{"id":414,"slug":"badri-raj-dhakal-illegal-assets-076-cr-0381","public_iri":"https://jawafdehi.org/case/badri-raj-dhakal-illegal-assets-076-cr-0381","offence_type":"CORRUPTION","case_type":"CORRUPTION","state":"PUBLISHED","title":"मालपोत अधिकृत बद्रीराज ढकालसमेतविरुद्ध रु. १० करोड २७ लाख गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन मुद्दा (076-CR-0381)","short_description":"मालपोत अधिकृत बद्रीराज ढकालले स्रोत नखुलेको रु. १० करोड २७ लाखभन्दा बढी सम्पत्ति आर्जन गरेको अख्तियारको आरोप; विशेष अदालतले दाबी पुष्टि हुन नसकेको ठहर गर्दै ढकालसमेत सबै प्रतिवादीलाई सफाइ दियो।","authors":[{"slug":"gaurav-karki","display_name":"Gaurav Karki","name_ne":"गौरव कार्की","photo_url":"https://jawafdehi.org/assets/teammembers/gaurav.webp","title":"Caseworker","has_public_page":true}],"case_publish_date":"2026-10-26","public_edit_history":[],"public_notes":"","thumbnail":null,"banner":null,"thumbnail_image_id":null,"banner_image_id":null,"thumbnail_url":"","banner_url":"","case_start_date":"2020-06-02","case_end_date":"2023-08-07","dates":{"stages":[{"end":"2023-08-07","stage":"initial","start":"2020-06-02","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/special/076-cr-0381"},{"stage":"appeal","start":"2024-04-18","courtcase_iri":"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-1831"}]},"status":"ongoing","case_track":null,"status_override":null,"proceedings_started_on":"2020-06-02","proceedings_decided_on":null,"appeal_verdicts":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-1831":null},"appeal_parties":{"https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-1831":["https://jawafdehi.org/entity/person/badriraj-dhakal","https://jawafdehi.org/entity/person/navaraj-aryal","https://jawafdehi.org/entity/person/sirjana-aryal-dhakal"]},"entities":[{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/badriraj-dhakal","display_name":"बद्रीराज ढकाल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"शाखा अधिकृत, भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालय लगनखेल ललितपुर","name":{"en":"बद्रीराज ढकाल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/sirjana-aryal-dhakal","display_name":"सिर्जना अर्याल ढकाल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"गृहिणी, बद्रीराज ढकालको श्रीमती","name":{"en":"सिर्जना अर्याल ढकाल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/person/navaraj-aryal","display_name":"नवराज अर्याल","entity_type":"Person","type":"accused","outcome":"acquitted","notes":"आरोपितको जेठान, अष्ट्रेलिया बसोबास; नाममा बैंक खाता खोलिएको","name":{"en":"नवराज अर्याल","ne":null},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/location/district/tanahu-np0440","display_name":"Tanahun","entity_type":"AdministrativeArea,jawafdehi:District","type":"location","outcome":null,"notes":"आरोपित मालपोत कार्यालयमा कार्यरत रहँदा डेकबहादुर गुरुङसँग बनावटी जग्गा खरिद बिक्री कारोबार भएको जिल्ला","name":{"en":"Tanahun","ne":"तनहुँ"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/location/district/lalitpur-np0325","display_name":"Lalitpur","entity_type":"AdministrativeArea,jawafdehi:District","type":"location","outcome":null,"notes":"आरोपित मालपोत अधिकृत/शाखा अधिकृत भई कार्यरत रहेको तथा उजुरीको विषय बनेको मालपोत कार्यालय रहेको जिल्ला","name":{"en":"Lalitpur","ne":"ललितपुर"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/organization/bhumisudhara-tatha-malapota-karyalaya-la-27fd1c","display_name":"Land Reform and Malipot Office, Lalitpur","entity_type":"Organization","type":"related","outcome":null,"notes":"आरोपित शाखा अधिकृत रहेको भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालय, ललितपुर","name":{"en":"Land Reform and Malipot Office, Lalitpur","ne":"भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालय, ललितपुर"},"image":null},{"nes_id":"https://jawafdehi.org/entity/organization/government/body/ciaa","display_name":"Commission for the Investigation of Abuse of Authority","entity_type":"GovernmentOrganization","type":"related","outcome":null,"notes":"अनुसन्धान गरी विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर गर्ने निकाय","name":{"en":"Commission for the Investigation of Abuse of Authority","ne":"अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग"},"image":null}],"tags":["भ्रष्टाचार","गैरकानुनी सम्पत्ति"],"description":"### क) अभियोगदावीको सार\n\nअख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग, टंगाल, काठमाडौंका अनुसन्धान अधिकृत नवराज कार्कीको प्रतिवेदनबाट वादी नेपाल सरकारका तर्फबाट मिति २०७७।०२।२० मा विशेष अदालत, काठमाडौंमा \"गैरकानुनी रुपमा सम्पत्ति आर्जन\" मुद्दाको आरोपपत्र दायर भएको हो (मुद्दा नं. ०७६-CR-00381, दर्ता मिति २०७७।०२।२०)। भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालय, लगनखेल, ललितपुरमा शाखा अधिकृत पदमा कार्यरत मालपोत अधिकृत बद्रीराज ढकालले मालपोत कार्यालयहरूमा कार्यरत रहँदै जग्गा दर्तालगायतका गैरकानूनी कार्यबाट अकूत सम्पत्ति आर्जन गरी अस्वाभाविक रूपमा उच्च जीवनयापन गरिरहेको भन्ने उजुरी दर्ता नं. ७५९५ मिति २०६९।०१।२९, उ.द.नं. ९४४ मिति २०६९।०५।०८, उ.द.नं. ५६८३ मिति २०७०।०१।२५, उ.द.नं. ४१७५ मिति २०७०।०८।०६, उ.द.नं. ९०४६ मिति २०७१।०२।१२, उ.द.नं. ९२४८ मिति २०७१।०२।२६, उ.द.नं. २४५८ मिति २०७१।०५।३० र उ.द.नं. ९८६३ मिति २०७६।०३।३१ समेतका छुट्टाछुट्टै उजुरीउपर आयोगले अनुसन्धान गरेको थियो। निजले मिति २०७६।११।०८ मा आयोगमा पेश गरेको सम्पत्ति विवरण, अनुसन्धानका क्रममा खुलाएको बयान ब्याहोरा र सरोकारवाला निकायबाट प्राप्त कागजातका आधारमा आयोगले सार्वजनिक सेवा प्रवेश मिति २०५४।१०।१४ देखि २०७६ फागुन मसान्तसम्मको अवधिलाई जाँच अवधि कायम गरेको। निज मिति २०५४।१०।१४ मा अस्थायी शिक्षकका रूपमा सार्वजनिक सेवामा प्रवेश गरी मिति २०५५।०६।१६ मा मालपोत कार्यालय, लमजुङबाट रा.प.अनं. द्वितीय श्रेणीको खरिदार पदमा स्थायी नियुक्ति पाई निजामती सेवामा प्रवेश गरेका र तनहुँ, कास्की, डिल्लीबजार काठमाडौं, पर्सासमेतका मालपोत कार्यालयमा कार्यरत रही हाल लगनखेल, ललितपुरमा शाखा अधिकृत रहेका।\n\nआयोगको अभियोग दाबीका मुख्य आधारहरू देहायबमोजिम रहेका छन्:\n\n**१. जाँच अवधिमा आयभन्दा बढी खर्च तथा लगानी।** जाँच अवधिभर निजले आफू र श्रीमती सिर्जना अर्याल ढकालको नाममा दर्ता कायम रहने गरी घर तथा जग्गा खरिदमा रु.४,५४,१७,२४४।–, घर निर्माण तथा फर्निचर/फर्निसिङ एवं इलेक्ट्रोनिक उपकरणमा रु.१,०१,५३,०८१।–, पूँजीगत लाभ तथा आयकरमा रु.७,९०,१३०।–, विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाका साधारण एवं संस्थापक शेयर खरिदमा रु.१,११,४६,७०१।–, सन्ततिको अध्ययनमा रु.१,६०,०००।–, जीवन बीमा प्रिमियम शुल्कमा रु.९,२४,६४०।–, कर्जा चुक्तामा रु.६४,६३,५११।–, सवारी साधन खरिद तथा सञ्चालनमा रु.२८,२२,७००।–, सुन खरिदमा रु.१७,३००।–, सरसापटी व्यवहारमा रु.२०,००,०००।–, नवराज अर्यालको नाममा खोलिएको खाताको स्रोत नखुलेको मौज्दातबाट रु.४,२६,९९,२९४।–, विविध शीर्षक तथा साथमा रहेको नगदसमेत रु.२,२४,२६,६८९।–, निजी विदेश भ्रमणमा रु.९२,३००।– र बैंक खाताहरूको अन्तिम मौज्दात रु.२,६८,९०८।– समेत गरी जम्मा रु.१४,५३,८२,४९८।– खर्च तथा लगानी गरेको देखिएको। सोही अवधिमा निजको पारिश्रमिक तथा भत्ताको बचत आय रु.४९,४४,१६०।–, श्रीमती सिर्जना अर्याल ढकालको पारिश्रमिक बचत आय रु.७७,३६७।–, वैदेशिक बचत आय रु.१,००,०००।–, क.सं.कोष तथा बैंक कर्जा रु.६८,९१,७५१।–, घर बिक्रीबाट रु.१,१५,००,०००।–, जग्गा बिक्रीबाट रु.१,०८,६७,२००।–, शेयर बिक्रीबाट रु.६,९९,२३०।–, सवारी साधन बिक्रीबाट रु.१२,९६,०००।– र कृषि आय रु.१,००,२७४।– समेत गरी जम्मा रु.४,२६,२४,०३७।– मात्र आय देखिई आयभन्दा बढी खर्च गरेको रु.१०,२७,५८,४६१।– को स्रोत खुल्न नआएको।\n\n**२. जेठान नवराज अर्यालको नाममा खाता खोली सोही दिन Mandate लिएको।** अवैध आर्थिक कारोबार लुकाउने–छिपाउने उद्देश्यले हाल अष्ट्रेलिया बसोबास गर्दै आएका जेठान नाताका नवराज अर्यालको नाममा मिति २०७१।०३।०५ मा जनता बैंक (हाल ग्लोबल आइएमई बैंकसँग मर्ज भएको), कलंकी शाखामा नयाँ खाता (साविक खाता नं. ...७९१०१, हाल परिवर्तित खाता नं. ...१९२८) खोली खाता खोलेकै दिन बद्रीराज ढकालले खाता सञ्चालनको अनुमति (Mandate) लिएको। ग्लोबल आइएमई बैंकको च.नं. ५४५१, मिति २०८०।०३।२४ को पत्रले मिति २०७१।०३।०५ मा खातावाला वा अख्तियारप्राप्त बद्रीराज ढकालमध्ये कुनै एकको दस्तखतबाट खाता सञ्चालन हुने Mandate फाराम पुष्टि गरेको। आयोगको निष्कर्षअनुसार खातावालाले कुनै कारोबार/रेमिट्यान्स नगरेको र सबै चेक तथा दाखिला भौचरमा बद्रीराज ढकालकै दस्तखत रहेको (निजले स.ज.नं. १४७, १४८–१९५, १९६ र २०१ मा स्वीकारेको) देखिँदा आफू अनुकूलका व्यक्ति एवं विभिन्न व्यक्तिका नामबाट रकम जम्मा गरी/गराई सो मौज्दातबाट जग्गाधनी तथा जग्गा बिक्रेतालाई भुक्तानी र लगानी गर्ने कार्यमा रु.४,२६,९९,२९४।– खर्च गरेको।\n\n**३. डेकबहादुर गुरुङसँगको बनावटी जग्गा कारोबारबाट आयस्रोत बढाएको।** तनहुँ जिल्लास्थित मालपोत कार्यालयमा कार्यरत रहँदा सोही जिल्लाबासी डेकबहादुर गुरुङ (निज यस मुद्दाका प्रतिवादी होइनन्; वादी साक्षीका रूपमा बकपत्र गरेका) लाई प्रभावमा पारी निज र निजकी श्रीमतीसमेतका नाममा दर्ता रहेका ढोरफिर्दी-३ कि.नं. ९३, ४२७, कि.नं. २०, २१ र उदेनढुंगा-१(ङ) कि.नं. २८५ का जग्गा कुनै किसिमको खरिद-बिक्री कारोबार नै नगरी लिखतमा सरकारी न्यूनतम मूल्य उल्लेख गरी मिति २०६९।१२।०६ मा कुल थैली रु.१,९७,०००।– मा आफ्नो नाममा ल्याई ती नै जग्गा मिति २०६९।१२।२६ मा कृष्णकुमारी गुरुङलाई रु.२६,००,०००।–, मिति २०७०।०२।१० मा झमान गुरुङलाई रु.१,२०,०००।– र गनकुमारी गुरुङलाई रु.२५,००,०००।–, मिति २०७०।०२।१२ मा गनकुमारी गुरुङलाई रु.२५,००,०००।–, मिति २०७१।०५।१९ मा डेकबहादुर गुरुङलाई रु.६,००,०००।– तथा मिति २०७१।०५।२० मा कि.नं. २२८९ गनकुमारी गुरुङलाई रु.४५,००,०००।– र कि.नं. २२९० अमृता गुरुङलाई रु.४०,००,०००।– गरी कुल रु.१,६८,२०,०००।– थैली देखाई फिर्ता गरेको। साक्षीका रूपमा उपस्थित डेकबहादुर गुरुङ, निजकी श्रीमती उषा के.सी. गुरुङ, कृष्णकुमारी गुरुङ, गनकुमारी गुरुङ र अमृता गुरुङ (निजहरू यस मुद्दाका प्रतिवादी होइनन्) ले वास्तविक खरिद-बिक्री तथा रकम लेनदेन नै नभई कागजी रूपमा मात्र सहीछाप गरिदिएको बताएकाले आयोगले यसलाई रु.१,९७,०००।– को लगानीबाट केही दिन र महिनाकै अन्तरालमा रु.१,६८,२०,०००।– आर्जन गरेको देखाई बदनियत तवरले आयस्रोत बढाउने बनावटी कारोबार ठहर्‍याई आय-व्यय दुवैमा गणना नगरेको।\n\n**४. लिखतमा न्यून मूल्य उल्लेख गरी जग्गा खरिद गरेको।** स्युचाटार-५ कि.नं. ७३० को लिखतमा रु.४,८८,०००।– मात्र उल्लेख भए पनि बिक्रेता ढुण्डीराज पौडेलले चेकसमेतबाट जम्मा रु.४२,७४,०००।– प्राप्त गरेको र स्युचाटार-१ कि.नं. २८०० र २८०१ मा जग्गाको रु.८९,९५,०००।– तथा टहरोको रु.१५,००,०००।– गरी जम्मा रु.१,०४,९५,०००।– कारोबार भएकोमा लिखतमा रु.२२,१२,५००।– मात्र राखिएको भनी साक्षी ध्रुव के.सी.ले खुलाइदिएका।\n\n**५. साली नाताकी व्यक्तिको नाममा सवारी साधन।** सार्वजनिक सेवा प्रवेशपश्चात् निजले साली नाताकी व्यक्ति अन्जु अर्याल (निज यस मुद्दाकी प्रतिवादी होइनन्) को नाममा सवारी साधन खरिद गरी प्रयोग गर्ने गरेको।\n\nयी आधारमा आयोगले बद्रीराज ढकालले साविक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ तथा प्रचलित भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) बमोजिमको कसूर गरेको भनी बिगो रु.१०,२७,५८,४६१।– कायम गरी साविक ऐनको दफा ३ बमोजिम र प्रचलित भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २० को उपदफा (२) बमोजिम सजाय, साविक ऐनको दफा ३, दफा १६ग., दफा २९ तथा प्रचलित ऐनको दफा ४७ र अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा २९ख. बमोजिम गैरकानूनी रूपमा आर्जित सम्पत्ति जफत र जफतबाट नपुग हुने बिगो रु.७,८१,५३,७२१।– असुल गर्ने मागदाबी लिएको। जफत तालिकामा शेयर २५३ कित्ता (रु.२५,३००।–) र बैंक मौज्दात जम्मा रु.४,७०,५११।– (नवराज अर्यालको खातामा रहेको रु.१२,०५२।– समेत) देखिएको। आरोपपत्र दायर भएको जानकारी आयोगका प्रवक्ता प्रदीपकुमार कोइरालाद्वारा मिति २०७७।०२।२० मा प्रेस विज्ञप्तिमार्फत सार्वजनिक गरिएको।\n\n| प्रतिवादी | भूमिका/अभियोग | बिगो | मागदावी |\n| --- | --- | --- | --- |\n| बद्रीराज ढकाल | शाखा अधिकृत, भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालय, लगनखेल, ललितपुर; मुख्य आरोपित — आयभन्दा बढी खर्च गरी स्रोत नखुलेको सम्पत्ति आर्जन गरेको | रु.१०,२७,५८,४६१।– | साविक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ बमोजिमको कसूरमा सोही ऐनको दफा ३ र भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(२) बमोजिम सजाय; सम्पत्ति जफत र जफतबाट नपुग हुने बिगो रु.७,८१,५३,७२१।– असुल |\n| सिर्जना अर्याल ढकाल | गृहिणी, बद्रीराज ढकालकी श्रीमती; निजको नाममा घरजग्गा दर्ता कायम | छुट्टै बिगो कायम नगरिएको | साविक ऐनको दफा १६ग., दफा २९, प्रचलित ऐनको दफा ४७ तथा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग ऐन, २०४८ को दफा २९ख. बमोजिम जफत प्रयोजनार्थ प्रतिवादी कायम |\n| नवराज अर्याल | बद्रीराज ढकालका जेठान, अष्ट्रेलिया बसोबास; निजको नाममा खाता खोली Mandate लिइएको | छुट्टै बिगो कायम नगरिएको | जफत प्रयोजनार्थ प्रतिवादी कायम; खातामा रहेको मौज्दात रु.१२,०५२।– समेत जफत माग |\n\n### ख) प्रतिवादीको बयानको सार\n\n| क्र.सं | प्रतिवादी | भूमिका | बयानको सार |\n| --- | --- | --- | --- |\n| १ | बद्रीराज ढकाल | शाखा अधिकृत, भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालय, लगनखेल, ललितपुर | आरोपदाबी **इन्कार**। आयोगसमक्षको बयानमा निजले जेठान नवराज अर्यालको नाममा जनता बैंक, कलंकीमा खाता खोली Mandate लिई आफैँले सञ्चालन गरेको र उक्त खातामा जम्मा तथा भुक्तानी भएका रकम सबै आफ्नै भएको स्वीकार गरेका; डेकबहादुर गुरुङसँगका तनहुँका कि.नं. ९३, ४२७, २०, २१ र उदेनढुंगा-१(ङ) कि.नं. २८५ को खरिद-बिक्रीको आय-व्यय आफ्नो नभएकाले आफ्नो आयमा गणना हुन नहुने; स्युचाटार तथा मच्छेगाउँका कित्ताहरूको लिखत मूल्य परल मूल्यभन्दा फरक पारी लेखिएको; कर्मचारी प्रशिक्षण प्रतिष्ठानमा प्रशिक्षक भए बापतको आय, विप्रेषण आय, पैतृक सम्पत्तिबाट कृषि आय र दोस्रो बजारबाट शेयर कारोबार रहेको; साली अन्जु अर्यालको नाममा कार खरिद-बिक्री भएको। अदालती बयानमा आयोगले मिति २०७६।१०।२३ मा १५ दिनको म्याद दिई मिति २०७६।११।०८ भित्र विवरण भराउँदा कतिपय आय छुट्न गएको, परिवार सगोलमै रहेको, निजामती सेवा ऐन, २०४९ ले घरजग्गा कारोबार निषेध नगरेको र आफ्नो कुल आय रु.१२,३९,८३,१६०।– तथा व्यय रु.५,०८,३०,५२०।– भएकाले बिगो कायम गर्नुपर्ने अवस्था नै नभएको भनी सफाइ माग गरेका। |\n| २ | सिर्जना अर्याल ढकाल | गृहिणी, बद्रीराज ढकालकी श्रीमती | आरोपदाबी **इन्कार**। मिति २०६२।११।२४ मा विवाह भएको, २०५७ सालदेखि बाँसपानी प्रा.वि.मा शिक्षक रही विवाहपछि अन्दाजी साठी हजार तलब भत्ता प्राप्त गरेको; मच्छेगाउँ-२(ख) कि.नं. १४१ (मालपोत कलंकी, र.नं. RL११९१, मिति २०७३।०५।२४) र कि.नं. २४९ (र.नं. ४६३४/५, मिति २०७४।०७।२२) समेत आफ्नो नाममा कायम जग्गा श्रीमानले खरिद गरी आफ्नो नाममा राखिदिएका हुँदा खरिद-बिक्री मूल्य र स्रोत श्रीमानलाई नै थाहा भएको। अदालती बयानमा ससुरा खेमराज ढकाल, सासू राधादेवी ढकाल, पति र देवर तिलकराज ढकाल (निजहरू यस मुद्दाका प्रतिवादी होइनन्) गरी चार अंशियार सगोलमै रहेको जिकिर लिँदै कोभिड बन्दाबन्दीका बीच मिति २०७७।०१।२६ मा घरबाट लगी दबाबमा बयान गराइएको र पतिलाई मिति २०७६।१२।०३ देखि बोलाई दबाबमा आय घटाई खर्च लेखाइएको भनी मागदाबी खारेज गरिपाउँ भनेकी। यो निज प्रतिवादीकै जिकिर हो र फैसलामा यस जिकिरको परीक्षण भएको देखिँदैन। |\n| ३ | नवराज अर्याल | बद्रीराज ढकालका जेठान; अष्ट्रेलिया बसोबास | आरोपदाबी **इन्कार**। जनता बैंक, कलंकी शाखा (हाल ग्लोबल आइएमई बैंक) मा रहेको विवादित खाता आफ्नै भएको, बैंकको नियमानुसार आफूले बद्रीराज ढकाललाई खाता सञ्चालनको अख्तियारी (Mandate) दिएको र सोही आधारमा निज खाता सञ्चालनका लागि आफ्नो प्रतिनिधि मात्र भएको; उक्त खातामा जम्मा भएको तथा खर्च भएको रकम आफ्नै भएको र उक्त कारोबारबापत आफूले लिन बाँकी रु.३६,८९,७४४।– रहेको जिकिर लिएका। खाता आफ्नो नाममा भए पनि सो खाताका कारण बद्रीराज ढकालले गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन गरेको भन्ने आरोपदाबी आफूउपर लाग्न नसक्ने भन्दै जफतको मागदाबीबाट सफाइ पाउनुपर्ने बेहोरा उल्लेख गरेका। |\n\n### ग) विशेष अदालतको फैसलाको सार\n\n**अदालत:** विशेष अदालत, काठमाडौं — **इजलास नं.:** २ · **मुद्दा नं.:** ०७६-CR-00381 · **निर्णय नं.:** १ · **दर्ता मिति:** २०७७।०२।२० · **फैसला मिति:** २०८०।०४।२२ (इति सम्वत् २०८० साल श्रावण महिना २२ गते) · **मुद्दा:** गैरकानुनी रुपमा सम्पत्ति आर्जन।\n\n**इजलास:** सदस्य माननीय न्यायाधीश श्री यमुना भट्टराई, सदस्य माननीय न्यायाधीश श्री बलभद्र बाँस्तोला र सदस्य माननीय न्यायाधीश डा. श्री खुशी प्रसाद थारु।\n\n**बहस:** वादी नेपाल सरकारका तर्फबाट विद्वान् उपन्यायाधिवक्ता शम्भु गौतमले आयभन्दा व्यय अत्यधिक रहेको, नवराज अर्यालको खाता र अन्जु अर्यालको नाममा रहेका सवारी साधन वास्तवमा प्रतिवादीकै भएको, डेकबहादुर गुरुङसँगको किनबेच बनावटी रहेको र भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१) अनुसार निर्दोषिता प्रमाणित गर्ने भार प्रतिवादीमा रहेको बहस गरेका। प्रतिवादीका तर्फबाट वरिष्ठ अधिवक्ता सतिकृष्ण खरेल तथा अधिवक्ताहरू अपूर्व खतिवडा, सुवास आचार्य र यज्ञ खतिवडाले सगोलका अंशियारको आय जोडिनुपर्ने, भत्ता, कृषि/पशुपालन, घर-जग्गा भाडा र दूध बिक्रीको आयसमेत गणना हुनुपर्ने र लिखत मूल्यलाई नै खरिद मूल्य मान्नुपर्ने भनी सफाइको माग गरेका।\n\n**निरूपणीय प्रश्न र ठहर:** अदालतले (१) आय-व्यय जाँच आवधिक कि समग्र, (२) प्रतिवादी मानो छुट्टिएका हुन् कि होइनन्, (३) आयोगले कायम गरेको आय-व्यय मनासिब छ/छैन, (४) स्रोत नखुलेको सम्पत्ति छ/छैन र (५) आरोपदाबीबमोजिम सजाय हुने हो/होइन भन्ने पाँच प्रश्न तय गरी निरूपण गरेको।\n\n**१.** आयोगले २३ वर्षको जाँच अवधिलाई ६ अवधिमा विभाजन गरी विश्लेषण गरेकोमा अदालतले जाँच अवधि विभाजन गर्नु अनुसन्धानकर्ताको सुविधाको विषय भए पनि स्रोत पुगे/नपुगेको निर्धारण समग्र जाँच अवधिकै आधारमा गर्नुपर्ने ठहर गर्दै आयोगको खण्डीकृत विश्लेषण सर्वोच्च अदालतका सिद्धान्त विपरीत रहेको ठहर्‍याएको।\n\n**२.** कानुनी रूपमा अंशबण्डा वा मानो छुट्टिएको नदेखिएको, काम विशेषले अलग बस्नु र मानो छुट्टिनु फरक कुरा हुने र प्रमाण ऐन, २०३१ को दफा ६ अनुसार एकाघरका अंशियारको सम्पत्ति सगोलको मानिने अनुमान हुने भन्दै बुवा खेमराज ढकाल र आमा राधादेवी ढकाल (निजहरू यस मुद्दाका प्रतिवादी होइनन्) को आयसमेत जोडिने ठहर भएको।\n\n**३.** आयतर्फ पारिश्रमिक आय रु.४९,४४,१६०।– बाट हिसाब मिलान र चाडपर्व भत्तामा ३०% कट्टा गरी रु.५२,४०,१०६.८० कायम; भूमिसुधार तथा व्यवस्थापन विभागको च.नं. १६९२, मिति २०७८।०१।०३ को पत्रबाट देखिएको भ्रमण भत्ता रु.२,८९,३७१।– मा ३०% कट्टा गरी वैदेशिक आय रु.२,०२,५६०।– कायम; सिर्जना अर्याल ढकालको विवाहपूर्वको पारिश्रमिक जोड्न नमिल्ने भनी रु.७७,३६७।– मै सीमित; पोखरा रोयल सेभिङ एण्ड क्रेडिटको च.नं. ८९/०७७/०७८, मिति २०७८।०१।०३ अनुसार खेमराज ढकालले मिति २०७६।०८।१५ मा लिएको रु.१०,००,०००।– समेत जोडी कर्जा आय रु.७८,९१,७५१।–; जग्गा बिक्री आय रु.१,०८,६७,२००।– बाट बढाई रु.४,६२,७५,०००।–; शेयर बिक्री आय रु.६,९९,२३०।– बाट बढाई रु.९९,१९,२७९।–; पिताको तलब-पेन्सन, विविध भत्ता, बैंक ब्याज, घरभाडा र टिकाटालोबाट थप रु.४२,५०,०६८।– आय कायम। व्ययतर्फ \"विविध खर्च\" रु.२,२४,०१,६८९।– तथा नवराज अर्यालको खाताबाट भएको भनिएको रु.४,२६,९९,२९४।– पूर्ण रूपमा खारेज गरिएको। अदालतले कानुनबमोजिम दर्ता रहेको सम्पत्ति अन्यथा प्रमाणित नभएसम्म दर्तावालाकै मानिने आधारमा नवराज अर्यालको बैंक खाता र अन्जु अर्यालका नाममा दर्ता कार निजहरूकै ठहर्‍याएको; साथै प्रमाण ऐन, २०३१ को दफा ६(ग) र दफा ४, भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(१), ३०% जीवन निर्वाह खर्च कटाई ७०% बचत मान्ने, आफैँले निर्माण गरेको घरमा १५% ओभरहेड कस्ट र ५% ठेक्का करसमेत २०% निर्माण लागत घटाउने तथा घरभाडा आय न्यायोचित अनुमानबाट निर्धारण गर्ने स्थापित अभ्यास प्रयोग गरेको।\n\n**४ र ५.** यसरी विश्लेषण गर्दा प्रतिवादीको जाँच अवधिको समग्र आय जम्मा रु.९,२१,५०,०८८।– र समग्र व्यय जम्मा रु.७,२९,४३,३९१।– कायम हुन आई आयोगबाट कायम गरिएको आय-व्यय मनासिब नदेखिएको; समग्र व्ययभन्दा आय नै बढी देखिन आएकाले निजका नाउँमा स्रोत नखुलेको गैरकानुनी सम्पत्ति रहेको नदेखिएको। तसर्थ आयआर्जनको तुलनामा अमिल्दो र अस्वाभाविक उच्चस्तरको जीवनयापन गरी गैरकानुनी रूपमा सम्पत्ति आर्जन गरेको भन्ने वादी नेपाल सरकारको आरोपदाबी वस्तुनिष्ठ प्रमाणबाट पुष्टि हुन नसकेको ठहर।\n\n| प्रतिवादी | ठहर |\n| --- | --- |\n| बद्रीराज ढकाल | आरोपित कसुरबाट **सफाई** |\n| सिर्जना अर्याल ढकाल | आरोपित कसुरबाट **सफाई** |\n| नवराज अर्याल | आरोपित कसुरबाट **सफाई** |\n\n**अन्तिमता:** फैसलामा चित्त नबुझे ३५ (पैँतीस) दिनभित्र श्री सर्वोच्च अदालत, काठमाडौंमा पुनरावेदन गर्न वादी नेपाल सरकारका हकमा विशेष सरकारी वकील कार्यालय, काठमाडौंमार्फत अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगलाई फैसलाको प्रतिलिपिसहित पुनरावेदनको म्याद दिने आदेश भएको छ (विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा १७)। उपलब्ध स्रोत कागजातबाट हदम्यादभित्र सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन परे/नपरेको यकिन हुन सकेको छैन।\n\n### च) नजिरको सार\n\nप्रस्तुत मुद्दामा विशेष अदालतले देहायका सर्वोच्च अदालतका नजिरमा प्रतिपादित सिद्धान्त उद्धृत गरी लागू गरेको छ:\n\n**१.** ने.का.प. २०७२, अंक ७, नि.नं. ९४३३ (नेपाल सरकार विरुद्ध हरेकृष्ण भगत), ने.का.प. २०७२, अंक ३, नि.नं. ९३६६ (नेपाल सरकार विरुद्ध विरेन्द्रकुमार सिंह) र ने.का.प. २०७६, अंक १२, नि.नं. ८५१९ — गैरकानुनी सम्पत्ति आर्जनसम्बन्धी मुद्दामा सम्पत्तिको स्रोत पुगे/नपुगेको निर्धारण जाँच अवधिलाई खण्डीकृत गरी नभई समग्र जाँच अवधिको आधारमा गर्नुपर्ने।\n\n**२.** ने.का.प. २०६८, अङ्क ६, नि.नं. ६६३० (नेपाल सरकार विरुद्ध रामाज्ञा चतुर्वेदी) — टिकाटालो तथा दान-दक्षिणाबाट प्राप्त रकम आयमा गणना गर्न सकिने।","key_allegations":["मालपोत कार्यालयहरूमा कार्यरत मालपोत अधिकृत बद्रीराज ढकालले सार्वजनिक सेवा प्रवेश मिति २०५४।१०।१४ देखि २०७६ फाल्गुण मसान्तसम्मको जाँच अवधिमा आफू र श्रीमतीको नाममा घरजग्गा खरिद, घर निर्माण, शेयर लगानी तथा सवारी साधनसमेतमा रु. १४ करोड ५३ लाखभन्दा बढी खर्च तथा लगानी गर्दा वैध आय रु. ४ करोड २६ लाखभन्दा केही बढी मात्र देखिई स्रोत नखुलेको रु. १० करोड २७ लाखभन्दा बढी सम्पत्ति गैरकानूनी रूपमा आर्जन गरेको।","बद्रीराज ढकालले अवैध आर्थिक कारोबार लुकाउने उद्देश्यले अष्ट्रेलिया बसोबास गर्ने जेठान नाताको व्यक्तिको नाममा एक बैंकमा नयाँ खाता खोली खाता खोलेकै दिन सञ्चालन अनुमति (Mandate) लिई विभिन्न व्यक्तिहरूको नामबाट रकम जम्मा गराई सो स्रोत नखुलेको मौज्दातबाट जग्गा खरिद र सम्बन्धित व्यक्तिहरूलाई भुक्तानी गर्ने कार्यमा रु. ४ करोड २६ लाखभन्दा बढी खर्च गरेको।","बद्रीराज ढकालले तनहुँको मालपोत कार्यालयमा कार्यरत रहँदा स्थानीय जग्गाधनीलाई प्रभावमा पारी वास्तविक खरिद बिक्री कारोबार नै नभएका जग्गाहरू न्यूनतम सरकारी मूल्यमा आफ्नो नाममा ल्याई केही दिन तथा महिनाभित्रै अत्यधिक मूल्य खुलाई फिर्ता बिक्री देखाउँदै रु. १ लाख ९७ हजारको लगानीबाट रु. १ करोड ६८ लाख आर्जन गरेको देखाई बदनियतपूर्वक आयस्रोत बढाएको।","माथि उल्लिखित कुराहरू अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको अभियोग दाबी हुन्; विशेष अदालतले उक्त दाबी पुग्न नसकी प्रतिवादीहरूलाई आरोपित कसुरबाट सफाइ दिने ठहर गरेको छ।"],"timeline":[{"date":"1998-01-27","title":"जाँच अवधि: सार्वजनिक सेवा प्रवेशदेखि २०७६ फागुन मसान्तसम्म","date_bs":"2054-10-14","end_date":"2020-03-13","description":"बद्रीराज ढकाल मिति २०५४।१०।१४ मा अस्थायी शिक्षकका रूपमा सार्वजनिक सेवामा प्रवेश गरेका र आयोगले यसै मितिदेखि २०७६ फागुन मसान्तसम्मको अवधिलाई आय–व्यय जाँच अवधि कायम गरेको। यसै अवधिमा निजले रु. १४,५३,८२,४९८।– खर्च/लगानी गरी रु. ४,२६,२४,०३७।– मात्र आय देखाएको भन्ने आयोगको दाबी।","end_date_bs":"2076-11-30"},{"date":"1998-10-02","title":"मालपोत कार्यालय लमजुङबाट खरिदार पदमा स्थायी नियुक्ति","date_bs":"2055-06-16","description":"रा.प.अनं. द्वितीय श्रेणी खरिदार पदमा स्थायी नियुक्ति पाई निजामती सेवामा प्रवेश; त्यसपछि तनहुँ, कास्की, डिल्लीबजार, पर्सा हुँदै लगनखेल मालपोतसम्म ना.सु./शाखा अधिकृतका रूपमा कार्यरत।"},{"date":"2007-08-19","title":"पोखरा-८ कि.नं. १३६२९ जग्गा श्रीमतीको नाममा खरिद","date_bs":"2064-05-02","description":"मिनबहादुर भुजेलबाट कास्की, पोखरा उ.म.न.पा.-८ कि.नं. १३६२९ को जग्गा सिर्जना अर्यालको नाममा रु. ४,१७,०००।– (रजिष्ट्रेशन रु. १३,३४४।–) मा खरिद; सोही जग्गामा पछि घर निर्माण गरिएको।"},{"date":"2013-03-19","title":"डेकबहादुर गुरुङका जग्गा रु. १,९७,००० मा नाममा ल्याएको आरोप","date_bs":"2069-12-06","description":"तनहुँ ढोरफिर्दी-३ कि.नं. ९३, ४२७, २० र २१ तथा उदेनढुंगा-१(ङ) कि.नं. २८५ का जग्गा कुल थैली रु. १,९७,०००।– मा बद्रीराज ढकालको नाममा आएको। डेकबहादुर गुरुङ, उषा के.सी. समेतले वास्तविक किनबेच नभई कागजी मात्र कारोबार भएको भनी बकपत्र गरेका।"},{"date":"2013-04-08","title":"गुरुङ परिवारलाई जग्गा फिर्ता गर्दा रु. १,६८,२०,००० को लिखत गरेको आरोप","date_bs":"2069-12-26","end_date":"2014-09-05","description":"२०६९।१२।२६ मा कृष्णकुमारी गुरुङलाई रु. २६,००,०००।–, २०७०।०२।१० र २०७०।०२।१२ मा झमान/गनकुमारी गुरुङलाई, २०७१।०५।१९ मा डेकबहादुरलाई र २०७१।०५।२० मा कि.नं. २२८९ गनकुमारी (रु. ४५,००,०००।–) तथा कि.नं. २२९० अमृता गुरुङ (रु. ४०,००,०००।–) लाई गरी लिखतमा कुल रु. १,६८,२०,०००।–। आयोगले यसलाई आय अंक बढाउन गरिएको बदनियतपूर्ण बनावटी लिखत ठहर्‍याएको।","end_date_bs":"2071-05-20"},{"date":"2013-10-23","title":"पोखराको घरजग्गा सिर्जना ढकाललाई रु. १.१५ करोडमा बिक्री","date_bs":"2070-07-06","description":"कास्की-८ कि.नं. १२८ को जग्गा र घर रमेशप्रसाद ढकालकी श्रीमती सिर्जना ढकाललाई रु. १,१५,००,०००।– मा बिक्री (लाभकर रु. ३,४५,०००।–); अघिल्लो दिन २०७०।०७।०५ मा मुक्तिनाथ विकास बैंकको साँवा–ब्याज रु. ५१,६७,२२५।– चुक्ता गरिएको।"},{"date":"2014-01-05","title":"स्युचाटार-५ कि.नं. ७२९ र ७३० जग्गा खरिद","date_bs":"2070-09-21","description":"कृष्णप्रसाद पौडेलबाट कि.नं. ७२९ रु. २६,८७,४२०।– र ढुण्डीराज पौडेलबाट कि.नं. ७३० रु. ४२,९१,०८०।– मा खरिद (अन्नपूर्ण फाइनान्सको चेक नं. ५२३७७)। ढुण्डीराज पौडेलले लिखतमा रु. ४,८८,०००।– मात्र भए पनि चेकसमेत गरी रु. ४२,७४,०००।– पाएको बताएका — लिखतमा न्यून मूल्य राखिएको आरोप।"},{"date":"2014-06-19","title":"जेठान नवराज अर्यालको नाममा खाता खोली सोही दिन Mandate लिएको","date_bs":"2071-03-05","description":"जनता बैंक कलंकी (हाल ग्लोबल आइएमई) मा खाता नं. साविक ०१५१०२००९१७९१०१ (हाल J507010001928) खोली सोही दिन बद्रीराज ढकालले खाता सञ्चालनको Mandate लिएको; ग्लोबल आइएमईको च.नं. ५४५१ को पत्रबाट दुईमध्ये कुनै एकको दस्तखतबाट खाता सञ्चालन हुने खुलेको।"},{"date":"2014-06-24","title":"नवराज अर्यालको खाताबाट रु. ४,२६,९९,२९४ भुक्तानी गरेको आरोप","date_bs":"2071-03-10","end_date":"2019-03-29","description":"स्रोत नखुलेको मौज्दात रकमबाट विभिन्न व्यक्ति/संस्थालाई भुक्तानी — शारदा पौडेल रु. ४०,००,०००।– (२०७१।११।२६), धनबहादुर थापा रु. ४८,००,०००।– (२०७३।०५।२४), ध्रुव के.सी. रु. ६३,५०,०००।– (२०७४।०६।०८), महेश रोक्का रु. २५,५०,०००।– र रु. १६,००,०००।– समेत। आयोगले यसलाई बद्रीराजकै व्यय मानेको।","end_date_bs":"2075-12-15"},{"date":"2014-12-28","title":"स्युचाटार-५ का तीन कित्ता जग्गा श्रीमतीको नाममा खरिद","date_bs":"2071-09-13","description":"सिर्जना अर्याल ढकालको नाममा कि.नं. ४१३ हरिहर खड्काबाट रु. २०,०२,८००।–, कि.नं. ३८३ बलराम खड्काबाट रु. २८,०२,५००।– र कि.नं. ४३४ सुभद्रा खड्काबाट रु. २०,०२,९००।– मा खरिद; सोही मिति नवराज अर्यालको खाताबाट हरिहर खड्कालाई रु. १९,००,०००।– भुक्तानी र एजेन्ट महेश रोक्कामार्फत रु. २९ लाख नगद जम्मा।"},{"date":"2016-05-19","title":"विभिन्न बैंक/जलविद्युतका शेयरमा रु. १,११,४६,७०१ लगानी","date_bs":"2073-02-06","end_date":"2018-07-02","description":"२०७३।०२।०६ देखि २०७५।०३।१८ सम्म १८ पटक NMB, Sanima, Citizens, Century Commercial, API Hydro, Janata र Civil Bank का शेयर खरिद — जम्मा रु. १,११,४६,७०१।– (Online Securities Pvt. Ltd., Stock Broker No. 49 को च.नं. ४१२।७५।७६, मिति २०७६।०२।२० को पत्र अनुसार)। भुक्तानी नवराज अर्यालको खाताबाट समेत भएको।","end_date_bs":"2075-03-18"},{"date":"2016-08-21","title":"मच्छेगाउँ-२(ख) कि.नं. १४१ जग्गा रु. १.०३ करोडमा खरिद","date_bs":"2073-05-05","description":"धनबहादुर थापा क्षेत्रीबाट १-९-२-० जग्गा परल रु. १,०२,००,०००।– + रजिष्ट्रेशन रु. १,१२,०००।– गरी रु. १,०३,१२,०००।– मा खरिद; २०७३।०५।२४ मा नवराज अर्यालको खाताबाट धनबहादुर थापालाई रु. ४८,००,०००।– भुक्तानी।"},{"date":"2017-09-20","title":"स्युचाटार-१ कि.नं. २८०० र २८०१ जग्गा खरिदमा न्यून मूल्य लेखिएको आरोप","date_bs":"2074-06-04","description":"शान्ता तामाङ (लामा) बाट जग्गा र टहरोसहित रु. १,०४,९५,०००।– मा खरिद भएकोमा लिखतमा रु. २२,१२,५००।– मात्र उल्लेख। ध्रुव के.सी.ले रु. ८९,९५,०००।– जग्गा र रु. १५,००,०००।– टहरो बापत पाएको तथा राजस्व कम तिर्न न्यूनतम मूल्य राखिएको बताएका; २०७४।०६।०८ मा खाताबाट रु. ६३,५०,०००।– भुक्तानी।"},{"date":"2017-10-29","title":"मच्छेगाउँ कि.नं. २५० र २४९ श्रीमतीको नाममा खरिद","date_bs":"2074-07-12","end_date":"2017-11-08","description":"मालपोत कलंकीको र.नं. ४१२७/५ बाट देवबहादुर बानियाँबाट कि.नं. २५० रु. १७,६५,६००।– र र.नं. ४६३४/५ बाट ब्रजेन्द्र सुवेदीबाट कि.नं. २४९ रु. १७,६५,६००।– मा खरिद; २०७४।०६।३१ मा खाताबाट दुवैलाई रु. १०–१० लाख भुक्तानी।","end_date_bs":"2074-07-22"},{"date":"2019-03-14","title":"काठमाडौंका जग्गाहरू क्रमशः बिक्री","date_bs":"2075-11-30","end_date":"2019-05-16","description":"२०७५।११।३० मा कि.नं. ३८३, ४१३, ४३४ सानुभाइ के.सी.लाई रु. ४६,२५,०००।–, २०७५।१२।०३ मा कि.नं. २८०० र २८०१ डिल्लीराम रिमाललाई रु. १,०५,००,०००।– र २०७६।०२।०२ मा कि.नं. २५० देवेन्द्र आचार्यलाई रु. ३०,००,०००।– मा बिक्री; शुरु लगानीको स्रोत नखुलेको भनी आयोगले यी रकम वैध आयमा गणना नगरी कोष्ठभित्र राखेको।","end_date_bs":"2076-02-02"},{"date":"2020-02-06","title":"आयोगको अनुसन्धान — सम्पत्ति विवरण भराइएको","date_bs":"2076-10-23","description":"गैरकानूनी रूपमा अकूत सम्पत्ति आर्जन गरेको भन्ने उजुरीउपरको अनुसन्धानका क्रममा आयोगले मिति २०७६।१०।२३ मा १५ दिनको म्याद दिई २०७६।११।०८ भित्र सम्पत्ति विवरण भराएको; प्रतिवादीले अवधि अपुग भई धेरै आय छुटेको जिकिर लिएका।"},{"date":"2020-06-02","title":"विशेष अदालतमा आरोपपत्र दायर, बिगो रु. १०,२७,५८,४६१","date_bs":"2077-02-20","description":"आयभन्दा बढी खर्च देखिएको रु. १०,२७,५८,४६१।– बिगो कायम गरी साविक भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०१७ को दफा १५ अनुसार सोही ऐनको दफा ३ र प्रचलित भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ को दफा २०(२) बमोजिम सजाय तथा दफा ४७ र अख्तियार ऐन, २०४८ को दफा २९ख. बमोजिम जफतको मागदाबीसहित बद्रीराज ढकाल, श्रीमती सिर्जना अर्याल ढकाल र जेठान नवराज अर्याललाई प्रतिवादी बनाई विशेष अदालत, काठमाडौंमा आरोपपत्र दायर।"},{"date":"2020-06-02","title":"अख्तियारको प्रेस विज्ञप्ति प्रकाशित","date_bs":"2077-02-20","description":"आयोगका प्रवक्ता प्रदीपकुमार कोइरालाद्वारा जारी 'आरोपपत्र दायर गरिएको' विषयक प्रेस विज्ञप्तिमा नवराज अर्यालको खाताबाट रु. ४,२६,९९,२९४।– खर्च गरेको र डेकबहादुर गुरुङका जग्गामा रु. १,९७,०००।– को लगानीबाट रु. १,६८,२०,०००।– आर्जन देखाई बदनियतपूर्वक आयस्रोत बढाएको आरोप सार्वजनिक।"},{"date":"2020-12-13","title":"थुनछेक तथा धरौटी आदेशहरू","date_bs":"2077-08-28","end_date":"2021-12-08","description":"२०७७।०८।२८ मा विशेष अदालत ऐन, २०५९ को दफा ७(घ) र मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४ को दफा ६८(२) र ८० बमोजिम बद्रीराज ढकालबाट रु. १०,००,०००।– धरौटी माग गरी सोही मिति र.नं. ४१४ बाट दाखिला भई तारेखमा; २०७७।०८।३० मा सिर्जना अर्याल र २०७८।०८।२२ मा नवराज अर्याललाई दफा ७(ग) तथा संहिताको दफा ७९ बमोजिम तारेखमा राखिएको।","end_date_bs":"2078-08-22"}],"ai_generated_sections":["description","key_allegations","timeline"],"evidence":[{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/ciaa_press_release/1706","additional_details":"","material":{"display_name":"मालपोत कार्यालय ललितपुरमा कार्यरत शाखा अधिकृत बद्रीराज ढकालले रु. १०,२७,५८,४६१।-बराबरको गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन गरेको सम्बन्धी आरोप पत्र दायर ।","material_type":"press_release","urls":[{"link":"https://ngm-store.jawafdehi.org/uploads/ciaa/press-releases/files/1706. मालपोत कार्यालय ललितपुरमा कार्यरत शाखा अधिकृत बद्रीराज ढकालले रु. १०,२७,५८,४६१।-बराबरक - 1.pdf","role":"RAW"},{"link":"https://ciaa.gov.np/pressrelease/1706","role":"SOURCE_PAGE"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/433917f6995b62f57f0777dcca23b68e19328f28a3cbd92493f39cc3544ea24b.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/court_order/special.076-cr-0381","additional_details":"","material":{"display_name":"076-CR-0381 आदेश","material_type":"court_order","urls":[{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/court-orders/special/076-CR-0381.1.doc","role":"RAW"},{"link":"https://s3.jawafdehi.org/case_uploads/e48a078d24f0564bf428148a292bcacde1af07e4e164e490c3d126510ae64586.md","role":"MARKDOWN"}]}},{"material_iri":"https://jawafdehi.org/material/news/20200603.c72ad11c","additional_details":"यो नागरिक न्यूज समाचार (प्रकाशित २०७७ जेठ २१, 3 June 2020) ले यस मुद्दा (076-CR-0381) मा मालपोत अधिकृत बद्रीराज ढकालविरुद्ध विशेष अदालतमा मुद्दा दायर भएको तथ्य पुष्टि गर्छ। समाचारअनुसार भूमिसुधार तथा मालपोत कार्यालय लगनखेल ललितपुरका ढकालले १४ करोड ५३ लाख ८२ हजार खर्च/लगानीमध्ये स्रोत नखुलेको रु. १० करोड २७ लाख ५८ हजार गैरकानूनी सम्पत्ति आर्जन गरेको आरोपमा मंगलबार (२०७७ जेठ २०, 2 June 2020) आयोगले अभियोगपत्र दायर गरेको उल्लेख छ, जुन आयोगको प्रेस विज्ञप्ति मितिसँग मेल खान्छ। यो प्राथमिक कानूनी अभिलेख नभई अभियोगपत्र दायरको सञ्चारमाध्यम प्रतिवेदन भएकाले गौण/पूरक प्रमाणका रूपमा रहन्छ।","material":{"display_name":"मालपोत अधिकृतसँग १० करोड अवैध सम्पत्ति | Nagarik News","material_type":"news","urls":[{"link":"https://nagariknews.nagariknetwork.com/social-affairs/228441-1591147757.html","role":"RAW"}]}}],"notes":"","court_cases":["https://jawafdehi.org/courtcase/special/076-cr-0381","https://jawafdehi.org/courtcase/supreme/080-cr-1831"],"missing_details":"क) अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले दायर गरेको अभियोगपत्र\nख) हदम्याद भित्र वादी वा प्रतिवादीले सर्वोच्च अदालतमा पुनरावेदन गरे नगरेको ब्याहोरा\nग) बद्रीराज ढकालले मिति २०७६।११।०८ मा आयोगमा पेश गरेको सम्पत्ति विवरण\nघ) मिति २०७८।०१।०९, २०७९।१०।१७ र २०८०।०२।१६ समेतका साक्षीहरूको बकपत्र\nङ) ग्लोबल आइएमई बैंकको च.नं. ५४५१, मिति २०८०।०३।२४ को पत्र र Mandate फाराम\nच) आयोगको प्राविधिक महाशाखाको च.नं. ३६७, मिति २०७६।१२।०३ को घर मूल्याङ्कन प्रतिवेदन","bigo":102758461,"weight":0,"versionInfo":{"action":"published","datetime":"2026-10-26T13:47:25.821145+00:00"},"created_at":"2026-06-10T15:22:56.969846+05:45","updated_at":"2026-10-26T19:32:25.833889+05:45"}