङले दरबारमार्ग शाखाबाट प्रवाह भएका अधिकांश कर्जाहरूमा कर्जा प्रवाहसम्बन्धी न्यूनतम मापदण्डहरूसमेत नअपनाई अनियमित तवरले कर्जा प्रवाह गरी आफ्नो ओहदाको वा सोसम्बन्धी कर्तव्य पालना गर्दा सार्वजनिक संस्थाको रु.१,४५,०१,०८३।०६ सम्पत्ति बदनियत तथा लापरवाही गरी हिनामिना तथा हानिनोक्सानी गरेको — भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा १७ अनुरूपको कसुर।\n\n**२.** City Engineering Consultancy का इन्जिनियर नरेश स्वाँरले धितोको मूल्यांकन गरी प्रतिवेदन दिँदा बदनियतपूर्वक भएगरेका कुरा लुकाई छिपाई नभएको कुरा देखाई गलत गरी प्रतिवेदन दिएको — ऐ. ऐनको दफा १९ को उपदफा (२) बमोजिमको कसुर।\n\n**३.** गुरु गोरखनाथ प्रा.लि. का सञ्चालक मंजिल भेटवाल तथा साविक एपेक्स डेभलपमेण्ट बैंक लि. का अधिकृत सन्तोष धिताल, अधिकृत सागर न्यौपाने, बरिष्ठ प्रबन्धक विकास श्रेष्ठ, बरिष्ठ प्रबन्धक दुर्गादत्त जोशी, सहायक महाप्रबन्धक रामचन्द्र बसौला र निमित्त कार्यकारी अधिकृत ऋषिराज भट्टले प्रकरण १ मा उल्लिखित सञ्चालकहरूको मत सल्लाहमा लागेर सार्वजनिक संस्थाको सम्पत्ति बदनियत तथा लापरवाही गरी हिनामिना तथा हानिनोक्सानी गर्ने कार्यमा संलग्न भएको — ऐ. दफा १७ को कसुरको मतियार हुने कसुर।\n\n**४.** मंजिल भेटवालले सार्वजनिक संस्थाबाट ऋण रकम लिई लाभसमेत लिएको देखिँदा निजलाई ऐ. दफा २२ को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांशबमोजिम ऐ. दफा १७ अनुसार कसुर गर्ने प्रतिवादीसरह नै सजायको दाबी लिइएको।\n\n**५.** बिगो रु.१,४५,०१,०८३।०६ (एक करोड पैतालीस लाख एक हजार त्रियासी रुपैयाँ छ पैसा मात्र) कायम गरी उक्त बिगो ऐ. दफा १७ बमोजिम नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि. लाई भराई पाउन मागदाबी लिइएको। अनुसन्धानका क्रममा मिति २०७७।०८।२५ को नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि.को च.नं. ५८ को पत्रबाट गुरु गोरखनाथ हाउजिङ प्रा.लि. को कर्जा बक्यौता खुलाइएको थियो। (फैसलाको प्रकरण ३, ६ र ६० मा रु.१,४५,०१,०८३।०६ र प्रकरण ५२ मा रु.१,७५,६७,८९४।४२ उल्लेख भई मिसिलमा अङ्क असंगति देखिन्छ; प्रकरण ५२ र केही बहसमा ऋणी कम्पनीको नाम \"अरुणिमा हाउजिङ प्रा.लि.\" समेत उल्लेख छ।)\n\n| प्रतिवादी | भूमिका/अभियोग | बिगो | मागदावी |\n|---|---|---|---|\n| छविरमण अधिकारी | नागरिक लगानी कोषको प्रतिनिधि सञ्चालक, साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. | रु.१,४५,०१,०८३।०६ (सञ्चालकहरूउपर संयुक्त दाबी) | दफा १७ बमोजिम बिगो भराई दफा ३(१) बमोजिम जरिवाना र दफा ३(१)(झ) बमोजिम कैद |\n| रिता वादे श्रेष्ठ | तत्कालीन सञ्चालक | ऐ. | ऐ. |\n| लोकेन्द्रमान कर्माचार्य | तत्कालीन सञ्चालक | ऐ. | ऐ. |\n| सुबर्ण राजभण्डारी | तत्कालीन सञ्चालक | ऐ. | ऐ. |\n| बिष्णु प्रसाद धिताल | तत्कालीन अध्यक्ष | ऐ. | ऐ. |\n| इच्छा बहादुर गुरुङ | तत्कालीन सञ्चालक | ऐ. | ऐ. |\n| नरेश स्वाँर | इन्जिनियर, City Engineering Consultancy — गलत धितो मूल्यांकन प्रतिवेदन | छुट्टै बिगो दाबी नलिइएको | दफा १९(२) बमोजिम सजाय |\n| सन्तोष धिताल | सहायक अधिकृत, एपेक्स डेभलपमेण्ट बैंक लि. — मतियार | छुट्टै बिगो दाबी नलिइएको | दफा २२ बमोजिम दफा १७ का कसुरदारलाई हुने सजायको आधा सजाय |\n| सागर न्यौपाने | अधिकृत कर्मचारी/शाखा प्रबन्धक — मतियार | ऐ. | ऐ. |\n| विकास श्रेष्ठ | बरिष्ठ प्रबन्धक — मतियार | ऐ. | ऐ. |\n| दुर्गादत्त जोशी | बरिष्ठ प्रबन्धक — मतियार | ऐ. | ऐ. |\n| रामचन्द्र बसौला | सहायक महाप्रबन्धक तथा कम्पनी सचिव — मतियार | ऐ. | ऐ. |\n| ऋषिराज भट्ट | निमित्त प्रमुख कार्यकारी अधिकृत — मतियार | ऐ. | ऐ. |\n| मंजिल भेटवाल | सञ्चालक, गुरु गोरखनाथ प्रा.लि. (ऋणी कम्पनी) — ऋण लिई लाभ लिएको | छुट्टै बिगो दाबी नलिइएको | दफा २२ को प्रतिबन्धात्मक वाक्यांशबमोजिम दफा १७ अनुसार कसुर गर्ने प्रतिवादीसरह सजाय |\n\n### ख) प्रतिवादीको बयानको सार\n\nहाम्रो सङ्ग्रहमा रहेका स्रोत कागजात (विशेष अदालतको फैसला र आयोगको प्रेस विज्ञप्ति) मा प्रत्येक प्रतिवादीले अधिकारप्राप्त अधिकारी वा अदालतसमक्ष गरेको बयानको पूर्ण ब्यहोरा समावेश भएको पाइँदैन। स्रोतबाट खुल्न आएका ब्यहोरा यति हुन्:\n\nप्रतिवादी मंजिल भेटवालको बयानमा विवादित कर्जाकै सम्बन्धमा ऋण असुली न्यायाधिकरणबाट भएको फैसलाको मिति २०७६।०३।११ उल्लेख भएको देखिन्छ, जबकि फैसलाको प्रकरण ७० मा सोही फैसलाको मिति २०७६।०३।३१ उल्लेख छ। निजको प्रतिरक्षासँग सम्बन्धित रूपमा फैसलामा निजले धितो राखी व्यापारिक कर्जा लिएको र बैंकले यथेष्ट धितो लिएको तथा सोही कर्जासम्बन्धी बैंकिङ कसूर मुद्दा एवं ऋण असुली न्यायाधिकरणको फैसला विद्यमान रहेको ब्यहोरा अभिलिखित छ।\n\nप्रतिवादी सन्तोष धिताल मुद्दा विचाराधीन रहेका बखत फरार रहेका र निजको हकमा फैसलामा म्याद तामेल मिति २०७७।१२।१३ र प्रकरण ५० मा २०७८।११।२२ गरी दुई फरक मिति उल्लेख भएको छ; मिसिल संलग्न प्रमाणका आधारमा फैसला गर्न बाधा नपर्ने ठहर भएको छ। बाँकी १३ जना प्रतिवादीले मुद्दा पुर्पक्षका क्रममा विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा ७(घ) बमोजिम रु.२५,०००।- देखि रु.१,००,०००।- सम्म धरौटी राखी तारेखमा रहेको देखिन्छ। यसभन्दा बढी प्रतिवादीगत बयानको ब्यहोरा उपलब्ध स्रोत कागजातमा समेटिएको छैन।\n\n### ग) विशेष अदालतको फैसलाको सार\n\n- **अदालत/इजलास:** विशेष अदालत, काठमाडौं — इजलास नं. १\n- **न्यायाधीशहरू:** अध्यक्ष माननीय श्री टेकनारायण कुँवर, सदस्य माननीय श्री राम बहादुर थापा\n- **फैसला मितिः** २०८०।११।१० (इति सम्वत् २०८० साल ११ महिना १० गते)\n- **निर्णय नं.:** १८५ | **मुद्दा नं.:** ०७७-CR-००९३ | **दर्ता मितिः** २०७७।११।२५\n\nअदालतले सबै १४ जना प्रतिवादीले आरोप दाबीबाट **सफाइ पाउने ठहर** गरेको छ। कुनै पनि प्रतिवादी कसुरदार नठहरिएकाले बिगो, जरिवाना वा कैद कायम भएको छैन।\n\n| क्र.सं | प्रतिवादी | भूमिका | ठहर |\n|---|---|---|---|\n| १ | छविरमण अधिकारी | नागरिक लगानी कोषको प्रतिनिधि सञ्चालक | सफाइ |\n| २ | रिता बादे श्रेष्ठ सेवाचार्य | तत्कालीन सञ्चालक | सफाइ |\n| ३ | लोकेन्द्रमान कर्माचार्य | तत्कालीन सञ्चालक | सफाइ |\n| ४ | इच्छा बहादुर गुरुङ | तत्कालीन सञ्चालक | सफाइ |\n| ५ | बिष्णु प्रसाद धिताल | तत्कालीन अध्यक्ष | सफाइ |\n| ६ | सुबर्ण राज भण्डारी | तत्कालीन सञ्चालक | सफाइ |\n| ७ | दुर्गादत्त जोशी | बरिष्ठ प्रबन्धक | सफाइ |\n| ८ | रामचन्द्र बसौला | सहायक महाप्रबन्धक | सफाइ |\n| ९ | बिकास श्रेष्ठ | बरिष्ठ प्रबन्धक | सफाइ |\n| १० | ऋषिराज भट्ट | निमित्त प्रमुख कार्यकारी अधिकृत | सफाइ |\n| ११ | सागर न्यौपाने | अधिकृत कर्मचारी | सफाइ |\n| १२ | सन्तोष धिताल | सहायक अधिकृत | सफाइ |\n| १३ | नरेश स्वाँर | इन्जिनियर, City Engineering Consultancy | सफाइ |\n| १४ | मंजिल भेटवाल | सञ्चालक, गुरु गोरखनाथ प्रा.लि. | सफाइ |\n\n**फैसलाका मुख्य आधारहरू:**\n\n**१. दफा १७ का आधारभूत तत्व:** अदालतले भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा १७ अन्तर्गतको कसुर स्थापित हुन (क) हिनामिनाको कार्य राष्ट्रसेवकले गरेको, (ख) सरकारी सम्पत्ति वास्तविक सम्पत्ति रहेको, (ग) सो सम्पत्ति संरक्षण गर्नु ओहदाको कर्तव्य रहेको, (घ) हिनामिना/हानि नोक्सानी/दुरुपयोग वा निजी प्रयोग भएको, (ङ) अनुचित लाभ लिने/दिने बदनियतले कार्य गरेको र (च) गैरकानुनी लाभ लिएको वा दिएको देखिनुपर्ने तत्व औंल्याएको।\n\n**२. राष्ट्रसेवकको हैसियत:** छविरमण अधिकारी नागरिक लगानी कोषबाट तलब भत्ता खाने भएकाले भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २(घ)(१) बमोजिम राष्ट्रसेवकको परिभाषाभित्र पर्ने देखिएको, तर अन्य प्रतिवादीहरू राष्ट्रसेवकको परिभाषाभित्र पर्ने देखिएन भन्ने ठहर।\n\n**३. बदनियत र लापरवाही:** बदनियत वस्तुगत तथ्यगत परिस्थिति (Objective factual circumstances) बाट पुष्टि हुनुपर्ने र बदनियत तत्वको अभावमा हानि नोक्सानीको आधारमा मात्र भ्रष्टाचार ठहर गर्नु न्यायसंगत नहुने; लापरवाही स्थापित हुन पूर्वाभास (Foreseeability) र हानिको निकटस्थ कारण (Proximity test) राष्ट्रसेवककै कार्य वा कर्तव्यहीनता (Act or omission) हुनुपर्ने। प्रस्तुत मुद्दामा व्यवस्थापन समितिबाट फाइल उठान भई कार्यकारी अधिकृतको ब्रिफिङपछि सञ्चालक समितिले स्वीकृत गर्ने स्थापित विधि र प्रक्रिया नै अपनाइएको, धितो मूल्याङ्कनले खाम्ने हदसम्म कर्जा प्रवाह भएको र सञ्चालकहरूले कुनै लाभ वा प्रतिफल लिएको नदेखिएको।\n\n**४. मतियारको दाबी:** मुख्य कसुर नै स्थापित नभएपछि मतियारको कसुर रहन नसक्ने; दुर्गादत्त जोशी र रामचन्द्र बसौला व्यवस्थापन समितिको माइन्यूटमा आमन्त्रित/निर्देशनअनुसार हस्ताक्षर गरेकोसम्म देखिएको, बिकास श्रेष्ठ लेखा विभागमा रही निर्णायक भूमिकामा नरहेको र सागर न्यौपाने तथा ऋषिराज भट्टले धितो दृष्टिबन्धकपछि मात्र कर्जा प्रवाह हुने शर्तमा सिफारिस गरेको देखिएको।\n\n**५. धितो मूल्याङ्कन (दफा १९(२)):** एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक लि. र City Engineering Consultancy बीच आधिकारिक मूल्याङ्कनकर्ताको सम्झौता रहेको; चलनचल्तीको मूल्य र मालपोतको मूल्याङ्कन किताबको मूल्यलाई ७०:३० अनुपातमा राखी Fair Market Value निकाली सोमा १०% कट्टा गरी Distress Value कायम गरिएको। उक्त प्रतिवेदन सरकारी काममा गरिएको अध्ययन/जाँचबुझको प्रतिवेदन मान्न नसकिने र नरेश स्वाँर राष्ट्रसेवक पनि नभएको। खोला बगेको वा भिरपहरोको जग्गालाई घडेरीयोग्य भनेको, बाटो नभएकोलाई बाटो भएको भनेको वा अर्काको जग्गालाई ऋणीको भनेको जस्तो अवस्था नदेखिएको र घरजग्गाको मूल्य स्थिर नहुने हुँदा पछि लिलामीका बखत कम मूल्याङ्कन हुनु स्वाभाविक भन्ने ठहर।\n\n**६. बिगोसम्बन्धी ठहर:** निजी क्षेत्रको बैंक तथा वित्तीय संस्थाले प्रवाह गरेको कर्जाको साँवा, ब्याज र शुल्कसहितको बक्यौता (Outstanding) लाई भ्रष्टाचारको बिगो कायम गर्न नमिल्ने; नागरिक लगानी कोषको केही रकम लगानी रहेकै आधारमा निजी क्षेत्रका सबै गतिविधि दफा १७ को परिधिभित्र नपर्ने। कोषलाई के कति रकम हानि नोक्सानी भयो भन्ने अभियोजन पक्षले स्पष्ट/यकिन दाबी खुलाउन सकेको नदेखिएको र लगानीकर्ताको हैसियतले कोषले लाभांश वा बोनस प्राप्त गर्ने हुने।\n\n**७. विशेष कानुनको प्राथमिकता:** निजी बैंकको कर्जा असुली/कसुरका लागि बैंक तथा वित्तीय संस्था सम्बन्धी ऐनको दफा ५७, बैंक तथा वित्तीय संस्थाको ऋण असुली ऐन, २०५८, बैंकिङ कसूर तथा सजाय ऐन, २०६४ तथा नेपाल राष्ट्र बैंक ऐन, २०५८ का दफा ८४(१), ९५, ९६, ९९, १०० र १०१ बमोजिम नै उपचार खोजिनुपर्ने। यिनै प्रतिवादीहरूसमेत उपर सक्षम अदालतमा मुद्दाहरू विचाराधीन रहेको र कतिपय मुद्दामा ऋण असुली न्यायाधिकरणबाट फैसला समेत भई ऋण असुली प्रक्रियामा रहेको देखिएको।\n\n**८. प्रकरण ७१ र ७२ को निष्कर्ष:** प्रतिवादीहरूले बदनियतपूर्वक कर्जा प्रवाह गरेको भन्ने ठोस र वस्तुनिष्ठ प्रमाणबाट पुष्टि गर्न नसकेको र लगानी रहेको भनिएको नागरिक लगानी कोषको के कति रकम हानि नोक्सानी भएको भन्ने यकिन दाबी नरहेकाले प्रतिवादीहरूउपरको आरोप दाबी पुग्न नसक्ने ठहर।\n\nअदालतले सार्वजनिक कोषको लगानी रहेका संस्थामा पठाइएका प्रतिनिधि सञ्चालक पारिश्रमिक/भत्ता लिने मात्र नभई निगरानी गर्ने, वित्तीय सुशासन कायम राख्ने र अनियमितता देखिए नियामक निकायलाई जानकारी दिने गरी बढी क्रियाशील र जिम्मेवार हुनुपर्ने टिप्पणीसमेत गरेको छ। साथै साविक एपेक्स डेभलपमेन्ट बैंक कायम छँदा, तह-तह मर्जरको जोखिम मूल्याङ्कन (Risk evaluation) हुँदा वा नियमित/आकस्मिक निरीक्षणमा यही कर्जाबारे पहिले कुनै कैफियत किन नदेखिएको र NCC बैंकसँग मर्जरपछि मात्र किन देखिएको भन्ने प्रश्न मिसिलबाट अनुत्तरित रहेको उल्लेख छ। यस फैसलामा कुनै सर्वोच्च अदालतको नजिर उद्धृत गरिएको छैन।\n\n**अन्तिमता:** फैसलामा विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा १७ बमोजिम ३५ दिनभित्र श्री सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गर्न जानु भनी विशेष सरकारी वकील कार्यालय, काठमाडौं मार्फत अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगलाई फैसलाको प्रतिलिपिसहित पुनरावेदन म्याद दिने उल्लेख छ। उपलब्ध स्रोत कागजातबाट हदम्यादभित्र सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन परे/नपरेको यकिन हुन सकेको छैन।","key_allegations":["नागरिक लगानी कोषको लगानी रहेको तत्कालीन रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लि. का सञ्चालक छविरमण अधिकारी समेतका सञ्चालकहरूले दरबारमार्ग शाखाबाट प्रवाह भएका अधिकांश कर्जामा कर्जा प्रवाहसम्बन्धी न्यूनतम मापदण्ड नै नअपनाई अनियमित तवरले कर्जा प्रवाह गरी बदनियत तथा लापरवाहीपूर्वक सार्वजनिक संस्थाको रु. १ करोड ४५ लाखभन्दा बढी सम्पत्ति हिनामिना तथा हानिनोक्सानी गरेको।","एक निजी इन्जिनियरिङ परामर्श कम्पनीको इन्जिनियर नरेश स्वाँरले कर्जाको धितो मूल्याङ्कन प्रतिवेदन तयार गर्दा बदनियतपूर्वक भएगरेका कुरा लुकाई छिपाई नभएको देखाई गलत प्रतिवेदन दिएको।","साविक एपेक्स डेभलपमेण्ट बैंक लि. का अधिकृतदेखि निमित्त कार्यकारी अधिकृतसम्मका कर्मचारीहरूले सञ्चालकहरूको मत सल्लाहमा लागी अनियमित कर्जा प्रवाहमार्फत सार्वजनिक संस्थाको सम्पत्ति हिनामिना गर्ने कार्यमा सघाएको र ऋणी निजी कम्पनीको सञ्चालकले सोही कर्जाबाट अनुचित लाभ लिएको।","माथि उल्लिखित कुराहरू अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको अभियोग दाबी हुन्; विशेष अदालतले उक्त दाबी पुग्न नसकी प्रतिवादीहरूलाई आरोपित कसुरबाट सफाइ दिने ठहर गरेको छ।"],"timeline":[{"date":"2019-07-16","title":"ऋण असुली न्यायाधिकरणबाट कर्जा असुलीसम्बन्धी फैसला","date_bs":"2076-03-31","description":"विवादित कर्जाकै सम्बन्धमा ऋण असुली न्यायाधिकरणबाट फैसला भई असुली प्रक्रिया अघि बढिसकेको। विशेष अदालतको फैसलाको प्रकरण ७० मा यो मिति २०७६/०३/३१ उल्लेख भए पनि मंजिल भेटवालको बयानमा २०७६/०३/११ लेखिएकाले मिसिलमा मिति असंगति रहेको।"},{"date":"2020-12-10","title":"एनसीसी बैंकको पत्रबाट कर्जा बक्यौता रकम खुलाइएको","date_bs":"2077-08-25","description":"अनुसन्धानका क्रममा नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि.को च.नं. ५८ को पत्रबाट गुरु गोरखनाथ हाउजिङ प्रा.लि. (कतै अरुणिमा हाउजिङ प्रा.लि.) को कर्जा बक्यौता खुलाइएको। सोही पत्र उद्धृत गर्दा फैसलाको प्रकरण ३ र ६० मा रु.१,४५,०१,०८३।०६ र प्रकरण ५२ मा रु.१,७५,६७,८९४।४२ देखिन्छ।"},{"date":"2021-03-09","title":"विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर, १४ जना प्रतिवादी","date_bs":"2077-11-25","description":"अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा १८ र ३५ बमोजिम विशेष अदालत, काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर गरेको। साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्सका सञ्चालक छविरमण अधिकारी, रिता वादे श्रेष्ठ, लोकेन्द्रमान कर्माचार्य, सुबर्ण राजभण्डारी, बिष्णु प्रसाद धिताल र इच्छा बहादुर गुरुङले दरबारमार्ग शाखाबाट न्यूनतम मापदण्ड नअपनाई अनियमित कर्जा प्रवाह गरी सार्वजनिक संस्थाको रु.१,४५,०१,०८३।०६ हिनामिना गरेको भन्दै भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा १७ बमोजिम बिगो, जरिवाना र दफा ३(१)(झ) बमोजिम कैद माग दाबी; इन्जिनियर नरेश स्वाँरउपर धितो मूल्याङ्कन प्रतिवेदन गलत दिएको भनी दफा १९(२); मंजिल भेटवाल, सन्तोष धिताल, सागर न्यौपाने, विकास श्रेष्ठ, दुर्गादत्त जोशी, रामचन्द्र बसौला र ऋषिराज भट्टउपर दफा २२ बमोजिम मतियारको दाबी लिइएको।"},{"date":"2021-03-09","title":"अख्तियारको प्रेस विज्ञप्ति — आरोपपत्र दायर गरिएको","date_bs":"2077-11-25","description":"आयोगका प्रवक्ता नारायण प्रसाद रिसालबाट टंगालबाट जारी प्रेस विज्ञप्तिमार्फत नागरिक लगानी कोषको लगानी रहेको तत्कालीन एपेक्स डेभलपमेण्ट बैंक लि. को कर्जा प्रवाह प्रकरणमा आरोपपत्र दायर गरिएको सार्वजनिक जानकारी दिइएको।"},{"date":"2021-03-15","title":"प्रतिवादीहरूको थुनछेक तथा धरौटी आदेशहरू","date_bs":"2077-12-02","end_date":"2022-03-16","description":"मुद्दा विचाराधीन रहेका बखत विभिन्न मितिमा १३ जना प्रतिवादीले विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा ७(घ) बमोजिम रु.२५,०००।- देखि रु.१,००,०००।- सम्म धरौटी राखी तारेखमा रहेको; सन्तोष धिताल फरार रहेका। फैसलाबाट सबै १४ जना प्रतिवादीले आरोप दाबीबाट सफाइ पाएकाले फैसला अन्तिम भएपछि धरौटी फिर्ता गर्ने आदेश भएको।","end_date_bs":"2078-12-02"}],"ai_generated_sections":["description","key_allegations","timeline"],"evidence":[{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/ciaa_press_release/1938","additional_details":"","material":{"display_name":"साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लिमिटेडका संचालक छविरमण अधिकारीसमेत १४ जना उपर बिगो रु. १,४५,०१,०८३।०६ कायम गरी सार्वजनिक सम्पत्ति हानिनोक्सानी गरेको सम्बन्धी आरोप-पत्र दायर।","material_type":"press_release","urls":[{"link":"https://ngm-store.jawafdehi.org/uploads/ciaa/press-releases/files/1938. साविक रोयल मर्चेन्ट बैंकिङ्ग एण्ड फाइनान्स लिमिटेडका संचालक छविरमण अधिकारीसमेत १४ जन - 1.pdf","role":"RAW"},{"link":"https://ciaa.gov.np/pressrelease/1938","role":"SOURCE_PAGE"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/9e922bb115e27b70931459580b9b048a1f5b7ffd1fc390c988fbf68750942261.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/court_order/special.077-cr-0093","additional_details":"","material":{"display_name":"077-CR-0093 आदेश","material_type":"court_order","urls":[{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/court-orders/special/077-CR-0093.1.doc","role":"RAW"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/e5e5e3db86f8d968190cda48836c115941315370328ff798d3584372c12b6340.md","role":"MARKDOWN"}]}}],"notes":"","court_cases":["https://jawafdehi.org/courtcase/special/077-cr-0093","https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/081-cr-2079"],"missing_details":"क) अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले दायर गरेको अभियोगपत्र\nख) हदम्याद भित्र वादी वा प्रतिवादीले सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गरे नगरेको ब्याहोरा\nग) प्रतिवादीहरूले अदालतमा गरेको बयानको ब्याहोरा\nघ) नरेश स्वाँरले तयार गरेको धितो मूल्याङ्कन प्रतिवेदन\nङ) नेपाल क्रेडिट एण्ड कमर्स बैंक लि.को मिति २०७७।०८।२५ को च.नं. ५८ को कर्जा बक्यौता पत्र","bigo":14501083,"weight":0,"versionInfo":{"action":"published","datetime":"2026-10-26T13:44:41.863911+00:00"},"created_at":"2026-06-10T15:23:28.018436+05:45","updated_at":"2026-10-26T19:29:41.884386+05:45"}